Araştırma Makalesi

YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK

Cilt: 10 Sayı: 2 9 Temmuz 2017
PDF İndir
EN TR

YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK

Öz

Bu çalışma yaşlıya bakım hizmeti veren bireylerin yaşam doyumu, bakım verme yükü ve tükenmişliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamına evde yaşlı bakım hizmeti veren 209 gönüllü birey alınmıştır. Bireylere “Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)”, “Bakım Verenlerin Yükü Ölçeği (BYÖ)” ve “Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE)” uygulanmıştır. Araştırma sonucunda bakım veren bireyin yaşam doyumu % 60,12;  zaman-bağımlılık yükü %  53,57; gelişimsel yük % 43,09; fiziksel yük % 35,35; sosyal yük % 24,93 ve duygusal yük % 15,72 bulunmuştur.  Bakım verenler % 50 düzeyinde tükenmişlik yaşamaktadırlar. Yaşam doyumu (p<0.051) ve bakım verme yükü ile tükenmişlik arasında güçlü bir ilişki vardır (r=0.683, p<0.01). Bakım yükü arttıkça tükenmişlik artmakta; bakım yükü duygusal tükenmeye (r=0.785, p<0.01) ve duyarsızlaşmaya (r=0.483, p<0.01) neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bakker, A.B., Demerouti, E. & Verbeke, W. (2004). Using the job demands resources model to predict burnout and performance. Human Resource Management, 43(1), 83-104. doi: 10.1002/hrm. 20004.
  2. Balducci, C., Mnich, E., McKee, K.J., Lamura, G., Beckmann, A., Krevers, B., Wojszel, Z.B., Nolan, M., Prouskas, C., Bien, B. & Oberg, B. (2008). Negative impact and positive value in caregiving: validation of the COPE index in a six-country sample of carers. Gerontologist, 48(3), 276-286.
  3. Baltayan, A.O. (2012). Yaşlı Hastalara Bakım Veren Kadınların Bakım Yüklerinin ve Yaşam Kalitelerinin İncelenmesi. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  4. Boykin, A. & Winland-Brown, J. (1995). The dark side of caring: challenges of caregiving. J Gerontol Nurs, 21: 13-18.
  5. Brodaty, H. (2000). Alzheimer Hastalığında İlaç Tedavisi ve Aileler. Alzheimer Hastalığının Farmakoterapisi. Ankara: Yelkovan Yayıncılık.
  6. Brodsky, J., Naon, D., Resnizky, S., Ben Noon, S., Morginstin, B., Graa, R., et al. (2004). Recipients of long-term care insurance benefits: Characteristics, formal and informal assistance patterns and unmet needs (DM-441-04). Jerusalem, Israel: Brookdale Institute.
  7. Butler, S.S., Turner, W., Kaye, L.W., Ruffin, L. & Downey, R. (2005). Depression and caregiver burden among rural elder caregivers. Journal of Gerontological Social Work, 46(1), 47-63. doi: 10.1300/J083v46n01_04
  8. Carter, R. (1994). Helping Yourself Help Others: A Book for Caregivers. New York: Times Books, Random House. (p. 130-133).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Velittin Kalınkara
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, DENİZLİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU
Türkiye

İşıl Kalaycı
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Temmuz 2017

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2017

Kabul Tarihi

25 Temmuz 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kalınkara, V., & Kalaycı, İ. (2017). YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 10(2), 19-39. https://izlik.org/JA94DU74SA
AMA
1.Kalınkara V, Kalaycı İ. YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK. YSAD-EIRJ. 2017;10(2):19-39. https://izlik.org/JA94DU74SA
Chicago
Kalınkara, Velittin, ve İşıl Kalaycı. 2017. “YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 10 (2): 19-39. https://izlik.org/JA94DU74SA.
EndNote
Kalınkara V, Kalaycı İ (01 Temmuz 2017) YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 10 2 19–39.
IEEE
[1]V. Kalınkara ve İ. Kalaycı, “YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK”, YSAD-EIRJ, c. 10, sy 2, ss. 19–39, Tem. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94DU74SA
ISNAD
Kalınkara, Velittin - Kalaycı, İşıl. “YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi 10/2 (01 Temmuz 2017): 19-39. https://izlik.org/JA94DU74SA.
JAMA
1.Kalınkara V, Kalaycı İ. YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK. YSAD-EIRJ. 2017;10:19–39.
MLA
Kalınkara, Velittin, ve İşıl Kalaycı. “YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK”. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, c. 10, sy 2, Temmuz 2017, ss. 19-39, https://izlik.org/JA94DU74SA.
Vancouver
1.Velittin Kalınkara, İşıl Kalaycı. YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK. YSAD-EIRJ [Internet]. 01 Temmuz 2017;10(2):19-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94DU74SA