Evaluation of The Relationship Between Frailty and Sleep Quality of Older Adults Living in Nursing Home

Öz

Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between frailty level and sleep quality in elderly people living in Kocaeli Nursing Home. Method: This study is cross-sectional and was conducted with 75 of approximately 90 elderly individuals staying in Kocaeli Nursing Home between 1 March 2022 and 1 September 2022 in the living room, which was open to everyone, at the time of the day when the elderly were available. Results: The mean age of the participants was 76.60∓8.04, 52% were male, 50.7% were married, 41.3% were primary school graduates. It was observed that 45.3% of the participants felt very old, 53.3% were severely frail, and the frailty score of women (mean=11.55) was higher than that of men (mean=8.53) (p=0.001), the mean Edmonton Frailty Scale score of those who perceived themselves as very old (mean=12.38) was higher than those who perceived themselves as old (mean=8.69) and middle-aged (mean=6.46) (p=0.001). 100% of the participants had poor sleep quality. It was found that the mean Pittsburg Sleep Quality Index score of those with chronic disease (mean=13.28) was higher than the mean score of those without chronic disease (mean=11.5) (p=0.001), the mean sleep quality score of those who slept an average of 3-4 hours a day was (mean=10.70), and the mean score of those who slept an average of 4-6 hours a day was (mean=10.13) (p=0.004). Conclusion: When the relationship between Pittsburg Sleep Quality Index and Edmonton Frailty Scale was analysed, no significant relationship was found between them (p=0.797>0.05).

Anahtar Kelimeler

• Frail elderly
• Sleep quality
• Nursing home
• Nursing

Huzurevinde Yaşayan Yaşlı Bireylerin Kırılganlık ve Uyku Kalitesi Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı Kocaeli Huzurevi’nde yaşayan yaşlılarda kırılganlık düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem ve Gereçler: Bu çalışma kesitsel nitelikte olup Kocaeli Huzurevi’nde kalan yaklaşık 90 yaşlı bireyden 75’i ile 1 Mart 2022- 1 Eylül 2022 tarihleri arasında herkese açık olan oturma salonunda gün içerisinde yaşlıların uygun olduğu zaman diliminde yapıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 76.60∓8.04, %52’sinin erkek,%50,7’sinin evli, %41,3’ünün ilköğretim mezunudur. Katılımcıların %45,3’ünün kendini çok yaşlı hissettiği, %53,3’ünün şiddetli kırılgan ve kadınların kırılganlık puanının (ort=11.55) erkeklerden (ort=8.53) daha yüksek olduğu (p=0.001), kendini çok yaşlı olarak algılayanların Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalamasının (ort=12.38) kendini yaşlı algılayanlardan (ort=8.69) ve orta yaşlı algılayanlardan (ort=6.46) daha yüksek olduğu (p=0.001) görülmüştür. Katılımcıların %100’ünün kötü uyku kalitesine sahiptir. Kronik hastalığı olanların Pittsburg Uyku Kalite İndeksi ortalamasının (ort=13.28), olmayanların ortalamasından (ort=11.5) daha yüksek olduğu (p=0.001), günde ortalama 3-4 saat uyuyanların uyku kalitesi puan ortalamasının (ort=10.70) olduğu, ortalama 4-6 saat uyuyanların ortalama puanının (ort=10.13) olduğu (p=0.004) tespit edilmiştir. Sonuç: Pittsburg Uyku Kalite İndeksi ile Edmonton Kırılganlık Ölçeği arasındaki ilişkisi incelendiğinde; aralarında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0.797>0.05).

Anahtar Kelimeler

• Kırılgan yaşlı
• Uyku kalitesi
• Huzurevi
• Hemşirelik

Kaynakça

1. Ağargün, M.Y, Kara, H., & Anlar, O. (1996). Pitts-burgh Uyku Kalitesi İndeksi’nin geçerliği ve güvenirliği. Turk Psikiyatri Derg, 7, 107-111.
2. Akdemir, N. (2022). Yaşlılarda özel sorunlar ve hemşirelik bakımı. N. Akdemir (Ed.). Temel Geriatri ve Hemşirelik Bakımı. Ankara: TÜED Eğitim Yayınları.
3. Arabacı, S., Tunç Karaman, S., & Basat, O. (2023). Yaşlıların sağlık durumları ile kırılganlık dü-zeylerinin değerlendirilmesi ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi. TJFMPC, 17(2), 324-332 doi:10.21763/tjfmpc.1222425
4. Aygör, H. (2013). Edmanton Kırılganlık Ölçeği’nin Türk Toplumu İçin Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi. Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
5. Bal, Özkaptan. (2019). Sağlıklı- aktif yaşlanma ve sağlığın geliştirilmesi. S. Kapucu, (Ed.). Geri-atri Hemşireliği. (s. 41-42). Ankara: Hipokrat Yayıncılık.
6. Bilgili, N., Kitiş,Y., & Ayaz, S. (2012). Yaşlılarda yalnızlık, uyku kalitesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Ge-riatrics, 15(1), 81-88.
7. Buysee, D. J., Reynolds, C. F., Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). Pittsburgh sleep quality index. Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 28(2), 193-213. doi:10. 1016/0165-1781(89)90047-4.
8. Carneiro, J. A., Cardoso, R. R., Durães, M. S., Guedes, M. C. A., Santos, F. L., Costa, F. M. D., & Caldeira, A. P. (2017). Frailty in the elderly: Prevalence and associated factors. Revista brasileira de enfermagem, 70(4), 747-752.

