Akademik personelin et tüketim tercihlerinin analitik hiyerarşi prosesi ile değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, tüketicilerin et tüketim alışkanlıkları ve tercihlerinin belirlenmesinde çok amaçlı karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)’nin kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmada ana kütle, et tüketim alışkanlıklarını ve tercihlerini bilimsel anlamda daha gerçekçi yansıtacağı düşünüldüğünden gıda alanında uzman olan veya ilgili alanda eğitim veren Erciyes Üniversitesi akademik personeli ile sınırlandırılmış ve toplam 92 uzman kişiye anket uygulanmıştır. Uygulanan AHP’de; tüketicilerin et tercihlerini etkileyebileceği düşünülen dört kriter ve beş seçenek belirlenmiştir. Çalışmanın kriterlerini “sağlık, lezzet, besin değeri ve fiyat”; seçeneklerini ise “sığır eti, kuzu eti, tavuk eti, hindi eti ve balık” oluşturmuştur. AHP analizi sonunda, et tüketim tercihinde kriterlerin ikili karşılaştırmalarının göreli önem değerlerinin ağırlıkları hesaplanmıştır. Araştırmaya katılan tüketicilerin et tercihinde en yüksek puanı sağlık kriteri (%52,42) almıştır. Sağlık kriterini, besin değeri (%24,04) ve lezzet (%18,08) takip etmiş, en düşük tercih kriteri fiyat (%5,45) olarak belirlenmiştir. Belirlenen kriterlere göre et tüketim tercihleri değerlendirildiğinde, balık üç kriter için (sağlık, lezzet ve besin değeri; sırasıyla %55,40, %39,83 ve %32,74 tercih oranlarıyla) en yüksek tercih edilen et türü olmuştur. Sadece fiyat kriteri için tavuk eti %39,70 oranla en çok tercih edilen et türü olmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, bilinçli tüketicilerin et tercihinde, özellikle sağlık kriterine yüksek öncelik verdiğini, en az etkili kriterin ise fiyat olduğunu göstermiştir. Tüketicilerin et tüketim tercihinde öncelikleri ve ağırlıklı oranları dikkate alındığında, balık en çok tercih edilen et türü olarak belirlenmiştir. Tavuk etinin tek tercih nedeninin fiyat kriteri olduğu görülmüştür. Kuzu eti ve sığır etinin tüketiciler tarafından lezzet açısından tercih edildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Analytic hierarchy process,meat consumption,consumer preferences

Evaluation of meat consumption preferences of academic staff by analytic hierarchy process

Abstract

 This study was aimed to use the Analytic Hierarchy Process (AHP) one of the multi-objective decision-making methods for determining the consumer’s meat consumption habits and preferences. The main population of the study was limited to Erciyes University’s academic staffs who are expert in the food or related field in order to reflect more realistic scientific approach to the meat consumption habits and preferences. The surveys were applied to totally 92 expert people. In applied AHP, it was defined four criteria and five options which may affect the meat choice of consumers. Criteria of the study are; “health, taste, nutritional value and price” and options are; “beef, lamb, chicken, turkey meat and fish”. As a result of AHP analysis, the relative importance values of criteria were calculated from weights of pair wise comparisons. The highest preferred meat type was determined as health criterion (52.42%). The following criteria were a nutritional value (24.04%) and taste (18.08%). The lowest preferred criterion was determined as price (5.45%). Evaluating the preferences level of meat type according to criteria, fish was the highest preferred meat type for 3 criteria (Health, Taste and Nutritional value; respectively 55.40%, 39.83% and 32.74% of preferred rates). The chicken meat was preferred as first (39.70% of preferred rate) in terms of price criterion. The results of this study showed that conscious academic consumers were given high priority, especially to health criterion. Price was the least effective criterion for choosing the meat type. While the priorities and weights of ratings were taken into account, fish was determined as the most preferred meat type. The chicken meat was most preferred particularly due to price. Lamb and beef meat were determined as tastier.

Keywords

• Analytic hierarchy process,meat consumption,consumer preferences

Kaynakça

1. .