Derleme

Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar

Cilt: 95 Sayı: 1 15 Ocak 2024
PDF İndir
TR EN

Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar

Öz

Dünyada ve Türkiye’de çok sayıda köpek genotipi bulunmaktadır. Bu köpek genotipleri çeşitli amaçlar (av, çoban, bekçi, arama-kurtarma köpeği vb) doğrultusunda yetiştirilmektedir. Geçmişte avcılıkla başlayan köpek ve insan birlikteliği günümüzde birçok alanda devam etmektedir ve ilk evciltilen tür olması muhtemeldir. Köpeklerin kökeni, evrimi ve birbirleri ile olan genetik uzaklıkların belirlenmesinde, köpeklerin bir veya birkaç yerde mi evcilleştirildiğini, evcilleştirildiği zamanı ve yerini tespit etmek, evcil köpekler arasındaki genetik varyasyonu belirlemek için çeşitli yöntemlerden (mitokondrial DNA (mtDNA), mikrosatelit, tek nükleotid polimorfizmi (SNP), kesilmiş parça uzunluk polimorfizmi (RFLP) gibi) yararlanılmaktadır. Bu analizlerin çoğu populasyon genetiği esasına dayanmaktadır. Diğer evcil türlerde olduğu gibi, köpeklerin de farklı yer ve zamanlarda evcilleştirilmeleri farklı köpek ırklarının oluşmasına neden olmuştur. Köpek yetiştiriciliğinde değişik birleştirme metodları ve seleksiyon uygulanarak farklı amaçlara uygun köpek ırkları meydana getirilmiştir. Birçok hayvan türünde olduğu gibi köpekler üzerinde de farklı genetik çalışmalar yapılmaktadır. Bu amaçla genetik markerlardan (kalça displazisi gibi kalıtsal hastalıkların tespiti, yavru cinsiyetinin belirlenmesi, ikizlik ve freemartinismus olgularının tespiti, genom haritalarının çıkarılması vb) faydalanılmaktadır. Bu derlemede, köpeklerde marker genlerin kullanımı hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Yüceer Özkul B, Doka PCK, Özen D, Özbaşer FT, Özarslan B, Atasoy F. Correlation between live weight and body measurements in certain dog breeds. South African Journal of Animal Science, 2021; 51(2):151-159.
  2. Atasoy F, Kanlı O. Türk çoban köpeği Kangal. Medisan yayınevi, ISBN:975-7774-55-3, 1. Baskı; 2004.
  3. FCI breeds nomenclature Erişim: [https://www.fci.be/en/Presentation-of-our-organisation-4.html] Erişim tarihi: 26.10.2022
  4. Tunçay GY. Dogs with their environmental bioethics aspect evolution process. ISBN 978-625-7562-88-1; 2021.
  5. Özbeyaz C, Kocakaya A Süt sığırlarında genomik değerlendirme. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi. 2011; 51(2): 93 - 104.
  6. Bayraktar M, Gürses M. Moleküler markerlerin hayvan yetiştiriciliği ve genetiğinde kullanımı. F Ü Sağ Bil Vet Derg 2014; 28 (2): 99-106.
  7. Plassais J. Whole genome sequencing has gone to the dogs Nat Commun 2019; 10: 1489.
  8. Lindblad TK, Wade CM, Mikkelsen TS, Karlsson EK, Jaffe DB, Kamal M, Clamp M, Chang JL, Kulbokas EJ, Zody MC. Genome sequence, comparative analysis and haplotype structure of the domestic dog. Nature 2005; 438: 803-819.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

12 Ocak 2024

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2023

Kabul Tarihi

2 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 95 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şafak, Z., Yüceer Özkul, B., & Sağlam, M. (2024). Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, 95(1), 83-95. https://doi.org/10.33188/vetheder.1375103
AMA
1.Şafak Z, Yüceer Özkul B, Sağlam M. Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar. Vet Hekim Der Derg. 2024;95(1):83-95. doi:10.33188/vetheder.1375103
Chicago
Şafak, Zafer, Banu Yüceer Özkul, ve Murat Sağlam. 2024. “Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 95 (1): 83-95. https://doi.org/10.33188/vetheder.1375103.
EndNote
Şafak Z, Yüceer Özkul B, Sağlam M (01 Ocak 2024) Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 95 1 83–95.
IEEE
[1]Z. Şafak, B. Yüceer Özkul, ve M. Sağlam, “Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar”, Vet Hekim Der Derg, c. 95, sy 1, ss. 83–95, Oca. 2024, doi: 10.33188/vetheder.1375103.
ISNAD
Şafak, Zafer - Yüceer Özkul, Banu - Sağlam, Murat. “Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 95/1 (01 Ocak 2024): 83-95. https://doi.org/10.33188/vetheder.1375103.
JAMA
1.Şafak Z, Yüceer Özkul B, Sağlam M. Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar. Vet Hekim Der Derg. 2024;95:83–95.
MLA
Şafak, Zafer, vd. “Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, c. 95, sy 1, Ocak 2024, ss. 83-95, doi:10.33188/vetheder.1375103.
Vancouver
1.Zafer Şafak, Banu Yüceer Özkul, Murat Sağlam. Nükleik asit temelli moleküler yöntemler: Köpeklerde genetik markerlar. Vet Hekim Der Derg. 01 Ocak 2024;95(1):83-95. doi:10.33188/vetheder.1375103

Veteriner Hekimler Derneği Dergisi açık erişimli bir dergi olup, derginin yayın modeli Budapeşte Erişim Girişimi (BOAI) bildirisine dayanmaktadır. Yayınlanan tüm içerik, çevrimiçi ve ücretsiz olarak sunulan Creative Commons CC BY-NC 4.0 lisansı altında lisanslanmıştır. Yazarlar, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi'nde yayınlanan eserlerinin telif haklarını saklı tutarlar.
 

Veteriner Hekimler Derneği / Turkish Veterinary Medical Society