Kırşehir’de Kuraklığın Uydu Görüntüleri (Landsat 8/9) ile Analizi

Öz

Bu çalışmada, Kırşehir ilinde 2013–2023 yılları arasındaki dönemde tarımsal kuraklığın uzaktan algılama (UA) teknikleriyle izlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, Landsat 8/9 OLI uydu görüntülerinden yararlanılarak Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) ve Normalize Edilmiş Fark Nem İndeksi (NDMI) değerleri hesaplanmış, elde edilen sonuçlar zamansal olarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizi ArcGIS Pro 3.2 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve atmosferik düzeltmelerin ardından 2016-2023 arası bulutluluk oranı %5 ten az olan görüntüleri incelenmiştir. Sonuçlar, 2013–2015 döneminde bitki örtüsü yoğunluğunun ve nemlilik düzeyinin yüksek, 2016–2019 yıllarında ise belirgin bir azalma eğiliminde olduğunu göstermektedir. 2020–2023 yılları arasında özellikle 2022 yılında NDVI değerlerinde kısa süreli bir artış gözlenmiş olsa da genel eğilim, bitki örtüsünün zayıfladığı, nemin azaldığı ve yüzey sıcaklıklarının arttığı yönündedir. NDVI ve NDMI indeksleri arasında 0.37 gibi zayıf pozitif bir korelasyon bulunmuştur. Bu zayıf ilişkinin temel nedeni, özellikle ilkbahar aylarında toprağın yüksek nem içeriğinin bitki örtüsünün gelişimini tam olarak yansıtmamasıdır. Genel olarak çalışma, Kırşehir’de kuraklık eğilimlerinin belirginleştiğini, su stresinin arttığını ve yüzey sıcaklıklarının yükseldiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, tarımsal üretim planlaması, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve iklim değişikliğine uyum stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Uzaktan algılama temelli indekslerin birlikte kullanımı, bölgesel düzeyde kuraklık analizlerinin etkinliğini artırmakta ve gelecekteki çevresel planlamalara bilimsel bir zemin oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• NDVI
• ENMI
• Kuraklık
• LST

Analysis of Drought in Kırşehir with Satellite Images (Landsat 8/9)

Öz

This study aims to monitor agricultural drought in Kırşehir Province during the 2013–2023 period using remote sensing (RS) techniques. Landsat 8/9 OLI satellite imagery was utilized to calculate the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) and the Normalized Difference Moisture Index (NDMI), and the resulting values were evaluated temporally. Data analysis was conducted using ArcGIS Pro 3.2, and after atmospheric corrections, images from 2016 to 2023 with less than 5% cloud cover were examined. The results indicate that vegetation density and moisture levels were relatively high between 2013 and 2015, followed by a notable decreasing trend during 2016–2019. Although a short-term increase in NDVI values was observed in 2022, the overall trend for the 2020–2023 period reflects weakened vegetation cover, reduced moisture levels, and increased land surface temperatures. A weak positive correlation (r = 0.37) was found between NDVI and NDMI. This weak relationship is primarily attributed to the high soil moisture content in early spring, which does not fully reflect vegetation development. Overall, the study reveals a clear intensification of drought trends in Kırşehir, increasing water stress, and rising surface temperatures. These findings provide important insights for agricultural production planning, sustainable water resource management, and the development of climate change adaptation strategies. The combined use of remote sensing–based indices enhances the effectiveness of regional drought analyses and provides a scientific basis for future environmental planning.

Anahtar Kelimeler

• NDVI
• NDMI
• LST
• Drought

Kaynakça

1. Alahacoon, N., Edirisinghe, M., & Ranagalage, M. (2021). Satellite-based monitoring of meteorological and agricultural drought and their impact on agricultural sustainability in Sri Lanka. Journal of Environmental Management, 288, 112418.