Derleme

AROMATERAPİ UYGULAMALARININ YOĞUN BAKIM ÇALIŞANLARI VE HASTALARINDA KULLANIMI

Cilt: 29 Sayı: 2 16 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

AROMATERAPİ UYGULAMALARININ YOĞUN BAKIM ÇALIŞANLARI VE HASTALARINDA KULLANIMI

Öz

Günümüzde yaygın olarak kullanılan geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerinden biri aromaterapidir. Aromaterapi bitkilerden elde edilen aromatik yağlar ile vücutta fiziksel, davranışsal ve psikolojik etkiler oluşturarak iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Tarihte aromaterapi kullanımı Ortadoğu, Eski Çin ve Mısır uygarlıklarından beri 5000 yıl öncesine dayanmaktadır. Aromaterapide kullanılan yağlar antiinflamatuvar, analjezik, antiseptik, antifungal, anksiyolitik etkileri ile uyku problemleri, ağrı, bulantı, kusma, yorgunluk, anksiyete ve depresyon gibi birçok semptomun yönetiminde kullanılmaktadır. Bulaşıcı olmayan ve bulaşıcı hastalıkların tedavisinde faydalı olduğunu gösteren kanıtlar bulunmaktadır. Aromaterapide uçucu yağlar; oral, dahili, topikal ve inhalasyon yolu ile uygulanmaktadır. Bu uygulama yöntemlerinin arasından en sık inhalasyon yöntemi tercih edilmektedir. Aromaterapi maliyeti düşük, yan etkisi olmayan non invaziv bir yöntemdir. Aromaterapi yoğun bakım çalışanlarında anksiyete, baş ağrısı, tükenmişlik ve yorgunluk gibi sorunların iyileşmesini ve yaşam kalitesinin artmasını sağlamaktadır. Yoğun bakım hastalarında ise; deliryumu önleme, ağrı, anksiyete, diyare, kusma ve abdominal distansiyon gibi semptomların iyileşmesi ve uyku kalitesinin artmasını desteklemek amaçlı kullanılmaktadır. Yoğun bakım çalışanları ve hastalarında aromaterapi kullanımının yaygınlaştırılması ve sağlık göstergelerine yansımalarının belirlenmesi için kanıt düzeyi yüksek çalışmalara gerek duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, aromaterapi ile yoğun bakım çalışanlarında ve hastalarında kullanımına yönelik çalışmalarla literatür bilgisi sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma derleme makalesidir. İntihal raporu alınmıştır. Yazarların beyan edecekleri herhangi bir çıkar çatışması yoktur.

Kaynakça

  1. 1. World Health Organization. WHO Traditional Medicine Strategy 2014-2023. Published 2023.Accessed February 15, 2024.https://www.who.int/publications/i/item/97892 41506096.
  2. 2. World Health Organization. WHO Global Report on Traditional and Complementary Medicine 2019. Published 2023. Accessed February 15,2024. https:// www.who.int.publications /i/item/97892415 1536
  3. 3. Thakkar S, Anklam E, Xu A, et al. Regulatory landscape of dietary supplements and herbal medicines from a global perspective. Regul Toxicol Pharmacol. 2020 Jul; 114:104647. doi: 10.1016/j.yrtph.2020.104647. [Epub 2020 Apr 16].
  4. 4. Gong M, Dong H, Tang Y, Huang W, Lu F. Effects of aromatherapy on anxiety: A meta-analysis of randomized controlled trials. J Affect Disord. 2020 Sep 1; 274: 1028-1040. doi: 10.1016/j.jad.2020.05.118. [Epub 2020 May 26].
  5. 5. National Association for Holistic Aromatherapy. What is aromatherapy? Accessed February 15, 2024. https://www.medicalnewstoday.com/articles/10884#.
  6. 6. Buckle J. Clinical Aromatherapy: Essential Oils in Healthcare. E-book. 3nd ed. St. Louis, MO: Elsevier Publishing; 2015:2-239.
  7. 7. Terzi A, Gebressalesie HT, Yıldırım Y. Yaşlı bireylerde aromaterapi uygulamaları: Sistematik derleme. J Tradit Complem Med. 2020;3(3):293-303. doi: 10.5336/jtracom.2019-72546.
  8. 8. Farrar AJ, Farrar FC. Clinical aromatherapy. Nurs Clin North Am. 2020 Dec; 55(4):489-504. doi: 10.1016/j.cnur.2020.06.015. [Epub 2020 Sep 28].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dahili Hastalıklar Hemşireliği , Yoğun Bakım Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

29 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

20 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 2

Kaynak Göster

Bu derginin içeriği Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı kapsamında lisanslanmıştır.

30490