Müze Deneyim Kalitesinin, Algılanan Fayda ve Tekrar Ziyaret Etme Niyetine Etkisi: Müze Ziyaretçilerine Yönelik Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı deneyim kalitesi, algılanan fayda ve tekrar ziyaret etme niyeti arasındaki ilişkileri incelemektir. Deneyim kalitesi boyutu öğrenme arzusu, kaçış duygusu ve eğlence olmak üzere 3 alt boyut olarak ele alınmıştır. Algılanan fayda boyutu kişisel gelişim, topluluğa bağlılık, kültürel farkındalık, yenilenme ve aile bağlarını güçlendirme olmak üzere 5 alt boyut olarak ele alınmıştır. Çalışma 386 müze ziyaretçisinden elde edilen verilerle yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda deneyim kalitesi boyutlarından öğrenme arzusunun algılanan fayda boyutları olan kişisel gelişim, topluluğa bağlılık, kültürel farkındalık, yenilenme ve aile bağlarını güçlendirme üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Deneyim kalitesi boyutlarından kaçış duygusunun algılanan fayda boyutları olan kişisel gelişim, topluluğa bağlılık, kültürel farkındalık, yenilenme ve aile bağlarını güçlendirme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi tespit edilmiştir. Deneyim kalitesi boyutlarından eğlence boyutunun algılanan fayda boyutlarından topluluğa bağlılık, kültürel farkındalık, yenilenme ve aile bağlarını güçlendirme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi tespit edilmişken, kişisel gelişim üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Algılanan fayda boyutlarından kişisel gelişim ve topluluğa bağlılık boyutlarının tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi tespit edilmişken, kültürel farkındalık, yenilenme ve aile bağlarını güçlendirmenin tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Deneyim kalitesi boyutları olan eğlence, kaçış duygusu ve öğrenme arzusunun tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• müze
• deneyim kalitesi
• alglanan fayda
• tekrar ziyaret etme niyeti

Destekleyen Kurum

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi BAP birimi

Proje Numarası

SBA-2022-9290

Teşekkür

Bu çalışma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Projeleri Birimi tarafından SBA- 2022-9290 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir.

THE EFFECT OF MUSEUM EXPERIENCE QUALITY ON PERCEIVED BENEFIT AND REVISITING INTENTION: A STUDY ON MUSEUM VISITORS

Öz

The purpose of this study is to examine the relationships between experience quality, perceived benefits and revisit intention. The experience quality dimension is considered as 3 sub-dimensions: desire to learn, sense of escape and entertainment. The perceived benefit dimension is discussed in 5 sub-dimensions: personal development, commitment to the community, cultural awareness, renewal and strengthening family relationships. The study was conducted using structural equation modeling with data obtained from 386 museum visitors. As a result of the analysis, it was determined that the desire to learn, one of the dimensions of experience quality, did not have a significant effect on the perceived benefit dimensions of personal development, commitment to the community, cultural awareness, renewal and strengthening family relationships. A statistically significant and positive effect of the feeling of escape from the experience quality dimensions was detected on the perceived benefit dimensions of personal development, community commitment, cultural awareness, renewal and strengthening family relationships. While the entertainment dimension, one of the experience quality dimensions, had a statistically significant and positive effect on the perceived benefit dimensions of community commitment, cultural awareness, renewal and strengthening family relationships, no significant effect was detected on personal development. While personal development and community commitment dimensions, which are among the perceived benefit dimensions, were found to have a significant and positive effect on the intention to revisit, a statistically significant effect of cultural awareness, renewal and strengthening family ties on the intention to revisit was not detected. No statistically significant effect of the experience quality dimensions of entertainment, sense of escape and desire to learn on revisit intention was detected.

