Yıl 2019, Cilt 10 , Sayı 2, Sayfalar 77 - 90 2019-08-21

TOXIC SUBSTANCES FOR KIDNEYS
BÖBREKLERE YÖNELİK ZEHİRLİ MADDELER

Ece Çağırıcı Alim [1] , Ender Yarsan [2]


Kidneys are extremely important structures in living organisms. However, various substances may also have toxic effects on this system. These include medicines used for therapeutic purposes, organic and inorganic compounds, mycotoxins and plants. Exposure to such substances may result in kidney damage to animals. Consequently, clinical symptoms may be occur. In this review, substances that may cause toxic effects for kidneys and their undesirable effects were evaluated.

Böbrekler canlı organizmada son derece önemli görevleri olan yapılardır. Bununla birlikte bu sistem üzerinde çeşitli maddeler de toksik nitelikte etki oluşturabilmektedir. Bunlar arasında tedavi amacıyla kullanılan ilaçlar, organik ve inorganik bileşikler, mikotoksinler ve bitkiler sayılabilir. Bu çeşitten maddelere maruz kalınmasıyla hayvanlarda böbreklere yönelik hasar meydana gelebilir. Buna bağlı olarak klinik belirtiler ortaya çıkar. Bu derleme kapsamında böbrekler için zehirli etki oluşturabilen maddeler ile bunların meydana getirebileceği olumsuz etkiler değerlendirildi.  

