Geleneklerin Egemen Olduğu Bir Toplumda Kadın Olmak: Kemal Bilbaşar’ın Başka Olur Ağaların Düğünü Romanında Kadın, Evlilik, Namus

Öz

Bu çalışmada Kemal Bilbaşar’ın Başka Olur Ağaların Düğünü adlı romanı kadın, evlilik ve namus kavramları bağlamında eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Belirtilen kavramların; romana ne şekilde yansıdığının belirlenmesi ile cinsiyet merkeze konularak kültüre ve toplumsal yapıya ilişkin bir incelemenin yapılıp yapılamayacağının anlaşılması amaçlanmış ve sosyolojik kaynaklardan aktarılan bilgilerden de yararlanılarak kurmaca metin, romandan yapılan alıntıların da yorumlanmasıyla, eleştirel bir bakış açısıyla okunmuştur. Edebiyat metninin tarihsel ve toplumsal olgulardan ayrı düşünülemeyeceği görüşü; ideolojik, tarihsel, toplumsal ve kültürel koşullarla doğrudan ilişkili olan cinsiyetle ilgili kavramların romandaki izleri öne çıkarılarak ele alınmıştır. Kemal Bilbaşar’ın Başka Olur Ağaların Düğünü adlı romanına; kırsalda kadına bakışın, kırsalda gerçekleştirilen evliliklerde eşler arası denklik konusunun, ataerkil anlayışın, hegemonik erkeklik kavramının, namus kavramına bakıştaki ikiyüzlü tutumun ve ataerkil yapılarda kızların evlenmesinde erkeklerin söz sahibi olduğunun yansıdığı tespit edilmiştir. Çalışma, sanat eserinin dış gerçeklikten ve toplumsal koşullardan ayrı düşünülemeyeceğini, toplumsal yapının edebiyat metnine yansıdığını vurgularken kırsaldaki kadınların durumunu da hatırlatır.

Anahtar Kelimeler

• Kemal Bilbaşar
• Başka Olur Ağaların Düğünü
• kadın
• evlilik
• namus

Being a Woman in a Society Dominated by Tradition: Women, Marriage, and Chastity in Kemal Bilbaşar’s Novel The Wedding of the Aghas is Different

Öz

This study examines The Wedding of the Aghas is Different by Kemal Bilbaşar from a critical perspective in the context of the concepts of marriage and chastity. These concepts aim to determine how gender is reflected in the novel and to understand whether an analysis of culture and social structure can be made by placing gender at the center. The fictional text was analyzed critically by interpreting quotations from the novel and incorporating information from sociological sources. The idea that the literary text cannot be separated from historical and social phenomena is addressed by emphasizing the traces of gender-related concepts in the novel, which are directly related to ideological, historical, social, and cultural conditions. It has been determined that Kemal Bilbaşar's novel The Wedding of the Aghas is Different reflects the perception of women in rural areas, the issue of equality between spouses in marriages in villages, patriarchal values, the concept of hegemonic masculinity, the hypocrisy surrounding the notion of chastity and the fact that men control the marriages of girls in patriarchal structures. The study emphasizes that a work of art cannot be separated from external reality and social conditions, that social structure is reflected in the literary text, and that it highlights the situation of rural women.

Anahtar Kelimeler

• Kemal Bilbaşar
• The Wedding of the Aghas is Different
• women
• marriage
• chastity

Kaynakça

1. Bağcı, Müberra (2008). Kemal Bilbaşar’ın Hikâyeleri, Romanları ve Tiyatroları Üzerine Bir İnceleme. Doktora Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Bilbaşar, Kemal (2003). Başka Olur Ağaların Düğünü. İstanbul: Can Yayınları.
3. Civelek, Yaprak (2013). “Kırmızı Kuşağın Kuramsallığı: Ataerkil Söylem ve Anadolu Kırsalı’nda Kadın”. Doğu Batı, 16 (64): 87-121.
4. Delaney, Carol (2014). Tohum ve Toprak: Türk Köy Toplumunda Cinsiyet ve Kozmoloji. Çev. Selda Somuncuoğlu ve Aksu Bora. İstanbul: İletişim Yayınları.
5. Dilmen, Güngör (2000). Kurban. İstanbul: Mitos Boyut Yayınları.
6. Göle, Nilüfer (2011). Modern Mahrem: Medeniyet ve Örtünme. İstanbul: Metis Yayınları.
7. Kaplan, Ramazan (1997). Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Köy. Ankara: Akçağ Yayınları.
8. Karl Marx (2013). 1844 El Yazmaları. Çev. Murat Belge. İstanbul: Birikim Yayınları.

9. Özer, Sevilay (2014). “Demokrat Parti Dönemi Zirai Makineleşme Hareketi ve Sonuçları”. SDÜ Fen Edebiyat Dergisi Sosyal Bilimler Dergisi, Nisan 2014 (31): 61-80.
10. Parla, Jale (2011). “Kadın Eleştirisi Neyi Gerçekleştirdi?”. Kadınlar Dile Düşünce: Edebiyat ve Toplumsal Cinsiyet. Hzl. Sibel Irzık ve Jale Parla. İstanbul: İletişim Yayınları.
11. Sancar, Serpil (2009). Erkeklik: İmkânsız İktidar; Ailede, Piyasada ve Sokakta Erkekler. İstanbul: Metis Yayınları.
12. Sirman, Nükhet (1993). “Köy Kadınının Aile ve Evlilikte Güçlenme Mücadelesi”. 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakış Açısından Kadınlar. Hzl. Şirin Tekeli. İstanbul: İletişim Yayınları, 247-277.
13. Yücel, Tahsin (2017). Eleştiri Kuramları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.