NEP VE KADINLARIN KURTULUŞU: A. KOLLONTAY’IN "KIZ KARDEŞ" ÖYKÜSÜ ÖRNEĞİ

Öz

Yeni Ekonomi Politikası (NEP), Sovyet Rusya’nın 1921 yılında yürürlüğe koyduğu ve 1928 yılına dek varlığını sürdüren, ekonomiyi yeniden düzenlemeye yönelik önlemlerden oluşan bir uygulamadır. Bu uygulamanın ekonomik koşullarda büyük çaplı iyileşmelerin önünü açtığı bilinmekle birlikte toplumsal yaşamda köklü değişiklikleri de beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla Ekim Devriminin getirdiği toplumsal değişime uyum sağlamak durumunda kalan Sovyet halkı, bir kez daha değişim dalgası ile karşı karşıya kalmıştır. İlgili dönemde toplumsal değişimin yanı sıra ekonomide daralmaya gidilmesiyle birlikte işsizlik büyük oranda artmış, kısa sürede ülkedeki en temel sorunlardan biri haline gelmiştir. Bu toplumsal değişimden ve ekonomik koşullardan en fazla etkilenen kesim, uzun yıllarca profesyonel ve toplumsal yaşamdan kopuk yaşamak durumunda kalmış olan kadınlardır. Kadınların bu dönemde içinde bulundukları koşullar edebiyatta da yankı bulmuştur. Sovyet Rusya’nın cinsiyet politikasının belirlenmesinde önemli bir rol oynayan Aleksandra Kollontay da edebi eserlerinde kadın yaşamını ele alan isimlerden biridir. Kollontay’ın “Kız Kardeş” isimli öyküsü dönemin şartlarının kadın yaşamına etkisini yansıtmasının yanı sıra biçembilimsel, sözcükbilimsel ve sözdizimsel özellikleri ile de ön plana çıkmakta, dönemin edebiyat anlayışını yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra eserin hedef kitlesi, yazılış amacı, yapısal özellikleri ve üslubu arasında organik bir bağ vardır. Çalışmamızda bu organik bağa dikkat çekilecek olup yazarın dil kullanımındaki bilinçli tercihlerinin sebepleri irdelenecektir. Çalışma esnasında biçembilimsel analiz, sözcükbilimsel analiz, sözdizimsel analiz, karşılaştırma, edebi analiz, literatür taraması yöntemlerine başvurulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sovyet
• Rusya
• Edebiyat
• Aleksandra Kollontay

NEP AND THE LIBERATION OF WOMEN: THE EXAMPLE OF A. KOLLONTAI'S STORY NAMED "SISTERS"

Öz

The New Economic Policy (NEP) is a practice consisting of measures to reorganize the economy, which was put into effect by Soviet Russia in 1921 and continued until 1928. Although it is known that this practice paved the way for serious improvements in economic conditions, it also brought about radical changes in social life. Therefore, the Soviet people, who had to adapt to the social change brought about by the October Revolution, were once again faced with the wave of change. In the relevant period, along with the social change and the contraction in the economy, unemployment increased significantly and became one of the most fundamental problems in the country in a short time. The people most affected by this social change and economic conditions are women who have had to live disconnected from professional and social life for many years. The conditions of women in this period were also echoed in literature. Alexandra Kollontai, who played an important role in determining the gender policy of Soviet Russia, is one of the names that deals with women's life in her literary works. Kollontai's story "Sisters", in addition to reflecting the impact of the conditions of the period on women's life, also stands out with its stylistic, lexicographic and syntactic features and reflects the understanding of literature of the period. In addition, there is an organic connection between the target audience of the work, the purpose of writing, its structural features and style. In our study, attention will be drawn to this organic bond and the reasons for the author's conscious choices in language use will be examined. During the study, stylistic analysis, lexical analysis, syntactic analysis, comparison, literary analysis and literature review methods were used.