Anahtar Kelimeler

• museum
• perceived benefit
• museum experience
• intention to revisit

Proje Numarası

SBA-2022-9290

Kaynakça

1. Addis, M., & Rurale, A. (2020). A call to revise cultural business management. In Managing the cultural business (pp. 1-31). Routledge.
2. Addis, M., Copat, V., & Martorana, C. (2023). Museum experience and its impact on visitor reactions. Journal of Philanthropy and Marketing, 29(1), e1826.
3. Bedford, L. 2004. Working in the subjunctive mood: Imagination and museums. Curator: The Museum Journal 47 (1): 7-11.
4. Aksöz, E. O., & Çay, G. (2022). Müzelerde Algılanan Hizmet Kalitesinin ve Destinasyon İmajının Tekrar Ziyaret Etme Niyeti Üzerindeki Etkisi: Eskişehir Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1–23. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.937
5. Altunel, M. C. (2013). Turistlerin beklenti ve deneyimleme kalitesinin tavsiye etme kararına etkisi: Müze ziyaretçileri üzerine bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, İzmir.
6. Çiçek, M., & Genç, V. (2023). Müze Deneyiminde İnteraktif Uygulamaların Rolü: Göbeklitepe Ören Yeri ve Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi Örneği. Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, (86), 85-101.
7. Çolak, O., & Karakan, H. I. (2023). Integrated evaluation of visitor experience factors in the scope of museum management. Journal of Hospitality and Tourism Insights. Doering, Z. (1999). Strangers, guests, or clients? Visitor experiences in museums. Curator, 42, 74–87.
8. Doering, Z. D. (2007). Strangers, guests, or clients? Visitor experiences in museums. In Museum management and marketing (pp. 331-344). Routledge. Harmeling, C. M., Moffett, J. W., Arnold, M. J., & Carlson, B. D. (2017). Toward a theory of customer engagement marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 45(3), 312–335. Javed, M., & Awan, T. M. (2023). The young tourist’s co-creation nexus: market mavens and existential authenticity as driving forces of intentions to revisit and recommend. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 6(2), 716-734.

9. Krejcie, R. V. ve Morgan, D.W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30: 607-610.
10. Lemon, K. N., & Verhoef, P. C. (2016). Understanding customer experience throughout the customer journey. Journal of Marketing, 80, 69–96.
11. McIntosh, A.J. (1999). Into the tourist’s mind: Understanding the value of the heritage experience. Jour-nal of Travel and Tourism Marketing, 8(1), 41–64.
12. Metin, D. (2019). Algılanan destinasyon imajının turist memnuniyeti ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkisi: Van’ı ziyaret eden İranlı turistler üzerine bir araştırma,( Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
13. Nakip, M. (2013). Pazarlama araştırma teknikleri, 3. Baskı, Ankara: SeçkinYayıncılık.
14. Özer, Ö., Avcı, U., & Sop, S. A.(2014). İnanç turizmi ziyaretçilerinin müze memnuniyetlerine ilişkin değerlendirme.
15. Bilim Y. ve Özer, Ö. (Edt), İnanç turizmi seçme konular içinde (ss.133-156). Konya: Çizgi Kitabevi.
16. Packer, J. (2008). Beyond learning: Exploring visitors' perceptions of the value and benefits of museum experiences. Curator: The Museum Journal, 51(1), 33-54.
17. Packer, J., & Ballantyne, R. (2016). Conceptualizing the visitor experience: A review of literature and development of a multifaceted model. Visitor Studies, 19(2), 128-143.
18. Pamukcu, H., Baydeniz, E., Tanrısever, C., & Sandıkcı, M. (2023). Müze İmajı Ve ziyaretçi memnuniyetinin davranışsal niyete etkisi: Afyonkarahisar örneği. International Journal of Contemporary Tourism Research, 7(1), 47-56.
19. Roppola, T. (2013). Designing for the museum visitor experience. Routledge.
20. Rounds, J. (2001). Measure for measure: Purpose and problems in evaluating exhibitions (Opportunities for visitors to discover museums). Museum News, 80(4), 43-+.
21. Sop, S. A., Yeşiltaş, M., & Soslu, S. (2019). Fiziksel Çevrenin Müze Ziyaretçileri Üzerine Etkisi: Burdur Müzesi Örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(4), 3889-3910.
22. Tsiropoulou, E. E., Thanou, A., & Papavassiliou, S. (2017). Quality of Experience-based museum touring: A human in the loop approach. Social Network Analysis and Mining, 7, 1-13.
23. Zhao, X., & Mao, R. (2023). Are visitors’ satisfaction reliable? A perspective from museum visitor behavior. Museum Management and Curatorship, 1-17.
24. Zhou, L., Shen, H., Wu, M. Y., Wall, G., & Shen, X. (2019). Benefits of visiting heritage museums: Chinese parents’ perspectives. International Journal of Heritage Studies, 25(6), 565-581.