EN
TR
Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler
Öz
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hükümetler, özel işletmeler ve kurumlar gibi sağlık sektörü oyuncularının karşı karşıya oldukları en önemli zorluklardan biri, sağlık ve bakım hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlarken, sağlık harcamalarını da sürdürülebilir kılmaktır. Artan obezite oranları, nüfusun yaşlanması ve kronik hastalıklardaki artışlar gibi sağlık sorunları ivedi çözümler gerektirmektedir. Her ne kadar söz konusu sağlık sorunlarının nedenleri ve çözümleri çevresel koşullar ve kamu politikaları ekseninde şekillense de kişilerin sağlık durumlarını belirleyenlerin başında kendi tercih ve davranışları gelmektedir. Tütün kullanımı, kötü beslenme, hareketsizlik ve uygun koruyucu önlemlerin alınmaması gibi davranışlar sıklıkla hastalıklara ve ölümlere neden olmaktadır. Bu nedenle, kişilerin sağlıkla ilgili davranışlarının değiştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Ancak sağlıkla ilgili davranışlar birçok unsurdan etkilenmeleri bakımından karmaşık olduğu için, bu durum oldukça zordur. Son yıllarda özellikle psikolojiden yararlandığı içgörülerle dikkat çeken davranışsal iktisat ise insanların neden kendileri için en iyi tercihleri yapamadıklarına ve uzun dönemde sağlıklarını kaybetmek pahasına dürtülerine karşı gelemediklerine ilişkin yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Ayrıca, benzer bir yaklaşımla sağlık hizmeti arz edenlerin davranışlarını da ele alarak, sağlık hizmetlerindeki davranışsal engelleri kapsamlı bir biçimde ortaya koymaktadır. Bu çalışmada söz konusu içgörüler dikkate alınarak, davranışsal iktisat araçlarının Türkiye’de daha etkili ancak düşük maliyetli sağlık politika ve programları tasarımında nasıl kullanılabileceği hakkında öneriler sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abaluck, J. ve Gruber, J. (2016). Evolving choice inconsistencies in choice of prescription drug insurance. American Economic Review, 106(8), 2145-84.
- Abaluck, J. ve Gruber, J. (2016). Evolving choice inconsistencies in choice of prescription drug insurance. American Economic Review, 106(8), 2145-84.
- Arshad, A., Anderson, B. ve Sharif, A. (2019). Comparison of organ donation and transplantation rates between opt-out and opt-in systems. Kidney International, 95(6), 1453-1460.
- Arshad, A., Anderson, B. ve Sharif, A. (2019). Comparison of organ donation and transplantation rates between opt-out and opt-in systems. Kidney International, 95(6), 1453-1460.
- Axelrod, D.A., Schnitzler, M.A., Xiao, H., Irish, W., Tuttle‐Newhall, E., Chang, S.H., ... ve Lentine, K.L. (2018). An economic assessment of contemporary kidney transplant practice. American Journal of Transplantation, 18(5), 1168-1176.
- Aydın, M., Koyuncuoğlu, C.Z., Kılboz, M.M., ve Akıcı, A. (2017). Diş hekimliğinde akılcı antibiyotik kullanımı. Türkiye Klinikleri Dishekimligi Bilimleri Dergisi, 23(1), 33-47.
- Balin, Ş.Ö. ve Denk, A. (2016). Harput devlet hastanesi yoğun bakım ünitesinde 2013-2014 yılı invaziv alet ilişkili hastane enfeksiyonlarının değerlendirilmesi. Fırat Tıp Dergisi, 21(1), 24-28.
- Barnes A.J., Rice, T. ve Hanoch, Y. (2017). Using behavioral economics to ımprove people’s decisions about purchasing health insurance. Y. Hanoch, A. J. Barnes ve T. Rice (Ed.), Behavioral economics and healthy behaviors: key concepts and current research içinde (600-655), Routledge: New York.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
20 Kasım 2021
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2021
Kabul Tarihi
15 Haziran 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 12 Sayı: 32
APA
Serim, H., & Arıkan, G. (2021). Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(32), 1352-1375. https://doi.org/10.21076/vizyoner.872680
AMA
1.Serim H, Arıkan G. Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler. SDÜ Vizyoner Dergisi. 2021;12(32):1352-1375. doi:10.21076/vizyoner.872680
Chicago
Serim, Havva, ve Gamze Arıkan. 2021. “Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi 12 (32): 1352-75. https://doi.org/10.21076/vizyoner.872680.
EndNote
Serim H, Arıkan G (01 Kasım 2021) Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi 12 32 1352–1375.
IEEE
[1]H. Serim ve G. Arıkan, “Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler”, SDÜ Vizyoner Dergisi, c. 12, sy 32, ss. 1352–1375, Kas. 2021, doi: 10.21076/vizyoner.872680.
ISNAD
Serim, Havva - Arıkan, Gamze. “Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi 12/32 (01 Kasım 2021): 1352-1375. https://doi.org/10.21076/vizyoner.872680.
JAMA
1.Serim H, Arıkan G. Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler. SDÜ Vizyoner Dergisi. 2021;12:1352–1375.
MLA
Serim, Havva, ve Gamze Arıkan. “Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, c. 12, sy 32, Kasım 2021, ss. 1352-75, doi:10.21076/vizyoner.872680.
Vancouver
1.Havva Serim, Gamze Arıkan. Sağlık Hizmetlerinde Davranışsal İktisat Yaklaşımı: Türkiye’deki Sağlık Sistemi İçin Öneriler. SDÜ Vizyoner Dergisi. 01 Kasım 2021;12(32):1352-75. doi:10.21076/vizyoner.872680
Cited By
DAVRANIŞSAL İKTİSATTA SAĞLIK KARARLARI: PSİKOLOJİK VE SOSYAL ÇERÇEVELEME ETKİSİ
Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1505056

