Öz

Objective: This study was designed to determine the effect of sleep hygiene education on the patients’ sleep quality after discharge coronary intensive care first and third months. Material and Methods: Study was included totally 82 patients as 42 researches and 40 controls group, all of whom were staying with the diagnosis of Myocardial Infarction at the coronary intensive care unit. The data in this study were collected with patient information form which prepared by researcher using literature study, the form of factors affecting of the sleep in the coronary intensive care unit, Pittsburgh Sleep Quality Index and the form of factors affecting of the sleep in the home environment. Patients in the reaserch group were given individual training sleep hygiene when they were transferred coronary intensive care unit to service on the second day, in the months of first and third meetings repeated training in accordance with requirements. In the statistical analysis, Mann Whitney U test, Kruskall Wallis test, ki-square test, independent 2 sample t-test, One-Way Anova and Bonferroni test were used. Results: It was determined that all of the patients had experienced sleep problems. It was found that almost all patients of the research and control group in the coronary care unit had sleep problems due to the sounds of the other patients, monitoring the negative developments on the other patients, not being able to move easily, IV catheter intervention/replacement, the alarm sounds. It was found that there was no difference between the research and control group patients in terms of sleep quality, but it was seen that the research group patients have better sleep quality than control group patients three months after discharge from the hospital. It was determined that the ratio of application of sleep hygiene principles were 71-100%. Conclusion: It was found that there was no difference between the research and control group patients in terms of sleep quality, the difference between sleep qualities compared with in group repeated measures was statistically significant. It was determine that first and third months after discharge from the hospital of the research group patients tried to adapt sleep hygiene principles to their lives and reduced of the frequency of experiencing sleep problems most of them.

Anahtar Kelimeler

• Coronary intensive care unit, sleep quality, nursing, sleep hygiene

Uyku Hijyeni Eğitiminin Koroner Yoğun Bakım Sonrası Hastaların Uyku Kalitesine Etkisi

Öz

Amaç: Araştırma, uyku hijyeni eğitiminin koroner yoğun bakımdan taburcu olduktan sonraki 1. ve 3. ayda hastaların uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Koroner Yoğun Bakım Ünitesi KYBÜ ’nde miyokard infarktüsü MI tanısı ile yatan 42’si araştırma, 40’ı karşılaştırma olmak üzere toplam 82 hasta alınmıştır. Çalışmada veriler araştırmacı tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanan hasta tanıtım formu, KYBÜ uykuyu etkileyen faktörler formu, ev ortamında uykuyu etkileyen faktörler formu ve Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma grubuna KYBÜ’den servise geçtiklerinin 2. gününde uyku hijyenine yönelik bireysel eğitim verilmiş, 1. ve 3. ay görüşmelerinde gereksinimler doğrultusunda eğitim tekrarlanmıştır. Veriler Mann Whitney U testi, Kruskall Wallis testi, ki-kare testi, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi, varyans analizi ve Bonferroni testi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırma ve karşılaştırma grubundaki hastaların tamamının KYBÜ’de uyku sorunu yaşadıkları; hastaların tamamına yakınının; KYBÜ’de diğer hastaların sesi, diğer hastalarda gelişen olumsuzlukları görmek, rahat hareket edememek, IV kateter takılması/değişimi ve alarm sesleri nedeni ile uyku sorunu yaşadığı belirlenmiştir. Araştırma ve karşılaştırma grubundaki hastaların uyku kaliteleri arasında anlamlı bir fark olmadığı, ancak taburculuk sonrası 3. ayda araştırma grubundaki hastaların uyku kalitelerinin daha iyi olduğu görülmüştür. Araştırma grubundaki hastaların uyku hijyeni ilkelerini uygulama oranlarının %71 ile %100 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma ve karşılaştırma grubundaki hastaların gruplar arası uyku kaliteleri arasında anlamlı bir fark olmadığı, grup içi tekrarlı ölçümlere göre uyku kaliteleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Taburculuk sonrası 1. ve 3. ayda araştırma grubundaki hastaların uyku hijyeni ilkelerini çoğunlukla günlük yaşamlarına uyarlamaya çalıştıkları ve çoğunun uyku sorunu yaşama sıklığının azaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Koroner yoğun bakım ünitesi, uyku kalitesi, hemşirelik, uyku hijyeni

