ÖN LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN UMUTSUZLUK ALGILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, ön lisans öğrencilerinin umutsuzluk düzeylerini ve umutsuzluk düzeylerinde çeşitli değişkenler açısından (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba öğrenim durumu, gelir durumu, kişilik özellikleri, yaşam kalitesi, sosyal ilişkiler)  farklılık olup olmadığının incelemektir. Araştırmanın evrenini Salihli Meslek Yüksekokulu’nda 2017-2018 eğitim öğretim döneminde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemi ise araştırmaya gönüllü olarak katılan toplam 272 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin umutsuzluk düzeylerini tespit etmek için “Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ)” ve kişisel anket formu uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler frekans ve yüzdesel dağılımlar, betimsel istatistikler, Mann Whiney U ve Kruskall Wallis ile test edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, araştırmaya katılan öğrencilerin umutsuzluk düzeyi (4.342 ± 3.627) hafif düzeyde çıkmıştır. Bu sonuç Salihli MYO’da öğrenim gören öğrencilerin gelecekten umutsuz olmadığını göstermektedir.  Ayrıca ailelerinin gelir durumu,  kişilik özellikleri, yaşam kaliteleri ve sosyal ilişkileri gibi değişkenler ile öğrencilerin umutsuzluk düzeyi arasında anlamlı farklılıklar (p<0.05) bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Umut,Umutsuzluk,Ön Lisans Öğrencileri

EXAMINATION OF THE HOPELESSNESS PERCEPTIONS OF THE ASSOCIATE DEGREE STUDENTS IN TERMS OF VARIOUS VARIABLES

Öz

The aim of the study is to examine the hopelessness levels of the associate degree students and if there is any difference in hopelessness levels in terms of various variables (gender, class level, mother and father education status, income level, personality traits, quality of life, social relations). The universe of the study is composed by the students enrolled in Salihli Vocational School in 2017-2018 education year. The sample consists of 272 students voluntarily participated in the survey. In order to determine the hopelessness levels of the students who participated in the research, the “Beck Hopelessness Scale (BHS)” and personal questionnaire form are applied. Data from the study are tested with frequency and percentage distributions, descriptive statistics, Mann Whitney U and Kruskall Wallis tests. According to the research result, the level of hopelessness of the students participating in the research has a mild level (4.342 ± 3.627). This result shows that the students who are studying at Salihli Vocational School are not hopeless about the future. In addition, it is also found that there are significant differences (p <0.05) between the hopelessness level of the students and the variables such as income status, personality traits, quality of life and social relations of the families.

Anahtar Kelimeler

• Hope,Hopelessness,Associate Degree Students

Kaynakça

1. Abramson, L. Y., Metalsky, G. I., Alloy, L. B. (1989). “Hopelessness and Depression: A Theory, Based Subtype of Depression”, Psychological Review, 96(2), 358-372.
2. Ağır, M. (2007). “Üniversite Öğrencilerinin Bilimsel Çarpıtma Düzeyleri İle Problem Çözme Becerileri ve Umutsuzluk Düzeyleri Arasındaki İlişki”, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Aloba, O., Awe, O., Adelola, A., Olatunji, P., Aloba, T. (2018). “Psychometric Adaptation of The Beck Hopelessness Scale as a Self-Rated Suicide Risk Screening Instrument Among Nigerian University Students”, Journal of American Psychiatric Nurses Association, 1-11, DOI: 10.1177/1078390318762054
4. Ayaş, E. B., İnan H., Kartal, M., Gacar, A., ve Yetiş, Ü. (2016). “Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Tarih Okulu Dergisi, 9(28), 563-580. Doi: http://dx.doi.org/10.14225/joh 1000
5. Aydın, M., Erdoğan, S., Yurdakul, M., ve Aslı, E. (2013). “Sağlık Yüksekokulu ve Sağlık Meslek Lisesi Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeyleri”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 1-6.
6. Bayram, L., Yüceloğlu Keskin, D. Ö., Derebaşı, D. G. (2016). “Analysis of Hopelessness Levels of The Students Studying in The Faculty of Sports Sciences in Terms of Numerous Variables”, Niğde University Journal of Physical Education And Sport Sciences, 10(3), 434-442.
7. Beck, A.T. (1963). “Thinking and Depression: I. Idiosyncratic Content and Cognitive Distortions”, Archives of General Psychiatry, 9, 324-333.
8. Beck, A. T., Weissman, A., Lester, D., Trexler, L. (1974). “The Measurement of Pessimism: The Hopelessness Scale”, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 42(6), 861-865.

