Evde bakım hizmeti alan bireylerin bakım alma nedenlerine göre beslenme durumlarının değerlendirilmesi

Öz

Evde bakım hizmeti alan 90 erkek ve 119 kadın olmak üzere toplam 209 evde bakım hastasının dâhil edildiği bu çalışmada katılımcıların beslenme durumlarının değerlendirilmesinde Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testi ve beden kütle indeksi (BKİ) kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 76,0±15,23 olarak saptanmıştır. Komorbiditenin yaygın olduğu katılımcılarda en sık görülen hastalıkların sırasıyla hipertansiyon (%44,5), serebrovasküler olay (SVO) (%25,8), kalp-damar hastalıkları (%23,9), diyabet (%21,5), demans (%20,6), kırıklar (%17,2), dekübit (%16,3) ve osteoporoz (%15,3) olarak belirlenmiştir. Hastalıklara göre beslenme durumlarının değerlendirilmesinde her hastalık için iki grup oluşturularak karşılaştırma yapılmıştır. SVO, demans ve dekübit varlığının MNA puanını anlamlı derecede düşürdüğü saptanmıştır (p<0,05). Çeşitli derecede kırıkları olan bireylerin MNA puanları ise vücudunda kırık olmayan bireylere göre anlamlı derecede yüksektir (p<0,05). Ayrıca dekübitli bireylerde malnütrisyon görülme sıklığı %85,3 olarak saptanmıştır. Malnütrisyon görülme sıklığı bakımından dekübiti sırasıyla demans (%81,4), SVO (%64,8), osteoporoz (%62,5), kalp-damar hastalıkları (%62,0) ve hipertansiyon (%54,8) takip etmiştir. BKİ sınıflaması bakımından ise dekübitli bireylerin %73,5’i, demanslı bireylerin %65,1’i, osteoporozlu bireylerin ise %62,5’i zayıf bulunmuştur. Sonuç olarak evde bakım hastalarında malnütrisyon sıklığının oldukça yüksek olduğu ve erken dönemde beslenme müdahalesinin hastaların yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Evde bakım
• beslenme
• malnütrisyon

Evaluation of nutritional status according to the reason of receiving care in individuals who receive home care service

Öz

In this study, included 90 male, 119 female home care patients and total 209 home care patients, the Mini Nutritional Assessment (MNA) and body mass index (BMI) were used to evaluate the nutritional status of participants. The mean age of participants was 76,0±15,23. The most frequent diseases were hypertension (44,5%), cerebrovascular events (25,8%), cardiovascular diseases (23,9%), diabetes (21,5%), dementia (20,6%), fractures (17,2%), decubitus (16,3%) and osteoporosis (15,3%) in comorbid participants respectively. All diseases were separated two groups to compare nutritional status according to diseases. It was determined that the peresence of cerebrovascular events, dementia and decubitus reduced MNA scores significantly (p<0,05). MNA scores of individuals with fractures at various grades was significantly higher than MNA scores of individuals with no fractures (p<0,05). Also the patients with decubitus were malnourished with the percent of 85,3%. Dementia (81,4%), cerebrovascular events (64,8%), osteoporosis (62,5%), cardiovascular diseases (62,0%) and hypertension (54,8%) respectively followed decubitus with regard of malnutrition frequency. In addition, 73,5% of decubitus patients, 65,1% of osteoporosis patients and 62,5% of dementia patients were not well nourished with regard of BMI classification. Consequently it is thought that malnutrition frequency of home care patients is quite high and nutritional intervention in early period may positively effect life quality of patients.

Anahtar Kelimeler

• Home care
• nutrition
• malnutrition

Kaynakça

1. Akan, H., Ayraler, A. & Hayran, O. (2013). Evde sağlık birimine başvuran yaşlı hastaların beslenme durumları. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 17(3), 106-112.
2. Arnaud-Battandier, F., Malvy, D., Jeandel, C., Schmitt, C., Aussage, M., Beaufrere, B. & Cynober, L. (2004). Use of oral supplements in malnourished elderly patients living in the community: a pharmaco-economic study. Clinical Nutrition, 23 (2004), 1096-1103.
3. Can, Ö. S. & Ünal, N. (2008). Evde bakım ve tedavi. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 6(4), 6-13.
4. De Croot, C. P., Van Staveren, W. A., Dirren, H. & Hautvast, J. G. (1996). Summary and conclusions of the report on the second data collection period and longitudinal analyses of the SENECA Study. European Journal of Clinical Nutrition, 50, 123-124.
5. Holland, B. E. & McCurren C. (1997). Aging. In J. M. Black and E. Matassarin-Jacobs (Eds.), Medical Surgical Nursing. (5th ed.)., Philadelphia, WB Sounders Company, 81-100.
6. Pekcan, G. (2014). Beslenme durumunun saptanması. A. Baysal. (Editör). Diyet el kitabı (Sekizinci Baskı). Ankara: Hatiboğlu Yayınevi.
7. Saletti, A., Johansson, L. & Cederholm, T. (1999). Mini Nutritional Assessment in elderly subjects receiving home nursing care. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 12, 381-387.
8. Seiler, W. O. (2001). Clinical pictures of malnutrition in ill elderly subjects. Nutrition, 17, 496-498.

9. Ülger, Z., Halil, M., Kalan, I., Yavuz, B. B., Cankurtaran, M., Güngör, E. & Arıoğul, S. (2010). Comprehensive assessment of malnutrition risk and related factors in a large group of community-dwelling older adults. Clinical Nutrition, 29 (2010), 507-511.
10. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/05/20100525-10.htm
11. http://www.un.org/esa/population/meetings/EGMPopAge/1_UNPD_Trends.pdf
12. http://www.un.org/esa/population/publications/worldageing19502050/