Kaynakça

1. Hawker F. Design and organization of İCU. In Bersten DA, Soni N, eds. OH’s intensive care manual. 6. Baskı. Philadelphia: Elsevier Limited; 2009. p.3-11.
2. Drouot X, Cabello B, d'Ortho MP, Brochard L. Sleep intensive care unit. Sleep Med Rev 2008;12(5):391-403.
3. Vena C. Sleep disturbances in the intensive care. In: Kaplow R, Hardin SR, eds. Critical care synergy for optimal outcomes. Massa- chusetts: Jones and Barrlett Publishers; 2007. p.53-67.
4. Potter PA, Perry AG. Sleep in fundamentals of nursing. 7. Baskı. Canada: Mosby; 2009. p.1028-51.
5. Honkus VL. Sleep deprivation in critical care units. Crit Care Nurs Q 2003;26(3):179-89; quiz 190-1.
6. Fontaine KR. Impact of the Critical Care Envi- ronment on the Patient in Critical Care Nurs- ing: A Holistic Approach. In: Morton PG, Fontain DK, Hudak CM, Galla BM, eds. 8. Baskı. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2005. p.36-45, www.medic94.com./ CCEMTP/morton, Erişim tarihi 23.07.2010.
7. Friese RS. Sleep and recovery from critical ill- ness and injury: a review of theory, current practice, and future directions. Crit Care Med 2008;36(3):697-705.
8. Hardin KA. Sleep in the ICU: potential mecha- nisms and clinical implications. Chest 2009; 136(1):284-94.