9. Birol, L. (1997). Hemşirelik Süreci, Hemşirelik Bakımında Sistematik Yaklaşım, İzmir: Etki Matbaacılık Yayıncılık.
10. Ceyhan, A. A. (2004). “Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programına Devam Eden Öğretmen Adaylarının Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 91-101.
11. Collins, S., Cutcliffe, R. (2003). “Adreeing Hopelessness in People with Suicidal Ideantion: Building Upon The Therapeutic Relationship Utilizing A Cognitive Behavioral Approch”, Journal of Psychiatricand Mental Healty Nursing, 10(2), 175-185.
12. Çalışkan, M. ve Mencik, Y. (2017). “Polislerin Demografik Değişkenler Açısından Umutsuzluk Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma”, Akademik Bakış Dergisi, 63, 283-294.
13. Çınar, O., Karcıoğlu, F. (2012). “Büro Yönetimi Bölümü Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeyleri ve Kontrol Odağı İnançları Üzerine Bir Araştırma: Erzincan Üniversitesi MYO Uygulaması”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 283-296.
14. Damar, S. B. (2015). Üniversite Öğrencilerinde Anne-Baba Tutumu ve Benlik Saygısı İle Umutsuzluk Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Deveci, S. E., Ulutaşdemir, N., Açık, Y. (2011). “Bir Mesleki Eğitim Merkezi Öğrencilerinde Umutsuzluk Düzeyi ve Etkileyen Faktörler”, Dicle Tıp Dergisi, 38(3), 312-317, doi:10.5798/diclemedj. 0921.2011. 03.0039
16. Dilbaz, N., Seber, G. (1993). “Umutsuzluk Kavramı: Depresyon ve İntiharda Önemi”, Kriz Dergisi, 1(3), 134-138.
17. Dinçer, D., Derelioğlu, Y. (2005). “Üniversite Sınavına Hazırlanan Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, VIII. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, 21-23 Eylül, Ankara: Nobel Basımevi, Cilt 1, 191-192.
18. Doğan, P. (2012). “Resim Öğretmeni Adaylarının Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 36, 115-127.
19. Durak, A., Palabıyıkoğlu, R. (1994). “Beck Umutsuzluk Ölçeği Geçerlilik Çalışması”, Kriz Dergisi, 2(2), 311-319.
20. Dursun, S., Aytaç, S. (2012). “Üniversite Öğrencilerinin İşgücü Piyasasına Yönelik Beklentileri ve İş Deneyimleri İle Umutsuzluk ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 373-388.
21. Frank, J. (1968). “The Role of Hope in Psychotherapy”, International Journal of Psychiatry, 5(5), 383-395.
22. Frankl, V. E. (2007). İnsanın Anlam Arayışı, (Çev. Seçuk Budak), Ankara: Öteki Yayınevi.
23. Gençöz, F., Vatan, S., Lester, D. (2006). “Umutsuzluk, Çaresizlik ve Talihsizlik Ölçeğinin Türk Örneklerinde Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması”, Kriz Dergisi, 14(1), 21-29.
24. Güler, M., Demirci, K.., Karakuş, K.., Kişioğlu, A. N., Zengin, E., Yozgat, Z., Ören, Ö., Saydam, G., ve Yılmaz, H. R. (2014). “Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Umutsuzluk-Depresyon Sıklığı ve Sosyodemografik Özellikler Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi”, Uluslararası Temel ve Klinik Tıp Dergisi, 2(1), 32-37.
25. Güneş, T., Taştan Akdağ, F. (2017). ”Lise Öğrencilerinin Fizik Dersine Yönelik Umutsuzluk Düzeyleri”, International Journal of Social Sciencesand Education Research, 3(2), 499-507.
26. Gür, Ç., Koçak, N., Alakoç Pirpir, D. (2014). “Meslek Yüksekokulu Son Sınıf Öğrencilerinin Umutsuzluk Davranışlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Cumhuriyet International Journal of Education-CIJE, 3(4), 10-23, e-ISSN: 2147-1606.