9. Castell, M. V., Sánchez, M., Julián, R., Queipo, R., Martín, S., & Otero, Á. (2013). Frailty preva-lence and slow walking speed in persons age 65 and older: Implications for primary care. BMC Family Practice, 14, 1-9.
10. Ceyhan, Ö., Göriş, S., & Zincir, H. (2018). Yaşlı bireylerde uykuyu etkileyen önemli bir prob-lem: İnkontinans. Sağlık Bilimleri Dergisi, 27(1), 29-35.
11. Çalık, İ. (2013). Yaşlılarda fiziksel aktivite ile uyku kalitesi arasındaki ilişki. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 24(1), 110-117.
12. Delbari, A., Zanjari, N., Momtaz, Y. A., Rahim, F., & Saeidimehr, S. (2021). Prevalence of frailty and associated socio-demographic factors among community-dwelling older people in southwestern Iran: a cross-sectional study. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 20(1), 601-610.
13. Dolu, İ., & Nahcivan, N. (2020). Yaşlılarda uyku bozuklukları nasıl yönetilmeli? Semptom yö-netimi teorisi ve hemşirelik uygulama-larında kullanımı. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 17(ek sayı), 103-9. doi:10.5222/head.2020. 59260
14. DSÖ (2021). Global Health Estimates: Life expec-tancy and leading causes of death and disabi-lity [Internet]. https://www.who.int/ da-ta/gho/data/themes/mortality-and-global-health-estimates E.T: 01.12.2024
15. Duru Aşiret, G., Çetinkaya, F. (2018). Hastanede yatırılan yaşlı hastaların kırılganlık ve uyku kalitesi arasındaki ilişki. Fırat Tıp Dergisi, 23(4), 184-188.
16. Düzgün, G., Üstündağ, S. & Karadakovan, A. (2021). Assessment of frailty in the elderly. Florence Nightingale J Nurs, 29(1), 2–8. doi:10.5152/FNJN.2021.414736
17. Espinoza, S., & Fried, L. (2007). Risk factors for frailty in the older adult. Clinical Geriatrics, 15(6), 37-44.
18. Eyigor, S., Kutsal, Y. G., Duran, E., Huner, B., Paker, N., Durmus, B., ... & Turkish society of physical medicine and rehabilitation, geriatric rehabilitation working group (2015). Frailty prevalence and related factors in the older adult—FrailTURK Project. Age, 37, 1-13. https://www.ncbi. nlm.nih.gov/pubmed/ 25948502 ET: 19-12-2019
19. Fougère, B., & Morley, J. E. (2017). Weight loss is a major cause of frailty. J Nutr Health Aging, 21(9), 933-935.
20. Gocer, S., & Gunay, O. (2019). Prevalence of frailty syndrome and related factors in older adults living in a nursing home. Medicine Science Internatıonal Medical Journal, 8(1), 21-26 doi:10.5455/medscience.2018.07. 8904
21. Gothe, N. P., Ehlers, D. K., Salerno, E. A., Fanning, J., Kramer, A. F., & McAuley, E. (2020). Physi-cal activity, sleep and quality of life in older adults: ınfluence of physical, mental and social well-being. Behav Sleep Med, 18(6), 797–808.
22. İmren, I. G. (2020). Geriatrik Hastalarda Kırıl-ganlık ile Dermatolojik Yaşam Kalitesi ve Depresyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi, Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Denizli.
23. İnce Parpucu, T., Keskin, T., Başkurt, F., & Başkurt, Z. (2023). Yaşlılarda uyku kalitesi ve uykululuk durumunun yorgunluk günlük ya-şam aktivitesi ve fiziksel aktivite üzerine et-kisi. Journal of Turkish Sleep Medicine, 10, 104-109. doi:10.4274/jtsm.galenos.2022. 92408
24. Jankowska-Polanska, B., Uchmanowicz, B., Ku-jawska-Danecka, H., Nowicka-Sauer, K., Chudiak, A., Dudek, K., & Rosińczuk, J. (2019). Assessment of frailty syndrome using Ed-monton Frailty Scale in Polish elderly sample. Aging male, 22(3), 177–186. doi:10.1080/13685538.2018.1450376.
25. Kapucu, S., & Ünver, G. (2017). Kırılgan yaşlılık ve hemşirelik bakımı. Osmangazi Tıp Dergisi, 39, 122-129. Doi: 10.20515/otd.288967
26. Kazoğlu, M., & Yürük, Z. Ö. (2020). Huzurevinde ve evde yaşayan yaşlılarda uyku kalitesi ve yorgunluk düzeylerinin incelenmesi. J Exerc Ther Rehabil, 7(2), 145-153.
