Araştırma Makalesi

Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi

Cilt: 96 Sayı: 1 15 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi

Öz

Bal arılarında bağırsak mikroflorasını modüle etmek için antibiyotiklere alternatif olarak probiyotikler ve doğal bitki ekstraktları kullanılmaktadır. Bu bileşikler bağırsakta patojen mikroorganizma kolonizasyonunu önleyerek sürdürülebilir bal arısı üretimi sağlayabilir. Ancak bal arısı hastalıklarını önlemek veya tedavi etmek için uygun ürünleri seçmek zor olabilir. Bu nedenle uygun ürünün belirlenmesinde çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılabilir. Mevcut çalışmada Criteria Importance Through Intercriteria Correlation (CRITIC)-Technique for Order Preference by Similarity to an Ideal Solution (TOPSIS) entegre yöntemi yardımıyla temel performans parametreleri (mortalite ve bal verimi) ve Nosema spp. spor sayısında azalma yüzdesi kriteri kullanarak, nosemosis hastalığını tedavi etmek veya önlemek için fumagillin antibiyotiğine alternatif olarak bazı maddelerin değerlendirmesi amaçlandı. Kriter değerleri önceki araştırma çalışmalarından elde edildi ve ilgili araştırmadaki kontrol gruplarına göre düzenlendi. İlk aşamada kriterlerin (Nosema spp. sporları, mortalite ve bal verimi) ağırlıkları, CRITIC analizi kullanılarak hesaplandı. Daha sonra bu kriter ağırlıkları TOPSIS analizinde kullanıldı ve dört alternatif (fumagillin, probiyotikler, timol ve naringenin) sıralandı. Nosema spp.'nin spor sayısını azaltma, mortalite ve bal verimi ağırlıkları sırasıyla 0,428, 0,306 ve 0,266 olarak bulundu. Beklendiği gibi fumagillin antibiyotiğinin 0,670 ile en yüksek puanı aldığı belirlendi. Naringenin, probiyotikler ve timol sırasıyla 0,617, 0,411 ve 0,046 puanla fumagillini takip etti. Sonuç olarak, naringeninin bal arılarındaki Nosemosis hastalığına karşı etkili bir alternatif ürün olabileceği kanısına varıldı. Ancak mevcut bulguların saha çalışmaları ile desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Klassen SS, VanBlyderveen W, Eccles L, Kelly PG, Borges D, Goodwin PH, et al. Nosema ceranae infections in honey bees (Apis mellifera) treated with pre/probiotics and impacts on colonies in the field. Vet Sci. 2021;8(6):107.
  2. Borges D, Guzman-Novoa E, Goodwin PH. Effects of prebiotics and probiotics on honey bees (Apis mellifera) infected with the microsporidian parasite Nosema ceranae. Microorganisms. 2021;9(3):481.
  3. Georgi I, Didaras NA, Nikolaidis M, Dimitriou TG, Charistos L, Hatjina F, et al. The impact of Vairimorpha (Nosema) ceranae natural infection on honey bee (Apis mellifera) and bee bread microbiota. Appl Sci. 2022;12(22):11476.
  4. Li JH, Evans JD, Li WF, Zhao YZ, DeGrandi-Hoffman G, Huang SK, et al. New evidence showing that the destruction of gut bacteria by antibiotic treatment could increase the honey bee's vulnerability to Nosema infection. PLoS One. 2017;12(11):e0187505.
  5. Commission E. Commission Regulation (EU) No 37/2010 of 22 December 2009 on pharmacologically active substances and their classification regarding maximum residue limits in foodstuffs of animal origin. Off J Eur Union. 2010;15(2377):1-72.
  6. Maggi M, Negri P, Plischuk S, Szawarski N, De Piano F, De Feudis L, et al. Effects of the organic acids produced by a lactic acid bacterium in Apis mellifera colony development, Nosema ceranae control and fumagillin efficiency. Vet Microbiol. 2013;167(3-4):474-83.
  7. Tlak Gajger I, Nejedli S, Cvetnić L. Influence of probiotic feed supplement on Nosema spp. infection level and the gut microbiota of adult honeybees (Apis mellifera L.). Microorganisms. 2023;11(3):610.
  8. Ptaszyńska AA, Borsuk G, Zdybicka-Barabas A, Cytryńska M, Małek W. Are commercial probiotics and prebiotics effective in the treatment and prevention of honeybee nosemosis C? Parasitol Res. 2016;115(1):397-406.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Hekimlik, Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2024

Kabul Tarihi

3 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 96 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şahin, E., Yelkovan, S., & Özen, D. (2025). Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, 96(1), 52-61. https://doi.org/10.33188/vetheder.1592535
AMA
1.Şahin E, Yelkovan S, Özen D. Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 2025;96(1):52-61. doi:10.33188/vetheder.1592535
Chicago
Şahin, Emre, Sedat Yelkovan, ve Doğukan Özen. 2025. “Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 96 (1): 52-61. https://doi.org/10.33188/vetheder.1592535.
EndNote
Şahin E, Yelkovan S, Özen D (01 Ocak 2025) Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 96 1 52–61.
IEEE
[1]E. Şahin, S. Yelkovan, ve D. Özen, “Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi”, Vet Hekim Der Derg, c. 96, sy 1, ss. 52–61, Oca. 2025, doi: 10.33188/vetheder.1592535.
ISNAD
Şahin, Emre - Yelkovan, Sedat - Özen, Doğukan. “Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society 96/1 (01 Ocak 2025): 52-61. https://doi.org/10.33188/vetheder.1592535.
JAMA
1.Şahin E, Yelkovan S, Özen D. Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 2025;96:52–61.
MLA
Şahin, Emre, vd. “Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi”. Journal of Turkish Veterinary Medical Society, c. 96, sy 1, Ocak 2025, ss. 52-61, doi:10.33188/vetheder.1592535.
Vancouver
1.Emre Şahin, Sedat Yelkovan, Doğukan Özen. Bal arılarında nosemosise karşı probiyotik, timol, naringenin ve fumagillin uygulamalarının CRITIC-TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. Vet Hekim Der Derg. 01 Ocak 2025;96(1):52-61. doi:10.33188/vetheder.1592535

Veteriner Hekimler Derneği Dergisi açık erişimli bir dergi olup, derginin yayın modeli Budapeşte Erişim Girişimi (BOAI) bildirisine dayanmaktadır. Yayınlanan tüm içerik, çevrimiçi ve ücretsiz olarak sunulan Creative Commons CC BY-NC 4.0 lisansı altında lisanslanmıştır. Yazarlar, Veteriner Hekimler Derneği Dergisi'nde yayınlanan eserlerinin telif haklarını saklı tutarlar.
 

Veteriner Hekimler Derneği / Turkish Veterinary Medical Society