27. İmamoğlu, G. (2017). “Resim Eğitimi ve Temel Eğitim Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Kişilik Özelliklerinin İncelenmesi”, İdil Dergisi, 6(37): 2489-2504, doi: 10.7816/idil-06-37-07
28. Kanak, M., Bilbay, A., ve Balta, D. (2017). “Ergenlerin Akrana Bağlanma Stillerinin Umutsuzluk Düzeyleri ile İlişkisinin İncelenmesi”, Journal of History Cultureand Art Research, 6(6), 492-503. Doi.http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v6i6.1221
29. Karasar, N. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemi, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
30. Kemer, G., Atik, K. (2005). “Kırsal ve İl Merkezinde Yaşayan Lise Öğrencilerinin Umut Düzeylerinin Aileden Algılanan Sosyal Destek Düzeyine Göre Karşılaştırılması”, M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 21, 161-168.
31. Kılıç, S., Tektaş, N., Pala, T. (2014). “Devlet ve Vakıf Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Umutsuzluk Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi”, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(2), 169-186.
32. Kırımoğlu, H. (2010). “Türkiye’deki Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Son Sınıf Öğrencilerinin İstihdam Sorunu Açısından Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Kastamonu Eğitim Dergisi, 112, 175-190
33. Kızılgeçit, M. (2011). Yalnızlık Umutsuzluk ve Dindarlık İlişkisi, Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Kodan, S. (203). ”Üniversite Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Akılcı Olmayan İnanışlar Arasındaki İlişkini Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”, Celal Bayar Ünivertesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 175-190.
34. Melges, F. T. (1969). “Types of Hopelessness in Psychological”, Process, Archives of General Psychiatry, 20(6), 690-699.
35. Oğuztürk, Ö., Akça, F., Şahin, G. (2011). “Üniversite Öğrencilerinde Umutsuzluk Düzeyi İle Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişkinin Bazı Değişkenler Üzerinden İncelenmesi”, Klinik Araştırmalar Dergisi, 14(3), 173-184.
36. Olcay, G. U. (2016) “Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavisi Gören Bireylerde Algılanan Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
37. Örsal, Ö. (1998). “Eğitilebilir Zeka Engelli Çocuklar Velilerinin Sosyal Destek ve Umutsuzluk Düzeyleri”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
38. Özgüven, İ. E. (1992). “Üniversite Öğrencilerinin Sorunları ve Baş Etme Yolları”, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 5-13.
39. Özkaya, G. (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Yalnızlık Düzeyleri İle Umutsuzluk ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki”, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
40. Özmen, D., Dündar Erbay, P., Çetinkaya, A. Ç., Taşkın, O., Özmen, E. (2008). “Lise Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Umutsuzluk Düzeyini Etkileyen Etkenler”, Anatolian Journal of Psychiatry, 9, 8-15.
41. Özmen, M., Coşman, Ö., Kökçü, A. (2016). “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeyleri”, International Journal of Social Sciencesand Education Research, 2(2), 510-521.
42. Özyurt, S., Doğan, S. (2002). Gençlik Problemleri Açısından Üniversite Gençliği Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma, Adapazarı: Değişim Yayınları.
43. Peker, H. (2003). Din Psikolojisi, İstanbul: Çamlıca.