  • Anonim, (2009). Sulfonamidler, Erişim adresi: [http://www.mikrobiyoloji.org/TR/ Genel/ BelgeKardes.aspx], Erişim tarihi: 08.06.2014.Anonim, (2013). Erişim adresi: [http://www.turkiyeherboloji.org.tr/Ot_detay.asp?id= 25 2013], Erişim tarihi: 09.07.2014.
  • Anonim, (2013). Erişim adresi: [http://www.turkiyeherboloji.org.tr/Ot_detay.asp?id= 25 2013], Erişim tarihi: 09.07.2014.
  • Anonim, (2014). Güngüzeli (Hemerocallis), Erişim adresi: [http://www.agaclar.net/ forum/soganli-ve-yumrulu-bitkiler/18978.htm], Erişim tarihi: 10.07.2014.
  • Anderson, R.J., Taher, M.S., Cronin, R.E., McDonald, K.M., Schrier, R.W. (1975). Effect of beta-adrenergic blockade and inhibitors of angiotensin II and prostaglandins on renal autoregulation. Erişim adresi:[http://www.ncbi. nlm.nih.gov/pubmed/ 813531?dopt= Abstract], Erişim tarihi: 10.07.2014.
  • Asri, F., Sönmez, S., Çitlak, S. (2014). Kadmiyumun Çevre ve İnsan Sağliği Üzerine Etkileri, Erişim adresi:[http://www.batem.gov.tr/yayinlar/derim/2007/32-39.pdf], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Beasley, V., (1999). Nephrotoxic Metas and Inorganics, Erişim adresi: [http://www.ivis.org/ advances/Beasley/Cpt6B/chapter_frm.asp?LA=1], Erişim tarihi: 10.06.2014.
  • Beasley, V. (1999). Nephrotoxic Mycotoxins, Erişim Adresi: [http://www.ivis.org/advances/ Beasley/Cpt6E/chapter_frm.asp?LA=1], Erişim Tarihi: 05.07.2014.
  • Beasley, V. (1999). Nephrotoxic Plants, Erişim Adresi: [http://www.ivis.org/ advances/ Beasley/Cpt6D/chapter_frm.asp?LA=1], Erişim tarihi: 10.06.2014.
  • Collins LG, Tyler DE. (1985). Experimentally induced phenylbutazone toxicosis in ponies: description of the syndrome and its prevention with synthetic prostaglandin E2. Erişim adresi: [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/3862357?dopt=Abstract], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • DDSYB, (2013). İnorganik maddelerle zehirlenmeler, Bakır zehirlenmesi, Erişim adresi: [http://www.denizlidsyb.org.tr/index.php?icerik=457], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Gil, S., Dallorso, M., Horst, R. (2006). Screening of Vitamin D activity (VDA) of Solanum glaucophyllum leaves measured by radioimmunoassay (RIA), Erişim adresi:[http://www.sciencedirect.com/science/article/pii], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Güley, M., Vural. N., (1976). Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Toksikoloji, Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları, Sayfa: 344, Erişim adresi: [http://kitaplar.ankara.edu.tr/dosyalar/pdf/328.pdf], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Healthy, (2014). Borik Asit Zehirlenmesi Belirtileri, Erişim adresi: [http://tr.265health.com/conditions-treatments/poisoning/1017045474.html], Erişim Tarihi: 10.06.2014.
  • IVIS, (1999). Introduction to the Toxicology of the urinary system, Erişim adresi: [http://www.ivis.org/advances/Beasley/Cpt6a/chapter_frm.asp?LA=1], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • IVIS, (2014). Nephrotoxic Organic Compounds, Erişim adresi: [http://www.ivis.org/advances/Beasley/Cpt6C/chapter_frm.asp?LA=1], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • İDH, (2008). İstinye Devlet Hastanesi Zehirlenme Tedavi Rehberi, Revizyon No/Tarihi:00, Erişim adresi: [http://www.idh.gov.tr/bim/docs/prs_zehirlenme_ rehberi.pdf], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Kaya, S., Pirinçci, İ., (2002). Bitkisel Zehirler. Alınmıştır: Veteriner Hekimliğinde Toksikoloji, Baskı:2. Ed: S. Kaya, İ. Pirinçci, A. Bilgili, Ankara: Medisan s:285.
  • Kaya, S. (2008). Tıbbi Botanik ve Tıbbi Bitkiler, Baskı:1. Ed: S. Kaya, Ankara: Medisan.
  • Koyuncuoğlu, (2014). Ağaç türlerimiz, Erişim adresi: [http://www.koyuncuoglu. com.tr/Upload/Pdf/Agacturlerimiz.Pdf], Erişim Tarihi: 10.06.2014.
  • Laborin, L., Vargas, C. (2009). Amphotericin B: side effects and toxicity, Erişim adresi: [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19836985], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Nizamlioğlu, N., Çon, A. (2010). Gıda ve Yemlerde Önemli Mikotoksinler: Sitrinin, Sitreoviridin ve Sterigmatosistin, Erişim Adresi: [http://academicfoodjournal. com/ archive/2010/5/29-36.pdf], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Özçelik, N., Soysal, D. (1998). Okratoksin A: Endemik nefropati ile ilişkisi, Erişim adresi: [http://www.geneltip.org/upload/sayi/17/GTD-00103.pdf], Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Polatli, M. (2003). Toksik gaz inhalasyonu, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Aydın, Solunum Dergisi, 6:244-256, Erişim tarihi: 11.07.2014.
  • Soyuöz, M., Özçelik, N. (2002). Okratoksin A’nın Toksik Etkileri ve Eliminasyonu, Erişim adresi:[ file:///C:/Users/ECE/Downloads/tipbil22-4-15.pdf], Erişim tarihi: 10.07.2014.
  • Stillman, M.T., Napier, J., Blackshear, J.L. (1984). Adverse effects of nonsteroidal anti-inflammatory drugs on the kidney. Erişim adresi: [http://www.ncbi. nlm.nih.gov/ pubmed/6369029?dopt=Abstract], Erişim tarihi: 10.06.2014.
  • Tayar, M., Yarsan, E. (2014). Veteriner Halk Sağlığı. Dora Yayıncılık. Bursa. ISBN: 978-605-4798-63-6.
  • Yarsan, E. (2013). Mikotoksinler; Önemi, Önlenmelerine Yönelik Uygulamalar ve Kalıntı Sorunu. Ordu’da Gıda Güvenliği Dergisi. 19:47-51.
  • Yarsan, E. (2016). Evcil Hayvanlarda Zehirli Bitkiler ve Türkiye’deki Dağılımları. Editör: Prof.Dr.Ender Yarsan. Güneş Kitabevi, Ankara. ISBN: 978-975-277-642-5.
  • ZE., (2014). Zehirsiz ev klavuzu- Borat, Erişim adresi: [http://www.zehirsizev.com/etiket-okuma-kilavuzu/kilavuz/], Erişim tarihi: 11.07.2014.
Birincil Dil tr
Konular Veterinerlik
Bölüm Derleme
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-4686-0677
Yazar: Ece Çağırıcı Alim
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-3008-9240
Yazar: Ender Yarsan (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 21 Ağustos 2019

APA Çağırıcı Alim, E , Yarsan, E . (2019). BÖBREKLERE YÖNELİK ZEHİRLİ MADDELER. Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni , 10 (2) , 77-90 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/vetfarmatoksbulten/issue/47597/590114