Özel Yetenekli Öğrencilerde İnternet ve Oyun Bağımlılığı ile Algılanan Sosyal Destek Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezine devam eden özel yetenekli öğrencilerin internet ve oyun bağımlılığı düzeyleri ile algıladıkları sosyal destek düzeylerinin cinsiyet, yaş durumu, haftalık internet kullanım süresi, internet kullanım amacına göre incelemektir. Ayrıca internet ve oyun bağımlılığı düzeyleri ile algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişki de incelenmiştir. Bu araştırmada ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır.  Çalışmaya İstanbul İli içerisinde yer alan Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim gören 218 öğrenci katılım göstermiştir. Araştırma sonucunda demografik değişkenlere bakıldığında internet ve oyun bağımlılığının cinsiyet, yaş, haftalık internet kullanım süresi, internet kullanım amacına göre farklılaştığı bulunmuştur. Algılanan sosyal destek düzeyinin ise cinsiyet ve yaşa göre farklılaştığı bulunmuştur. İnternet ve oyun bağımlılığı ile algılanan sosyal destek düzeyi arasında negatif yönlü orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler

• Oyun bağımlılığı,internet bağımlılığı,algılanan sosyal destek,bilim ve sanat merkezi

Investigation of the Levels of Perceived Social Support and Internet and Game Addiction in Gifted Students

Öz

The aim of this research was to compare the levels of internet and game addiction and perceived social support levels of gifted students who continue to Science and Art Centers according to some socio-demographic variables (gender, age status, weekly internet usage period). The relationship between Internet and Game Addiction Scale scores and perceived Social Support Scale scores were also examined. When the demographic variables are examined in the result of the research, internet and game addiction were found to be differs according to gender, age, weekly internet usage period, internet use purpose. Perceived level of social support differs according to gender and age. There are a signficantly negatives correlations between internet and game addiction scale scores and perceived social support scale scores. The findings of the research was discussed in the light of the literature.

 

Anahtar Kelimeler

• Game Addiction,Internet Addiction,Perceived Social Support,Science and Arts Center,Gifted Children

Kaynakça

1. Akkaya, Ç. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinde algılanan sosyal destek ve öz-duyarlık düzeyleri, Sakarya Üniversitesi, Yayımlanmış Yüksek lisans tezi: Sakarya.
2. Alaçam, H. (2012). Denizli Bölgesi Üniversite Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığının Görülme Sıklığı ve Yetişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu İle İlişkisi, Pamukkale Üniversitesi, Yayımlanmış Uzmanlık Tezi: Denizli.
3. Atalay, R. (2014). Lise Öğrencilerinin Sosyal Medyaya İlişkin Tutumları İle Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişki (Bahçelievler İlçesi Örneği), Marmara Üniversitesi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
4. Ayas, T., Çakır, Ö. ; Horzum, M. B. (2011). Ergenler İçin Bilgisayar Bağımlılığı Ölçeği. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19 (2), 439-448.
5. Binali, R. (2015). Lise Öğrencilerinin Kişilik Özellikleri İle İnternet Bağımlılığı ve Akademik Başarı Durumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Üsküdar Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
6. Bozgeyikli ,H., Doğan, H.; Işıklar, A. (2010). Üstün Yetenekli Öğrencilerin Mesleki Olgunluk Düzeyleri İle Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28 (1) 133-149.
7. Canan, F. (2010). Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığı, disosiyatif belirtiler ve sosyodemografik özellikler arasında ilişki, Düzce Üniversitesi, Uzmanlık tezi: Düzce.
8. Can Bilgin, H. (2015). Ortaokul Öğrencilerinin Bilgisayar Oyun Bağımlılık Düzeyleri İle İletişim Becerileri Arasındaki İlişkisi, Pamukkale Üniversitesi,Yüksek Lisans Tezi: Denizli.