27. Özdemir, S., Öztürk, Z. A., Türkbeyler, İ. H, Şirin, F., & Göl, M. (2017). Klinikte yatan geriatrik hastalarda farklı ölçekler kullanılarak kırıl-ganlık prevalansının belirlenmesi. KSU Tıp Fakültesi Dergisi, 12(3), 1-5. https://dergipark.org.tr/en/download/ article-file/ 369632 ET: 20.12.2019
28. Öztürk, D. (2022). Yaşlı Bireylerde Kırılganlık, Düşme Korkusu Kaçınma Davranışının ve Ya-şam Kalitesinin İncelenmesi. İstanbul Saba-hattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
29. Özvurmaz, S., Asgarpour, H., & Güneş, Z. (2018). Yaşlılarda uyku kalitesi ve yaşam kalitesi ara-sındaki ilişki: Kesitsel bir çalışma. Medical Sciences, 13(3), 72-79. https://dergipark.org. tr/tr/download/article-file/511921 ET:20.12.2019
30. Palteki, A. S., Aykaç, E. F., Yükselen, N. H., Mam-madova, L., Çakırlı, Y. A., & Hayran, O. (2021). Yaşlı bakımevinde konaklayan yaşlılarda uyku kalitesi ve depresyon. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 6(2),105-113. doi:10.35232/ es-tudamhsd.875463
31. Rodriguez, J.C, Dzierzewski, J.M. & Alessi, C.A. (2015). Sleep problems in the elderly. Med Clin North Am, 99, 431–439.
32. Rolfson, D. B., Majumdar, S. R., Tsuyuki, R. T., Tahir, A., & Rockwood, K. (2006). Validity and reliability of the Edmonton Frail Scale. Age and ageing, 35(5), 526-529.
33. Roschelle, A (2011). The frailty syndrome: A comprehensive review. Journal of Nutrition in Gerontology and Geriatrics, 30(4), 315-368. https://www.tandfonline.com/doi/full/ 10.1080/21551197.2011.623931scroll=top&needAccess=true ET: 21.12.2019
34. Setiati, S., Soejono, C. H., Harimurti, K., Dwimartutie, N., Aryana, I., Sunarti, S., Bu-diningsih, F., Mulyana, R., Dwipa, L., Sudarso, A., Rensa, R., Istanti, R., Azwar, M. K., & Mar-sigit, J. (2021). Frailty and its associated risk factors: First phase analysis of multicentre Indonesia longitudinal aging study. Frontiers in medicine, 8, 658580. doi:10.3389/fmed. 2021.658580.
35. Şenol, V., Soyuer, F., & Nar Şenol, F. (2013). Hu-zurevinde kalan yaşlıların uyku kalitesinin Pittsburg, Epworth ve Sabahçıl-akşamcıl anketi ölçekleri ile değerlendirilmesi. Turk J Geriatr, 16, 60-68.
36. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston: Pearson.
37. Tosun Taşar, P. & Şahin, S. (2017). Yaşlıda Uyku Bozuklukları ve Uyku Bozukluklarında Tedavi. Turkiye Klinikleri J Geriatr-Special Topics, 3(2),104-109.
38. Toşur, T. (2017). “Kırılgan Olan Ve Olmayan 65 Yaş Ve Üzeri Yaşlılarda Uyku Kalitesinin Değerlendirilmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversi-tesi,Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim dalı, Uzmanlık Tezi, İzmir.
39. TÜİK (2023a). Dünya Nüfus Günü, 2023. Yayın-lanma Tarihi: 06 Temmuz 2023, Sayı:496888. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2023-49688 E.T: 20.09.2023
40. TÜİK (2023b). İstatistiklerle Yaşlılar, 2022. Yayınlanma Tarihi: 17 Mart 2023, Sayı: 49667 E.T: 10.06.2023
41. Ünver, G. (2019). Yaşlıda kırılganlık ve etkileyen faktörler. S. Kapucu, (Ed.). Geriatri Hemşireliği. (s. 265-267). Ankara: Hipokrat Yayıncılık.
42. Yalınkılıç, M., Kılıçaslan, K., Uysal, H., Bilgin, S. & Enç, N. (2020). Kalp yetersizliği olan yaşlı bi-reylerin kırılganlık durumunun belirlenmesi. Turk J Cardiovasc Nurs, 11(25), 51-59.
43. Ye, L., Elstgeest, L. E., Zhang, X., Alhambra-Borrás, T., Tan, S. S., & Raat, H. (2021). Factors associated with physical, psychological and social frailty among community-dwelling older persons in Europe: a cross-sectional study of Urban Health Centres Europe (UHCE). BMC geriatrics, 21(1), 1-11.
44. Yücel Ağargün, M., Kara, H. & Anlar, Ö. (1996). Pitsburg Uyku Kalitesi İndeksi’nin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 7(2), 107-115. https://cir.nii.ac.jp/crid/15725430 24182338176 ET: 29.12.2019
45. Woo, J., Yu, R., Wong, M., Yeung, F., Wong, M., & Lum, C. (2015). Frailty screening in the community using the FRAIL scale. Journal of the American Medical Directors Associa-tion, 16(5), 412-419.