Araştırma Makalesi

Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler

Cilt: 10 Sayı: 19 31 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler

Öz

Taksonomik olarak likenler, Mantarlar Âlemi altında ayrı bir grup olarak ele alınırlar. Antik Çağ’dan itibaren materia medica kitaplarına da konu olmuş, tedavi edici özellikleri sebebiyle dikkat çekmişlerdir. Türkiye’de likenlerin biyolojisiyle ve tarihiyle ilgili çalışmalar artık belirli bir düzeye erişmiştir. Bu yüzden, likenlerin felsefede ve felsefece ele alınmaları epistemolojik açıdan mümkündür. Ortakyaşam organizmaları olarak bilinen likenlerin ikili doğası, bireysel ortakların bireyler halinde tekil yaşadıkları durumlarda gözlemleyemediğimiz bazı beliren (İng. emergent) özelliklere yol açar. Bu çalışmada, likenlerin bölünemez bireyler (İng. indivisible individuals) olup olmadığı sorusundan hareketle liken tallusunun nispeten dengeli bir sistem ve hatta minyatür bir ‘ekosistem’ olduğu konusu ele alınacaktır. Sonuç olarak biyolojik olgu ve olayların gerek tanımlanmalarında gerek açıklanmalarında metodolojik aygıt olarak belirmenin (Ar. zuhur, İng. emergence) dikkate alınması önerilecektir. Biyolojik bilgiden hareketle felsefe özellikle de biyofelsefe ve etik bakımından likenler model organizmalar olarak ele alınacak hem bireyler hem topluluklar ve toplumlar için bir arada yaşama ilkeleri belirlenebileceği öne sürülecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acharius, E. (1803). Methodus qua omnes detectos Lichenes: Secundum organa carpomorpha, ad genera, species et varietates. Impensis F.D.D. Ulrich.
  2. Acharius, E. (1810). Lichenographia universalis. In qua Lichenes omnes detectos, adiectis observationibus et figuris horum vegetabilium naturam et organorum carpomorphorum structuram illustrantibus, ad genera, species, varietates differentiis et observationibus sollicite definitas. Apud Iust. Frid. Danckwerts.
  3. Açıkgöz, B., Karaltı, İ., Ersöz, M., Coşkun, Z. M., Çobanoğlu, G., & Sesal, C. (2013). Screening of antimicrobial activity and cytotoxic effects of two Cladonia species. Zeitschrift für Naturforschung C, 68(5-6), 191-197.
  4. Büdel, B., & Scheidegger, C. (2008). Thallus Morphology and Anatomy. İçinde T. H. Nash (Ed.), Lichen Biology (2. bs, ss. 40-68). Cambridge University Press.
  5. Coccia, E. (2021). Bitkilerin Yaşamı Bir Karışım Metafiziği (K. Kahveci, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  6. Cooper, R. (1953). The Role of Lichens in Soil Formation and Plant Succession. Ecology, 34(4), 805-807. https://doi.org/10.2307/1931347
  7. Corning, P. A. (1983). The Synergism Hypothesis: A Theory of Progressive Evolution. McGraw-Hill.
  8. Coşkun, Z. M., Ersöz, M., Açıkgöz, B., Karaltı, İ., Çobanoğlu, G., & Sesal, C. (2014). Cytotoxic, anti-proliferative and anti-microbial activities of extract from Cladonia pocillum. de Bary, H. A. (1878). Ueber Symbiose. Tageblatt der 51. Versammlung Deutscher Naturforscher und Ärzte, 5, 121-126. de Bary, H. A. (1879). Die Erscheinung der Symbiose. Verlag von Karl J. Trübner.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistematik Felsefe (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

23 Mart 2024

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Yavuz, M. (2024). Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler. ViraVerita E-Dergi, 10(19), 1-21. https://doi.org/10.47124/viraverita.1457582
AMA
1.Yavuz M. Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler. ViraVerita. 2024;10(19):1-21. doi:10.47124/viraverita.1457582
Chicago
Yavuz, Mustafa. 2024. “Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler”. ViraVerita E-Dergi 10 (19): 1-21. https://doi.org/10.47124/viraverita.1457582.
EndNote
Yavuz M (01 Mayıs 2024) Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler. ViraVerita E-Dergi 10 19 1–21.
IEEE
[1]M. Yavuz, “Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler”, ViraVerita, c. 10, sy 19, ss. 1–21, May. 2024, doi: 10.47124/viraverita.1457582.
ISNAD
Yavuz, Mustafa. “Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler”. ViraVerita E-Dergi 10/19 (01 Mayıs 2024): 1-21. https://doi.org/10.47124/viraverita.1457582.
JAMA
1.Yavuz M. Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler. ViraVerita. 2024;10:1–21.
MLA
Yavuz, Mustafa. “Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler”. ViraVerita E-Dergi, c. 10, sy 19, Mayıs 2024, ss. 1-21, doi:10.47124/viraverita.1457582.
Vancouver
1.Mustafa Yavuz. Bir Aradalık Örneği Olarak Bireyden Bütüne Likenler. ViraVerita. 01 Mayıs 2024;10(19):1-21. doi:10.47124/viraverita.1457582