9. Cırık, İ. (2010). İlköğretim 5., 6., 7. ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeylerinin İncelenmesi, Marmara Üniversitesi, Doktora Tezi: İstanbul.
10. Çakır, Ö., Ayas, T. ; Horzum, M. B. (2011). An Investigation of University Students’ Internet and Game Addiction With Respect to Several Variables. Ankara University, Journal of Faculty of Educational Sciences, 44(2), 95- 117.
11. Çakır, Ö., Horzum, M. B., ; Ayas, T. (2013). İnternet Bağımlılığı ve Psikososyal Faktörler, İnternet Bağımlılığı. Editörler: Melek Kalkan, Canani Kaygusuz, Anı Yayıncılık, 121-140.
12. Çalışgan, H. (2013). İlköğretim Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığı ve Siber Zorbalık. Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
13. Çetin, A. B. (2014). Ergenlerin İnternet ve Problemli İnternet Kullanım Davranışlarının Bazı Psiko-Sosyal Özellikler Açısından İncelenmesi, Anadolu Üniversitesi, Doktora Tezi: Eskişehir.
14. Çetinkaya, M. (2013). İlköğretim Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığının İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İzmir.
15. Davis, R. A. (2001). A Cognitive-Behavioral Model of Pathological Internet Use. Computers in Human Behavior, 17, 187-195.
16. Doğan, A. (2013). İnternet Bağımlılığı Yaygınlığı, Dokuz Eylül Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İzmir.
17. Dolgin, K. G. (2014). Ergenlik Psikolojisi: Gelişim, İlişkiler ve Kültür. Çeviren Duygu Özen, İstanbul: Kaknüs Yayınları
18. Durak Batıgün, A., Kılıç, N. (2011). İnternet Bağımlılığı ile Kişilik Özellikleri, Sosyal Destek, Psikolojik Belirtiler ve Bazı Sosyo-Demografik Değişkenler Arasındaki İlişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 26 (67), 1-10.
19. Eftekin, P. (2015). Ergenlik Dönemindeki Öğrencilerin İnternet Bağımlılığı ve Anne Baba Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Erciyes Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Kayseri.
20. Elcik, F. (2015). Üstün Yetenekli Öğrencilerin Çevresinden Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyi İle Sosyal Duygusal Becerileri Arasındaki İlişki, Dumlupınar Üniversitesi, Doktora Tezi: Kütahya.
21. Esen, B. K., Gündoğdu, M. (2010). The Relationship between Internet Addiction, Peer Pressure and Perceived Social Support among Adolescents. The International Journal of Educational Researchers, 2(1), 29-36.
22. Gökçearslan, Ş., Durakoğlu, A. (2014). Ortaokul öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 419-435.
23. Gökler, I. (2007). Çocuk ve Ergenler İçin Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formunun Uyarlama Çalışması: Faktör Yapısı, Geçerlik ve Güvenirliği. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 14 (2), 90-99.
24. Günüç, S. (2009). İnternet Bağımlılık Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Bazı Demografik Değişkenler ile İnternet Bağımlılığı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Van.
25. Günnar, S. (2016). Adana Merkez İlçelerinde Öğrenim Gören Lise Öğrencilerinin İnternet Bağımlılığı Prevalansı ve Bu Bağımlılığın Yalnızlık ve Aile Dinamikleri İle İlişkisi, Çukurova Üniversitesi, Yayımlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi: Adana.
26. Horzum, M. B. (2011). İlköğretim Öğrencilerinin Bilgisayar Oyunu Bağımlılık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36 (159), 57-68.
27. İnan, A. (2010). İlköğretim II. Kademe ve Ortaöğretim Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığı, Atatürk Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Erzurum. İşsever, N. K. (2016). İnternet Bağımlılığının Üniversite Öğrencilerinde Yaygınlığının İncelenmesi, Üsküdar Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
28. Kalkan, M., Kaygusuz, C. (2013). İnternet Bağımlılığı. Ankara: Anı yayıncılık.
29. Kaya, A. (2011). Öğretmen Adaylarının Sosyal Ağ Sitelerini Kullanım Durumları ve İnternet Bağımlılığı Düzeyleri, Ege Üniversitesi, Yüksek lisans tezi: İzmir.