9. Tembo AC, Parker V. Factor that impact on sleep in intensive care patients. Intensive Crit Care Nurs 2009;25(6):314-22.
10. Kamdar BB, Needham DM, Collop NA. Sleep deprivation in critical illness: its role in phsical and psychological recovery. J Intensive Care Med 2012;27(2):97-111.
11. Gabor JY, Cooper AB, Crombach SA, Lee B, Kadikar N, Bettger HE, et al. Contribution of the intensive care unit environment to sleep disruption in mechanically ventilated patients and healthy subjects. Am J Respir Crit Care Med 2003;167(5):708-15.
12. Edéll-Gustafsson UM, Hetta JE. Fragmented sleep and tiredness in males and females one year after percutaneous transluminal coronary angioplasty (PTCA). J Adv Nurs 2001;34(2): 203-11.
13. İncekara E. Koroner yoğun bakım ünitesine başvuran hastaların uyku sorunları ve uyku sorunlarını etkileyen faktörlerin değerlendiril- mesi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversi- tesi Sağlık Bilimler Enstitüsü, İstanbul; 2004.
14. Eddleston JM, White P, Guthrie E. Survival, morbidity and quality of life after discharge from intensive care. Crit Care Med 2000;28(7): 2293-9.
15. Orwelius L, Nordlund A, Nordlund P, Edéll- Gustafsson U, Sjöberg F. Prevalence of sleep disturbances and long-term reduced health- related quality of life after critical care: a prospective multicenter cohort study. Crit Care 2008;12(4):R97.
16. Taylor C, Lills C, Lemone P, Lynn P. Sleep in Fundamentals of nursing the art and science of nursing care. 6. Baskı. Philadelphia: Lip- pincott Williams and Wilkins; 2008. p.1335- 63.
17. Hauri PJ. Sleep Hygiene, relaxation therapy, and cognitive intervention in Case Studies in Insomnia. New York, NY: Plenum; 1991. p.65-84, www.abebooks.com/Case-Studies- Insomnia- Hauri-Peter.../bd- Erişim tarihi 28.06.2011.
18. Stephanski EJ, Wyatt JK. Use of sleep hy- giene in the treatment on insomnia. Sleep Med Rev 2003;7(3):215-25.
19. Gökdoğan F. İlk kez Miyokart Enfarktüsü ge- çiren kişilerde uyku alışkanlıklarının etkilen- mesi ve uyumayı sağlamada hemşirelik bakımı, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bi- limleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara; 1995.
20. Özer ZC. Koroner Bakım Ünitesinde Yatan Mi- yokart Enfarktüslü Hastaların Anksiyete Dü- zeyini ve Hastaları Etkileyen Fiziksel Çevre Stresörlerinin Belirlenmesi, Bilim Uzmanlığı Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara; 1995.
21. Freedman NS, Kotzer N, Scwab RJ. Patient perception of sleep quality and etiology of sleep disruption in the intensive care unit. Am J Respir Crit Care Med 1999;159(4 Pt 1): 1155-62.
22. Stanchia ML, Hijleh MA, Chaudhry BK, Carlisle CC, Millman RP. The influence of white noise on sleep in subjects exposed to ICU noise. Sleep Med 2005;6(5):423-8.
23. Uğraş GA. Nöroşirurji Yoğun Bakım Ünitesin- deki Hastaları Uykusunu Etkileyen Faktörler, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul; 2006.
24. BaHammam A. Sleep in acute care units. Sleep Breath 2006;10(1):6-15.
25. Taştan S, Ünver V, İyigün E, İyisoy A. Study on the effects of intensive care environment on sleep state of patients. Anatol J Clin In- vestig 2010:4(1):5-10.
26. Ağargün MY, Kara H, Anlar Ö. Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’nin Geçerlilik ve Güve- nilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 1996; 7(2):107- 15.
27. Bucher L, Seckel MA. Nursing management critical care nursing. In: Lewis MS, Heitkem- peir MM, Dirksen RF, eds. Medical Surgical Nursing Assessment and Management of Clinical Problems. 6. Baskı. New Mexico: Mosby; 2007. p.1733-72.
28. Pang PS, Suen LK. Stressors in the ICU: a comparison of patients' and nurses' percep- tions. J Clin Nurs 2008;17(20):2681-9.
29. Kozier B, Erb G, Berman A, Snyder S. Rest and sleep in fundamentals of nursing concept, process and practice. 7. Baskı. New Jersey: Pearson, Prentice Hall; 2004. p.1113-32.
30. Weinhouse GL. Pharmacology I: effects on sleep of commonly used ICU medications. Crit Care Clin 2008;24(3):477-91, vi.
31. Smeltzer SC, Bare BG, Hinkle JL, Cheever KH. Brunerr and Suddarth’s Textbook of Med- ical Surgical Nursing. 12. Baskı. Philadelphia: Lippincott; 2009. p.638-63.
32. Gorman ML, Sultan FD, Raines LM. The pa- tient with sleep disturbances in Davis’s manual of psychosocial in general patient care. Philadelphia: F.A. Davis Company; 1996. p.498-511.
33. BaHammam A. Sleep quality of patients with acute myocardial infarction outside the CCU environment: a preliminary study. Med Sci Monit 2006;12(4):CR168-72.
34. Schwartz SW, Cornoni-Huntley J, Cole SR, Hays JC, Blazer DG, Schocken DD. Are sleep complaints an independent risk factor for myo- cardial infarction? Ann Epidemiol 1998;8(6): 384-92.
35. Vural N, Karakuş H, Türkan K, Tel H. Kardio- vasküler hastalığı olan bireylerde uyku kalitesi. VI. Ulusal Hemşirelik Öğrencileri Kongresi “Uluslarası Katılımlı”, 26-29 Haziran 2007, İs- tanbul.
36. Hofhuis JG, Spronk PE, van Stel HF, Schri- jvers AJ, Rommes JH, Bakker J. Experiences of critically ill patients in the ICU. Intensive Crit Care Nurs 2008;24(5):300-13.
37. Tel H, Tel H. The effect of individualized edu- cation on the transfer anxiety of patients with myocardial infarction and their families. Heart Lung 2006;35(2):101-7.
38. Chaboyer W, Thalib L, Foster M, Elliott D, En- dacott R, Richardas B. The impact of an ICU liaison nurse on discharge delay in patients after prolonged ICU stay. Anaesth Intensive Care 2006;34(1):55-60.
39. Field K, Prinjha S, Rowan K. 'One patient amongst many': a qualitative analysis of in- tensive care unit patients' experiences of transferring to the general ward. Crit Care 2008;12(1):R21.