44. Rideout, E., Montemuro, M. (1986). “Hope, Morale and Adaptation in Patient With Chronic Heart Failure”, Journal of Advanced Nursing, 11(4), 429-438.
45. Savaşır, I., Şahin, N. H. (1997). Bilişsel-Davranışçı Terapilerde Değerlendirme: Sık Kullanılan Ölçekler, Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
46. Seber, G. (1991). “Beck Umutsuzluk Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirliği Üzerine Bir Çalışma”, Doçentlik Tezi, Anadolu Üniversitesi Tıp Fakültesi, Eskişehir.
47. Snyder, C. R. (1989). “Reality Negotiation From Excusesto Hopeand Beyond”, Journal of Social and Clinical Psychology, 8(2), 130-157.
48. Şanlı Kula, K., Saraç, T. (2017). “Üniversite Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi: Ahi Evran Üniversitesi Örneği”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1): 1-16.
49. Tanaka,E., Sakamoto, S., Ono, Y., Fujihara, S. ve Kitamura, T. (1998). “Hopelessness in a Community Population: Factorial Structure and Psychosocial Correlates”, The Journal of Social Psychology, 138(5), 581-590.
50. Turan, E. B., Arslan, E., ve Yamaner, G. (2017). “Spor Bilimleri Fakültesinde Okuyan Öğrencilerin, Rekreatif Etkinliklere Katılıp Katılmama Durumlarına Göre Umutsuzluk Düzeyleri: Akdeniz Üniversitesi Örneği”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 1075-1079.
51. Tümkaya, S. (2005). “Ailesi Yanında ve Yetiştirme Yurdunda Kalan Ergenlerin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 445-459.
52. Türk Dil Kurumu (TDK). (2018). http://www.tdk.gov.tr (Erişim Tarihi:25.02.2018)
53. Üngüren, E.,Ehtiyar, R. (2009). “Türk ve Alman Öğrencilerin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Umutsuzluk Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Turizm Eğitimi Alan Öğrenciler Üzerinde Bir Araştırma”, Journal of Yaşar University, 4(14):2093-2127.
54. Üstün, G., Dedekoç, Ş., Kavalalı, T., Öztürk, F., Sapcı, Y., Can, S. (2014), “Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin İş Bulmaya İlişkin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 200-221.
55. Vatan, S. (2016). “Üniversite Öğrencilerinin Kişilik Özellikleri, Umutsuzluk, Çaresizlik ve Talihsizlik Düzeyleri İle Problem Çözme Yaklaşımları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi”, Klinik Psikiyatri Dergisi, 16(2), 88-97.
56. Yalçın, S., Açıkgöz, İ. (2014). “Sağlık Bilimleri Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(26), 259-270.
57. Yavuz, A. (2009). “18-25 Yaş Üniversite Gençliğinde Dini İnanç ve Umutsuzluk İlişkisi: Sakarya Üniversitesi Örneği”, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
58. Yerlikaya, İ. (2006). “Bilişsel-Davranışçı Yaklaşıma ve Hobi Terapiye Dayalı Umut Eğitimi Programlarının İlköğretim Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeyine Etkisi”, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
59. Yıldırım, S. (2007). “Anaokulu Öğretmenlerinde Tükenmişlik Düzeyi ve Umutsuzluk Düzeyleri Arasındaki İlişki”, Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
60. Yıldırım, B. (2015). “İlkokul Öğretmenlerinin Umutsuzluk Düzeyleri”, Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
61. Yıldırım, B., Kara, S. B. K. (2017). “Öğretmenlerin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Ulakbilge, 11(5), 571-587. Doi:10.7816/ulakbilge-05-11-04
62. Yiğiter, K. ve Kuru, M. (2016). “Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Umutsuzluk Düzeylerinin İncelenmesi”, Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5, 235-239.