Selçuklular ’da Saltanat Mücadeleleri

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 2, 145 - 151, 30.12.2025

Mehmet Alpaslan Eşki

Öz

Selçuklu Devleti, Türk-İslam dünyasının erken dönemlerinde güçlü ve etkili bir devlet olarak tarih sahnesine çıkmıştır. Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluşundan Anadolu Selçukluları dönemine kadar geçen süreçte, hanedan içindeki taht mücadeleleri devletin siyasi yapısı, yönetim anlayışı ve hâkimiyet kavramı üzerinde belirleyici olmuştur. Selçuklu hanedanı içinde süregelen saltanat mücadeleleri, yalnızca iktidar rekabeti olarak değil; devlet geleneği, ideolojik temeller ve toplumsal yapı ile yakından ilişkili bir olgu olarak ortaya çıkmaktadır.
Dr. Abdullah Bayındır’ın Selçuklular’da Saltanat Mücadeleleri adlı bu çalışması, Selçuklu hanedanı içindeki taht mücadelelerini tarihsel bağlamı içinde ele alarak, bu dönemin siyasi dinamiklerini ayrıntılı biçimde açıklamayı hedeflemektedir. Eserde, Tuğrul Bey’den II. İzzeddin Keykavus’a kadar uzanan süreçte yaşanan çatışmalar, isyanlar ve iktidar değişiklikleri kronolojik ve analitik bir şekilde incelenmektedir. Ayrıca saltanat mücadelelerinin sebepleri, kut anlayışı, çevre devletlerin etkileri ve devlet adamlarının rolü gibi etmenler de kapsamlı bir biçimde değerlendirilmiştir. Kitapta, yalnızca olayların akışını aktarılmakla kalınmamış; her bir mücadelenin arkasındaki ideolojik, siyasi ve toplumsal boyutları da ortaya konmuştur. Bu yaklaşım, Selçuklu tarihinin daha derinlemesine anlaşılmasını sağlamakta ve okuyucuda hanedan içi iktidar çekişmelerinin devlet geleneği üzerindeki etkilerini kavrama imkânı sunmaktadır. Eser, Selçuklu siyasetini ve hâkimiyet anlayışını merak eden araştırmacılar, akademisyenler, yüksek lisans ve doktora öğrencileri için kapsamlı ve değerli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Selçuklular , Saltanat Mücadeleleri , Hâkimiyet Anlayışı , Hanedan Çekişmeleri , Kut İnancı

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

The Struggles For The Throne In The Seljuks

Öz

world. From the founding of the Great Seljuk State to the Anatolian Seljuk period, struggles for the throne within the dynasty shaped the state's political structure, its approach to governance, and its understanding of sovereignty. The ongoing struggles for sultanate within the Seljuk dynasty emerged not only as a power struggle but also as a phenomenon closely linked to state tradition, ideological foundations, and social structure.
Dr. Abdullah Bayındır's work, "Sultanate Struggles in the Seljuks," examines the struggles for the throne within the Seljuk dynasty within their historical context and aims to provide a detailed explanation of the political dynamics of this period. The work examines the conflicts, rebellions, and changes of power that occurred during the period from Tuğrul Bey to İzzeddin Keykavus II in a chronological and analytical manner. Furthermore, factors such as the causes of the sultanate struggles, the concept of kut, the influence of neighboring states, and the role of statesmen are comprehensively evaluated. The book not only recounts the course of events but also reveals the ideological, political, and social dimensions underlying each struggle. This approach fosters a deeper understanding of Seljuk history and allows the reader to grasp the impact of intra-dynastic power struggles on state tradition. The work is a comprehensive and valuable reference source for researchers, academics, and graduate and doctoral students interested in Seljuk politics and the concept of sovereignty.
Key Words: Seljuks, Struggles for the Sultanate, Understanding of Sovereignty, Dynastic Conflicts, Belief in Kut.

Anahtar Kelimeler

Seljuks , Struggles for the Sultanate , Understanding of Sovereignty , Dynastic Conflicts , Belief in Kut.

Kaynakça

• Bayındır, A. (2020). Selçuklular’da saltanat mücadeleleri (1. baskı). Hiperyayın.