EN
TR
Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi
Öz
Karşılıklılık, bireylerin diğerlerinin olumlu ve olumsuz davranışlarına aynı şekilde karşılık vermesini salık veren normdur. Bu kavram gerek sosyal psikolojide gerekse diğer sosyal bilimlerde sıkça kullanılmaktadır. Bu çalışmada Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeği Türkçeye çevrilmiş ve bu çevirinin güvenirlik ve geçerliğine dair bulgular elde edilmiştir. Bu ölçek Pozitif Karşılıklılık Normu (PKN), Negatif Karşılıklılık Normu (NKN) ve Karşılıklılığa İnanç (Kİ) olmak üzere her biri 9 madde içeren 3 alt boyuttan oluşmaktadır. 328 üniversite öğrencisinden anket yoluyla veri toplanmış, ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir. Bulgular toplamda 3 maddenin hem açımlayıcı hem doğrulayıcı faktör analizinde beklenen şekilde işlemediğini, diğer maddelerin beklenen faktör yüklerine sahip olduğunu ve modelin uyum değerlerinin yeterli olduğunu göstermiştir (PKN ve NKN için χ²(116)=219, p<0.001, χ²/df=1.887, CFI=0.908, RMSEA=0.051, SRMR=0.060., Kİ için χ²(13)=32.1, p=0.002, χ²/df=2.47, CFI=.915, RMSEA=.066, SRMR=043). Aynı zamanda, beklendiği gibi ölçeğin üç alt boyutu arasında pozitif korelasyon mevcuttur. Ölçeğin alt boyutlarının güvenirlik katsayıları ise PKN için .71, NKN için .76, Karşılıklılık İnancı için ise .62’dir. İlgili bir değişken olan prososyal yönelim ise yalnızca Negatif Karşılıklılık Normu ile negatif korelasyon göstermiştir. Bulgular ölçeğin tatmin edici güvenirlik ve geçerlik değerlerine sahip olduğunu ve karşılıklılık normunu içselleştirme düzeyinde bireysel farklılıkların ölçülmesinde kullanılabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Burger, J.M., Sanchez, J., Imberi, J.E. ve Grande, L.R. (2009). The norm of reciprocity as an internalized social norm: Returning favors even when no one finds out. Social Influence, 4(1), 11-17.
- Cialdini, R.B., Vincent, J.E., Lewis, S.K., Catalan, J., Wheeler, D., & Darby, B.L. (1975). Reciprocal concessions procedure for inducing compliance: The door-in-the-face technique. Journal of Personality and Social Psychology, 31(2), 206-215.
- Eder, P., Aquino, K., Turner, C., Reed, A. (2006). Punishing those responsible for the prison abuses at Abu Ghraib: The influence of the negative reciprocity norm (NRN). Political Psychology, 27(6), 807-821.
- Eisenberger, R., Lynch, P., Aselage, J. ve Rohdieck, S. (2004). Who takes the most revenge? Individual differences in negative reciprocity norm endorsement. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(6), 787-799.
- Gouldner, A.W. (1960). The norm of reciprocity: A preliminary statement. American Sociological Review, 161-178.
- Kolm, S. C. (2008). Reciprocity: An economics of social relations. Cambridge University Press.
- Liebrand, W. B. ve McClintock, C. G. (1988). The ring measure of social values: A computerized procedure for assessing individual differences in information processing and social value orientation. European Journal of Personality, 2(3), 217-230.
- Mauss, M. (2018). Armağan üzerine deneme. (N. Özyıldırım, çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2022
Gönderilme Tarihi
7 Ekim 2022
Kabul Tarihi
17 Aralık 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 12
APA
Üzümçeker, E., & Akfırat, S. (2022). Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 6(12), 111-125. https://doi.org/10.31461/ybpd.1185816
AMA
1.Üzümçeker E, Akfırat S. Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2022;6(12):111-125. doi:10.31461/ybpd.1185816
Chicago
Üzümçeker, Emir, ve Serap Akfırat. 2022. “Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 6 (12): 111-25. https://doi.org/10.31461/ybpd.1185816.
EndNote
Üzümçeker E, Akfırat S (01 Aralık 2022) Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 6 12 111–125.
IEEE
[1]E. Üzümçeker ve S. Akfırat, “Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi”, Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 12, ss. 111–125, Ara. 2022, doi: 10.31461/ybpd.1185816.
ISNAD
Üzümçeker, Emir - Akfırat, Serap. “Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi 6/12 (01 Aralık 2022): 111-125. https://doi.org/10.31461/ybpd.1185816.
JAMA
1.Üzümçeker E, Akfırat S. Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 2022;6:111–125.
MLA
Üzümçeker, Emir, ve Serap Akfırat. “Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi”. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, c. 6, sy 12, Aralık 2022, ss. 111-25, doi:10.31461/ybpd.1185816.
Vancouver
1.Emir Üzümçeker, Serap Akfırat. Bireysel Karşılıklılık Normu Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması ve Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi. 01 Aralık 2022;6(12):111-25. doi:10.31461/ybpd.1185816