ISO 9001 BELGESİNİN OPERASYONEL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: ÇAY İŞLETMELERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Öz
Amaç: ISO 9000, ürün ve hizmetlerin tehlikesiz, güvenilir ve kaliteli olmasını hedeflemektedir. İşletmeler için atık ve kusurları en aza indirerek ve verimliliği artırarak maliyetleri azaltan stratejik bir araçtır. Bu araştırmanın amacı, ISO 9001 kalite sistem belgesinin çay sanayinde operasyonel performansa etkilerini araştırmaktır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini, Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren çay fabrikaları oluşturmaktadır. Veriler Hopa, Arhavi, Fındıklı, Ardeşen ve Pazar ilçelerinde faaliyet gösteren fabrikalarda kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen çalışanlarla yapılan yüz yüze anketlerle elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS v23 istatistik programı ve SmartPLS yapısal eşitlik programından yararlanılmıştır.
Bulgular: ISO 9001 standartlarının çalışanlar tarafından içselleştirilmesi, iş süreçlerinin geliştirilmesine etki etmektedir. İş süreçlerinin geliştirilmesinin de operasyonel performans ile dışsal ve içsel faydalar üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. İlave olarak dışsal ve içsel faydaların da operasyonel performans üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçları ISO 9001 standartlarının çalışanlarca içselleştirilmesinin iş süreçlerinin, dışsal ve içsel faydaların ve operasyonel performansın gelişmesinde etkilerini ortaya çıkarmaktadır.
Özgünlük: Çay, dünyada sudan sonra tüketilen ikinci büyük içecektir. Türkiye dünyada kişi başı çay tüketiminde birinci, kuru çay üretiminde altıncı ve çay tarımı yapılan alanda yedinci sıradadır. Bu çalışma öneminden dolayı sektörün operasyonel performansının gelişmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır. Oluşturulan model literatüre katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ADIGÜZEL, O. ve AYDINLI, C. (2016), ISO 9001 Kalite Yönetim Sisteminin Bilişim Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların İşletme Performansı Üzerine Etkileri: Ankara İli Örneği, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12 (2), 365-383.
- ALONSO-ALMEIDA, M. M., MARIMON, F. ve BERNARDO, M. (2013), Diffusion of Quality Standards in the Hospitality Sector, International Journal of Operations and Production Management, 33 (5), 504-527.
- ANDERSON, S.W., DALY, J. D. ve JOHNSON, M. F. (1999), Why Firms Seek ISO 9000 Certification: Regulatory Compliance or Competitive Advantage?, Production and Operations Management, 8 (1), 28-43.
- ARAUZ, R. ve SUZUKI, H. (2004), ISO 9000 Performance in Japanese Industries, Total Quality Management & Business Excellence, 15, 3-33.
- ATASEVEN, C., PRAJOGO, D. I. ve NAIR, A. (2014), ISO 9000 Internalization and Organizational Commitment-Implications for Process Improvement and Operational Performance, IEEE Transactions on Engineering Management, 61 (1), 5-17.
- BAGOZZI, R. P. ve YI, Y. (1988), On the Evaluation of Structural Equation Models, Journal of the Academy of Marketing Science, 16 (1), 74-94.
- BAYATI, A. ve TAGHAVI, A. (2007), The Impacts of Acquiring ISO 9000 Certification on the Performance of SMEs in Tehran, The TQM Magazine, 19 (2), 140-149.
- BHUIYAN, N. ve ALAM, N. (2005), An Investigation into Issues Related to the Latest Version of ISO 9000, Total Quality Management and Business Excellence, 16 (2), 199-213.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
22 Şubat 2020
Kabul Tarihi
29 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 2
Cited By
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERDE ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: KAYSERİ İLİ ÖRNEĞİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.1218096