Anahtar Kelimeler

• Soviet
• Russia
• Literature
• Alexandra Kollontai

Kaynakça

1. Aralovets, N. A. (33-43). Traditsionnaya semya v godı NEPA: Osobennosti transformatsii semeynıh tsennostey. Vestnik Gosudarstvennogo universiteta proseveşçeniya. Seriya: İstoriya i politiçeskiye nauki(2), s. 33-43. doi:10.18384/2310-676X-2021-2-33-43 https://cyberleninka.ru/article/n/traditsionnaya-semya-v-gody-nepa-osobennosti-transformatsii-semeynyh-tsennostey/viewer.
2. Avtayeva, N. O., Gordeyeva, Y. Y., & Şçerova, M. S. (2021). Mir semyi v zerkale jenskoy pressı perioda NEPa. Nauçnıy dialog, s. 160-179.
3. Bogdanov, S. V., & Kuçerenko, M. İ. (2014). Priçinı deformatsii rınka truda v sovetskoy Rossii perioda NEPa. 29(1), s. 142-149.
4. Danilin, A. B. (2001). NEPovskaya Rossiya: "Sotsialistiçeskaya ratsionalizatsiya" rınka truda. Novıy istoriçeskiy vestnik(3), s. 75-92.
5. Golotik, S. İ., Danilin, A. B., Yevseyeva, Y. N., & Karpenko, S. V. (2000). Sovetskaya Rossiya v 20-e gg: NEP, vlast' bol'şevikov i obşçestvo. Novıy istoriçeskiy vestnik(2), s. 122-181.
6. İrving, A. (1925). Vozrastnoy i natsional'noy sostav prositutok. Raboçiy sud(5-6), s. 207-210.
7. İsayev, A. N. (1924). Bezrabotnitsa v SSSR i bor'ba s neyu: (Za period 1917-1924 gg.). Moskva: Voprosı truda. http://elib.shpl.ru/ru/nodes/10904-isaev-a-n-bezrabotitsa-v-sssr-i-borba-s-neyu-za-period-1917-1924-gg-m-1924#mode/inspect/page/45/zoom/4 adresinden alındı
8. Kollontay, A. (1923). Syostrı. Kommunistka. Aralık 8, 2023 tarihinde https://coollib.net/b/517935-aleksandra-mihaylovna-kollontay-marksistskiy-feminizm-kollektsiya-tekstov-a-m-kollontay/read#n_139 adresinden alındı

9. Kollontay, A. (1996). İşçi Arıların Aşkı (2. b.). (G. Türkyılmaz, Çev.) İstanbul: Pencere Yayınları.
10. Kollontay, A., & Zetkin, C. (2021). Çego hotyat jenşinı. Moskva: İzdatel'stvo Rodina.
11. Kon, İ. (1997). Klubniçka na beryozke: Seksual'naya kul'tura v Rossii (1 b.). Moskva: O.G.İ.
12. Kudrina, A. A. (2015, Mayıs 18). Rınok truda 1920-h gg.: ot trudovoy povinnosti k bezrabotnitse. Molodoy uçyonıy(10), s. 1034-1036.
13. Lapoşina, A. N., & Lebedeva, M. Y. (2021). Tekstometr: onlayn-instrument opredeleniya erovnya slojnosti teksta po russkomu yazıku kak inostrannomu. Aralık 8, 2023 tarihinde Textometr: https://textometr.ru/ adresinden alındı
14. Razgovornıy stil'. (tarih yok). Aralık 21, 2023 tarihinde MOODLE-Virtual'naya sreda obuçeniya KNİTU (KHTİ): https://moodle.kstu.ru/mod/book/view.php?id=17800 adresinden alındı
15. Stryapihina, A. A. (2013). Sotsial'no-professional'nıy sostav bezrabotnıh v godı NEPa. Vestnik İrGTU, s. 288-291.
16. Şarov, S. A. (tarih yok). Statistika slov v russkom yazıke. Aralık 11, 2023 tarihinde Lingvisto: http://lingvisto.org/artikoloj/ru_stat.html adresinden alındı
17. Voennıy kommunizm. (2023, Şubat 7). Şubat 14, 2024 tarihinde Bol'şaya Rossiyskaya Entsiklopediya: https://bigenc.ru/c/voennyi-kommunizm-19d019/annotation adresinden alındı