YAŞLIYA EVDE BAKIM HİZMETİ VEREN BİREYLERDE YAŞAM DOYUMU, BAKIM YÜKÜ VE TÜKENMİŞLİK
Öz
Bu çalışma yaşlıya bakım hizmeti veren bireylerin yaşam doyumu, bakım verme yükü ve tükenmişliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamına evde yaşlı bakım hizmeti veren 209 gönüllü birey alınmıştır. Bireylere “Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)”, “Bakım Verenlerin Yükü Ölçeği (BYÖ)” ve “Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE)” uygulanmıştır. Araştırma sonucunda bakım veren bireyin yaşam doyumu % 60,12; zaman-bağımlılık yükü % 53,57; gelişimsel yük % 43,09; fiziksel yük % 35,35; sosyal yük % 24,93 ve duygusal yük % 15,72 bulunmuştur. Bakım verenler % 50 düzeyinde tükenmişlik yaşamaktadırlar. Yaşam doyumu (p<0.051) ve bakım verme yükü ile tükenmişlik arasında güçlü bir ilişki vardır (r=0.683, p<0.01). Bakım yükü arttıkça tükenmişlik artmakta; bakım yükü duygusal tükenmeye (r=0.785, p<0.01) ve duyarsızlaşmaya (r=0.483, p<0.01) neden olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bakker, A.B., Demerouti, E. & Verbeke, W. (2004). Using the job demands resources model to predict burnout and performance. Human Resource Management, 43(1), 83-104. doi: 10.1002/hrm. 20004.
- Balducci, C., Mnich, E., McKee, K.J., Lamura, G., Beckmann, A., Krevers, B., Wojszel, Z.B., Nolan, M., Prouskas, C., Bien, B. & Oberg, B. (2008). Negative impact and positive value in caregiving: validation of the COPE index in a six-country sample of carers. Gerontologist, 48(3), 276-286.
- Baltayan, A.O. (2012). Yaşlı Hastalara Bakım Veren Kadınların Bakım Yüklerinin ve Yaşam Kalitelerinin İncelenmesi. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
- Boykin, A. & Winland-Brown, J. (1995). The dark side of caring: challenges of caregiving. J Gerontol Nurs, 21: 13-18.
- Brodaty, H. (2000). Alzheimer Hastalığında İlaç Tedavisi ve Aileler. Alzheimer Hastalığının Farmakoterapisi. Ankara: Yelkovan Yayıncılık.
- Brodsky, J., Naon, D., Resnizky, S., Ben Noon, S., Morginstin, B., Graa, R., et al. (2004). Recipients of long-term care insurance benefits: Characteristics, formal and informal assistance patterns and unmet needs (DM-441-04). Jerusalem, Israel: Brookdale Institute.
- Butler, S.S., Turner, W., Kaye, L.W., Ruffin, L. & Downey, R. (2005). Depression and caregiver burden among rural elder caregivers. Journal of Gerontological Social Work, 46(1), 47-63. doi: 10.1300/J083v46n01_04
- Carter, R. (1994). Helping Yourself Help Others: A Book for Caregivers. New York: Times Books, Random House. (p. 130-133).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Velittin Kalınkara
PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ, DENİZLİ TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU
Türkiye
İşıl Kalaycı
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
9 Temmuz 2017
Gönderilme Tarihi
10 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 10 Sayı: 2