Editoryal

Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış

Cilt: 16 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış

Öz

Depremler, günümüzde dünya çapında en çok ölüme, ciddi yaralanmaya ve uzuv kaybına neden olan doğal afetlerdir. Etkileri toplumlar için yüksek ekonomik kayıplara ve maliyetlere neden olan, kaçınılmaz, zamansız, yıkıcı etkileri olan en önemli doğa olaylarından biri olarak insanlığı ve farklı coğrafyalardaki birçok toplumu medeniyet tarihi boyunca derinden etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir. Geçmişte yaşanan depremlerin tarihsel etkilerinin izlerinin halen görülebildiği ülkemiz, yakın gelecekte yeni bir deprem olgusuyla yeniden yüzleşmek zorunda kalmıştır. Deprem nedeniy-le travmalar yaşamaya devam eden toplumumuz gelecekte de depremle birlikte yaşamayı öğren-mek zorundadır. Deprem, başta deprem bölgesindeki bireyleri olmak üzere toplumun hemen he-men tamamını olumsuz etkilemekle birlikte, yol açtığı sosyo-ekonomik sorunlar ve ruh sağlığı sorunlarıyla özellikle savunmasız bireyleri, öncelikle de engelliler, çocuklar ve yaşlılar gibi toplum gruplarını daha şiddetli ve olumsuz etkiler. Toplumun bu kırılgan grupları, toplumun geneli gibi sosyal sınıf, meslek, etnik köken, cinsiyet, engellilik, sağlık durumu, yaş ve göçmenlik durumu gibi değişkenlere bağlı olarak doğal afetlerden farklı düzeylerde etkilenir. Toplumların küresel ölçekte dönüşen demografik yapısının kaçınılmaz sonucu olarak, nüfusun giderek artan bir bölümünü oluşturan yaşlı yetişkinler doğal afetlerin ani ve beklenmeyen etkilerine karşı en savunmasız grup-lar arasında yer almaktadırlar. Yaşlı nüfusun hızla arttığı ülkemizde, yaşlı popülasyonun depreme bağlı ruh sağlığı sorunlarının da ayrıcalıklı bir şekilde ele alınması güncel bir zorunluluktur. Bu bakış açısıyla, çalışmamızda bir doğa olayı olarak depremin insan yaşamı üzerindeki etkileri kısaca ele alınacak, yaşlılığın genel özelliklerine değinilecek, sonrasında depremin kırılgan toplum grupla-rından biri olan yaşlı bireyler üzerinde yol açabileceği psiko-sosyal sorunlara odaklanılarak ve yaşlıların bu sorunları deneyimlememelerine yönelik önerilerde bulunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, V., Kaufman, S.K., van Hattum, T., & Moody, S. (2011). Aging disaster: Mortality, vulnerability, and long-term recovery among Katrina Survivors. Medical Anthropology: Cross-Cultural Studies in Health and Illness, 30(3), 247–270. doi:10.1080/ 01459740.2011.560777
  2. Alexander, D. (1996). The health effects of earthquakes in the Mid-1990s. Disasters, 20, 231–247. doi:10. 1111/j.1467-7717.1996.tb01036.x
  3. Alexander, D. (2015). Disability and disaster: An overview. In I. Kelman & L.M. Stough (Eds.) Disability and disaster: Explorations and exchanges (pp. 15–30). New York: Palgrave/Macmillan Press.
  4. Allen, J, Brown, L. M., Alpass, F. M., Stephens, C. V. (2018). Longitudinal health and disaster impact in older New Zealand adults in the 2010-2011 Canterbury earthquake series. J Gerontol Soc Work, 61(7), 701-718. doi:10.1080/01634372.2018.1494073.
  5. Anetzberger, G. J. (2002). Community resources to promote successful aging. Clinics in Geriatric Medicine, 18, 611–625. doi:10.1016/S0749-0690(02)00018-6
  6. Banks, L. (2013). Caring for elderly adults during disasters: Improving health outcomes and recovery. National Emergency Training Center. [internet: 04.05.2023]
  7. Bayraktar, N., & Dal Yılmaz, Ü. (2018). Vulnerability of elderly people in disasters: A systematic review. Turkish Journal of Geriatrics, 21(2),467–482.
  8. Bell, B. D., Kara, G., & Batterson, C. (1978). Service utilization and adjustment patterns of elderly tornado victims in an American disaster. Mass Emergencies, 3, 71–81.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Geriatri ve Gerontoloji, Yaşlı Bakımı

Bölüm

Editoryal

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

4 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

2 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şevik, A. E. (2023). Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 16(1), 49-57. https://doi.org/10.46414/yasad.1292526
AMA
1.Şevik AE. Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış. YSAD-EIRJ. 2023;16(1):49-57. doi:10.46414/yasad.1292526
Chicago
Şevik, Ali Emre. 2023. “Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 16 (1): 49-57. https://doi.org/10.46414/yasad.1292526.
EndNote
Şevik AE (01 Haziran 2023) Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 16 1 49–57.
IEEE
[1]A. E. Şevik, “Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış”, YSAD-EIRJ, c. 16, sy 1, ss. 49–57, Haz. 2023, doi: 10.46414/yasad.1292526.
ISNAD
Şevik, Ali Emre. “Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 16/1 (01 Haziran 2023): 49-57. https://doi.org/10.46414/yasad.1292526.
JAMA
1.Şevik AE. Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış. YSAD-EIRJ. 2023;16:49–57.
MLA
Şevik, Ali Emre. “Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, c. 16, sy 1, Haziran 2023, ss. 49-57, doi:10.46414/yasad.1292526.
Vancouver
1.Ali Emre Şevik. Deprem ve Yaşlılık: Psikososyal Bir Bakış. YSAD-EIRJ. 01 Haziran 2023;16(1):49-57. doi:10.46414/yasad.1292526

Cited By