30. Ko, C. H., Yen, J. Y., Yen, C. F., Chen, C. S. ; Chen, C. C. (2012). The Association Between Internet Addiction and Psychiatric Disorder: A Review of the Literatüre. European Psychiatry, 27, 1–8.
31. Kocaman, O. (2016). Isparta İl Merkezi Lise Öğrencilerinde Olası İnternet Bağımlılığı İle Saldırganlık ve Empati Düzeyleri Arasındaki İlişkini İncelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Yayımlanmamış Tıpta Uzmanlık Tezi: Isparta. Kulaksızoğlu, A. (2011). Ergenlik Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
32. Kurt, A.S., İnce, P.; Arslan, F. T. (2014). İlköğretim İkinci Kademede Öğrenim Gören Öğrencilerin Bilgisayara Karşı Tutumları. The Journal of Pediatric Research, 1(1), 22-27.
33. MEB. (2006). Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Erişim Tarihi: 15 Haziran 2014, http://orgm.meb. gov.tr/meb_iys_ dosyalar / 2012_ 10/10111226_ ozel_ egitim_ hizmetleri_ yonetmeligi_ son. pdf. MEB. (2016). Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. Erişim Tarihi: 02/01/2017 http://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_01/02031535_tebligler_dergisi.pdf
34. Odabaş, Ş. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Onlıne Oyun Bağımlılığı Düzeylerinin Öznel Mutluluk Düzeyleriyle İlişkisi, Yüksek Lisans Tezi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi
35. Özen, Y., Gülaçtı, F. ; Çakılı, Y. (2004). Eğitim Bilimleri ve İnternet. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmaları, 52-57.
36. Özhan, S. (2011). Dijital Oyunlarda Değerlendirme ve Sınıflandırma Sistemleri ve Türkiye Açısından Öneriler. Aile ve Toplum, 7 (25), 21-33.
37. Santrock, J. W. (2012). Ergenlik. Çeviri editörü: D. M. Siyez, Ankara: Nobel Yayınları.
38. Snell, J. C., Marsh, M. (2008). Life cyle loneliness curve. Psychology and Education: An İnterdisciplinary Journal, 45, 26-28.
39. Şahin, N. (2014). Ergenlik Problemleri ve Baş Etme Yöntemleri İle İnternet Bağımlılığı Arasındaki İlişki, Haliç Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
40. Şahin, M. (2011). İlköğretim Okulu Öğrencilerindeki İnternet Bağımlılığı, Yeditepe Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
41. Şahin, C., Tuğrul, V. M. (2012). İlköğretim Öğrencilerinin Bilgisayar Oyunu Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Journal Of World Of Turks, 4 (3),115-130.
42. Şencan, B. (2009). Lise Öğrencilerinin Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyi İle Sosyal Yetkinlik Beklentisi Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Çukurova Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Adana.
43. Taçyıldız, Ö. (2010). Lise Öğrencilerinin İnternet Bağımlılığı Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre Yordanması, Ege Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İzmir.
44. Tanrıverdi, S. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinde internet bağımlılığı ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Van.
45. Taşdemir, N. Ö. (2016). Gençlerde Algılanan Sosyal Destek ve Yalnızlık Duygusunun İnternet Kullanımına Etkisinin İncelenmesi, Haliç Üniversitesi,Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
46. Tuna, C. (2015). Ortaokul Öğrencilerinin Ebeveynleriyle Olan Bağlanma İlişkisinin İnternet Bağımlılığına Etkisi, Nişantaşı Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: İstanbul.
47. TÜİK. (2015). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, Erişim Tarihi: 25.05.2016, http://www.tuik.gov.tr
48. Usta, A. (2016). Üstün Zekalı ve Yetenekli Öğrencilerde İnternet Bağımlılığının Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi: Konya.
49. WHO (2015). “Child and adolescent health”, available at, Erişim Tarihi: 30.05.2016, http://www.who.int/ maternal_child_ adolescent/en
50. Yalçın Irmak, A., Erdoğan, S. (2016). Ergen ve Genç Erişkinlerde Dijital Oyun Bağımlılığı: Güncel Bir Bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2), 128-137.
51. Young, K. S. (2007). Cognitive Behavior Therapy with internet addicts: Treatment Outcomes and İmplications. Cyber Psychology & Behavior, 10 (5), 671-679.