Üretken Yapay Zekâ Kullanım Rehberi ve Etik İlkeler

Dergimize yapılan başvurularda ve değerlendirme süreçlerinde Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) kullanımı hakkında aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur.

Yazarlar İçin Bilgilendirme
Yazarlar, sundukları çalışmanın özgünlüğünden, geçerliliğinden ve bütünlüğünden doğrudan sorumludur. ÜYZ bilimsel karar alma, sonuç üretme ve yorumlama sorumluluğunu devralamaz.

ÜYZ araçlarıyla;
Sınırlı ve destekleyici kullanım kapsamında neler yapılabilir?

Metnin okunabilirliği artırılabilir ve dil bilgisi hataları düzeltilebilir.
Araştırma konusunun çerçevesi belirlenebilir veya fikir geliştirilebilir.
Araştırmada kullanılan yazılım kodları titiz bir denetim şartıyla düzenlenebilir.
Doğrulukların kontrol ederek LLM destekli etkileşimli çevrim içi arama yapılabilir; literatür sınıflandırması yapılabilir.


Neler yapılamaz?

Yapay zekâ araçları (ChatGPT, Gemini vb.) yazar olarak listelenemez. Yazarlık, hukuki ve etik sorumluluk almayı gerektiren insani bir roldür. Araştırma sürecinde yapay zekâ ile yapay veri üretilmesi veya verilerin yapay zekâya analiz ettirilmesi (aksi belirtilmedikçe) kabul edilmez. Yapay zekâ ile oluşturulup anlamı değiştirecek biçimde manipüle edilen görsel, tablo ve figürlerin kullanımı kabul edilmez. Gizli, kişisel veya henüz yayımlanmamış verilerin yapay zekâ araçlarına yüklenmesi yasaktır. Bulguların, sonuçların veya tartışma bölümünün yapay zekâ tarafından üretilmesi veya yazdırılması kabul edilmez.


Şeffaflık ve Beyan Zorunluluğu

Eğer çalışmanızda herhangi bir yapay zekâ aracı kullandıysanız, bunu Kaynakça bölümünden önce Yapay Zekâ Kullanım Beyanı başlığı altında belirtmelisiniz. Beyan edilmeyen yapay zekâ kullanımı etik ihlal olarak değerlendirilir.


Beyan Örneği:
Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazar(lar), [KULLANIM AMAÇLARI - örn. dil düzenlemesi] amacıyla [ARAÇ(LARIN) ADI VE VERSİYONU - örn. ChatGPT-4o]’i kullanmışlardır. Bu aracı kullandıktan sonra yazar(lar), içeriği dikkatle incelemiş ve tüm sorumluluğun kendilerine ait olduğunu kabul etmişlerdir.

Hakemler İçin Bilgilendirme

Hakemlik süreci, uzman görüşüne ve gizliliğe dayalı bir güven ilişkisidir.
Değerlendirilmek üzere size gönderilen makale dosyalarını, görselleri veya verileri asla yapay zekâ araçlarına yüklemeyiniz. Bu araçlar veriyi kendi havuzlarına dâhil ederek fikri mülkiyet haklarını ve gizliliği ihlal edebilir.
Hakem raporunuzu oluştururken metni özetletmek veya analiz ettirmek için yapay zekâ kullanmayınız. Dergimiz, sizin uzman ve özgün görüşünüzü beklemektedir.
Hakem raporunun dilini düzenlemek amacıyla sınırlı düzeyde yapay zekâ kullanımı mümkündür; ancak raporun içeriği tamamen hakemin kendi değerlendirmesini yansıtmalıdır. Raporun içeriğinden ve doğruluğundan tamamen hakemler sorumludur.


İlgili Etik Rehberler
Yapay zekâ teknolojileri hızla geliştiği için etik kurallar da güncellenmektedir. Süreçlerin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılması için aşağıdaki temel rehberleri incelemenizi önemle tavsiye ederiz:
TÜBİTAK: Üretken Yapay Zekânın Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı İlkeleri https://tubitak.gov.tr/tr/kurumsal/hakkimizda/uretken-yapay-zeka-rehberi 
COPE: AI Tools and Authorship Guidelines 

Son Güncelleme Zamanı: 20.02.2026

ViSBiD, MLA ve Crossref tarafından indekslenmektedir. Ayrıca Index Copernicus takip sistemine alınmıştır.