Yaşlıların Pandemi Sürecindeki Biyopsikososyal Etkilenimleri

Öz

Covid-19 virüsü ilk olarak Çin’in Wuhan kentinde görülmüş ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 11 Mart’ta pandemi ilan etmiştir. Pandemi süreci tüm dünyada başta sağlık, ekonomi ve toplumsal hayatı etkileyen oldukça önemli bir krize neden olmuştur. Covid-19 pandemisi herkesi etkisi altına alan, gerek toplumsal gerekse bireysel anlamda hem fiziksel hem ruhsal hem de ekonomik açıdan önemli önemli kayıplar yaşanmasına neden olan bir halk sağlığı sorunudur. Dezavantajlı grup olarak bilinen yaşlıların, özellikle yaşlı bireylerin enfeksiyon riski açısından riskli olmaları, hem ekonomik (para çekme, faturaları ödeme vb.), hem sosyal (yiyecek içecek alma, güneş ışığından faydalanma vb.) hem de sağlık gereksinimleri( ilaçların temini, sağlık kontrollerinin yapılması vb.) için desteğe ihtiyaç duyabilmeleri, sosyal izolasyon yaşamaları, toplumsal açıdan dışlanmaları, bilinmeyene karşı korku duymaları gibi pek çok neden pandemi sürecinin yaşlılardaki etkisini gözler önüne sermektedir. Evde kalıp dışarı çıkamayan yaşlılarda, fiziksel ve ruhsal gerilemelerin görülmesinin yanı sıra, korunma ve bakım gereksinimlerinde de belirgin bir artış görülmektedir. Pandemi sağlık sistemi üzerinde ciddi yük oluşturduğunda ve kaynakların pandemideki tüm nüfusun gereksinimleri ile başa çıkmak için yeterli olmadığında, yaşın olumsuz bir faktör olabileceği yönündeki risk unutulmamalı ve tüm yaşlı insanların bu zamanlarda saygı ve sevgi ile tedavi edilmesi sağlanmalıdır. Bu nedenle, yaşlıların pandemi sürecinden etkilenimlerinin erken dönemde tespit edilmesinin, hem bakım uygulamalarının düzenlenmesine, yaşlıların hastane yatışlarının azaltılarak, pandeminin kontrol altına alınabilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yaşlılardaki pandeminin olumsuz etkilerini azaltmak, bakım gereksinimlerini karşılamak, sosyal yaşama katılımlarını kesmeden koruyabilmek, onların bu acil, olağandışı ve zor durumda toplumsal saygınlığını devam ettirebilmelerini sağlamak pandemi farkındalığını artırmakla sağlanacaktır. Çalışmamız, bu farkındalığı sağlamak amacıyla planlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlı
• Pandemi
• Biyopsikososyal Etkilenim
• Geriatri
• Gerontoloji
• Covid-19

Biopsychosocial Effects of Older Adults During the Pandemic Period

Öz

Covid-19 virus was first seen in Wuhan, China and spread rapidly, WHO declared a pandemic on March 11. The pandemic process has caused a serious crisis all over the world. Covid-19 pandemic is a problem that affects everyone and causes significant losses both socially and personally, physically, mentally and economically. Many reasons such as the older adults, who are the disadvantaged group, being risky in terms of infection risk, needing support for both economic, social and health needs, social isolation, social exclusion, fear of the unknown, show the effect of the pandemic process on the older adults. In addition to physical and mental regressions, there is a significant increase in the need for protection and care in the older adults who cannot leave the house. It is necessary to reduce the negative effects of the pandemic in the older adults, to meet their care needs, to protect their participation in social life without interrupting them, and to ensure that they maintain their social dignity in this normal situation. When the pandemic puts a burden on the healthcare system and resources are not sufficient to cope with the needs of the entire population in the pandemic, the risk that age can be a negative factor should not be forgotten, and all older people should be treated with respect and love at these times. For this reason, knowing the effects of the older adults from the pandemic process will contribute to the regulation of care practices and to control the pandemic by reducing hospitalizations of the older adults. To reduce the negative effects of the pandemic in the elderly, to meet their care needs, to protect their participation in social life without interrupting them, to ensure that they can maintain their social dignity in this urgent, extraordinary and difficult situation will be provided by increasing pandemic awareness. This study has been planned to raise this awareness.

