Sağlık Davranışlarının Ardındaki İtici Güçler: Sağlıklı Yaşam Motivasyonuna Yön Veren Faktörler Üzerine Kavramsal Bir İnceleme
Öz
Bu çalışmanın amacı, sağlıklı yaşam motivasyonu kavramını açıklamak ve bu motivasyonu etkileyen bireysel ve çevresel faktörleri değerlendirmektir. Literatür taramasına dayalı kavramsal derleme türündeki bu çalışmada, ilgili literatür incelenerek sağlıklı yaşam motivasyonunun ardındaki itici güçler tespit edilmiştir. Bireysel faktörler kapsamında kişilik özellikleri, öz yeterlilik, sağlık inançları, beden algısı, algılanan faydalar ve geçmiş deneyimler ele alınırken; çevresel faktörler olarak sosyal destek, dini inanç ve fiziksel çevre incelenmiştir. Bulgular, sağlıklı yaşam motivasyonunun bireyin kişilik yapısı, yeterlilik algısı ve sağlıkla ilgili inançları gibi içsel unsurların yanı sıra sosyal çevre, dini değerler ve fiziksel ortam gibi dışsal unsurlardan da önemli ölçüde etkilendiğini göstermiştir. Bu çalışma, bireylerin sağlık davranışlarını anlama ve destekleme noktasında önemli bilgiler sunmakta, sağlık profesyonelleri ve politika yapıcıların daha etkili ve kişiye özgü sağlık programları geliştirmelerine katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Allen, K. M., Blascovich, J., Tomaka, J. ve Kelsey, R. M. (1991). Presence of human friends and pet dogs as moderators of autonomic responses to stress in women. Journal of Personality and Social Psychology, 61(4), 582–589. https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.4.582
- Allen, M. S., Vella, S. A. ve Laborde, S. (2015). Health-related behaviour and personality trait development in adulthood. Journal of Research in Personality, 59, 104–110. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2015.10.005
- Angelini, G. (2023). Big five model personality traits and job burnout: a systematic literature review. BMC Psychology, 11(49). https://doi.org/10.1186/s40359-023-01056-y
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, Prentice-Hall.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.
- Bandura, A. (2002). Social foundations of thought and action. D. F. Marks (Ed.), The health psychology reader içinde. SAGE Publications.
- Bogg, T. ve Roberts, B. W. (2004). Conscientiousness and health-related behaviors: a meta-analysis of the leading behavioral contributors to mortality. Psychological Bulletin, 130(6), 887-919.
- Buckworth, J. (2017). Promoting self-efficacy for healthy behaviors. ACSM's Health & Fitness Journal, 21(5), 40-42. https://doi.org/10.1249/FIT.0000000000000318
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı (Diğer), Sağlık Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
10 Nisan 2025
Kabul Tarihi
27 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 50