Anahtar Kelimeler

• Older adults
• pandemic
• biopsychosocial influence
• geriatrics
• gerontology
• Covid-19

Kaynakça

1. Altın, Z. (2020). Elderly People in Covid-19 Outbreak. The Journal of Tepecik Education and Research Hospital, 30, 49–57. https://doi.org/10.5222/terh.2020.93723
2. Applegate, W. B., & Ouslander, J. G. (2020). COVID‐19 Presents High Risk to Older Persons. Journal of the American Geriatrics Society, 68(4), 681–681. https://doi.org/10.1111/jgs.16426
3. Armitage, R., & Nellums, L. B. (2020). COVID-19 and the consequences of isolating the elderly. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(20)30061-X
4. Berg-Weger, M., & Morley, J. E. (2020). Loneliness and Social Isolation in Older Adults during the COVID-19 Pandemic: Implications for Gerontological Social Work. Journal of Nutrition, Health and Aging, Vol. 24, pp. 456–458. https://doi.org/10.1007/s12603-020-1366-8
5. Bilgili, N., Kitiş, Y., & Ayaz, S. (2012). Yaşlilarda yalnizlik, uyku kalitesi ve etkileyen faktörlerin deǧerlendirilmesi. Turk Geriatri Dergisi, 15(1), 81–88.
6. Birol, L. (2011). Hemşirelik Süreci (10.baskı). İzmir: Etki Matbaacılık.
7. Brooke, J., & Jackson, D. (2020). Older people and COVID-19: Isolation, risk and ageism. Journal of Clinical Nursing, 29(13–14), 2044–2046. https://doi.org/10.1111/jocn.15274
8. Çifçili, S. (2012). Aktif Yaşlanma: Fiziksel Boyut Active Ageing: Physical Aspect. Turkısh Family Physician, 3(1). Retrieved from www.turkishfamilyphyscian.com

9. Edelman, L. S., McConnell, E. S., Kennerly, S. M., Alderden, J., Horn, S. D., & Yap, T. L. (2020). Mitigating the Effects of a Pandemic: Facilitating Improved Nursing Home Care Delivery Through Technology. JMIR Aging, 3(1), e20110. https://doi.org/10.2196/20110
10. Ekici, E. (2020). Covid 19 Pandemisi Sürecinde Yaşlı Bireylerin Bakım Yönetimi Care Management of Elderly People During Covid 19 Pandemic. Haliç Üniversitesi, 145–152.
11. Hastaoğlu, F., & Hastaoğlu, E. (2018). Current Problems of the Elderly: Poor Nutrition. Journal of Current Researches on Health Sector Year, 8(1), 1. https://doi.org/10.26579/jocrehes_8.1.8
12. Kara, Z., & Alsancak, F. (2020). Koronvirüs Pandemisinde Toplumun Yaşlı ve Engellilere Yönelik Düşünceleri ÜZerine Bir Araştırma. Pearson Journal of Socıal Sciences &humanities, 7(2), 1–16.
13. Kaya, M. (2020). Koronavirüs Salgınında Yaşlılar Nasıl Hedef Haline Geldi. SETA Perspektif, Erişim adresi https://www.setav.org/perspektif-koronavirus-salgininda-yaslilar- nasil-hedef-haline-geldi/
14. Kutsal, Y. (2007). Temel Geriatri. Türkiye: Güneş Tıp Kitabevleri.
15. Mollaoğlu, M., & Hastaoğlu, F. (2017). Determination of the Life Satisfaction of Elderly People Living in Nursing Homes. Journal of Current Researches on Health Sector Year, 7(2). https://doi.org/10.26579/jocrehes_7.2.2
16. Mueller AL, McNamara MS, Sinclair DA. (2020). Why does COVID-19 disproportionately affect older people?. Aging (Albany NY).;12(10):9959- 9981. doi:10.18632/aging.103344
17. Özdemir, M. (2020). Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor, 127(32), 46–58.
18. TUIK,(2018).İstatistiklerle Yaşlılar. Erişim adresi https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kronik-hastaliklar-engelli db/hastaliklar/Yasli_Sagligi/raporlar_istatistikler/TUIK_Yasli_Istatistik_2018.pdf
19. Türkiye Bilimler Akademisi. (2020). Covid-19 Pandemi Değerlendirme Raporu.
20. World Health Organisation. (2018). Ageing and health.
21. World Health Organisation. (2020). World Health Organisation. Retrieved December 5, 2020, from https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19/weekly-surveillance-report, 2020, (eri%3C015F%3Eim tarihi: 24.07.2020)
22. World Health Organization, (2020). COVID-19 Strategy Update Report. Retrieved from https://www.who.int/publications-detail/covid-19-strategy-update---14-april-2020
23. World Health Organization, (2020). Summary Report on Proceedings Minutes and Final Acts of The International Health Conference, New York. Retrieved from https://apps.who.int/iris/handle/10665/85573
24. Zhou, P., Yang, X. Lou, Wang, X. G., Hu, B., Zhang, L., Zhang, W., … Shi, Z. L. (2020). A pneumonia outbreak associated with a new coronavirus of probable bat origin. Nature, 579(7798), 270–273. https://doi.org/10.1038/s41586-020-2012-7