Küçük Çocuklarda Zaman Kavrayışı ve Öngörü Arasındaki Bağlantılar
Öz
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemde gözlenebilen zaman kavrayışlarından süre tahmini ve zamansal oluş sırası ile zihinde geleceğe zaman yolculuğu biçimlerinden öngörü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Aynı zamanda, uzun süreli belleğe ve kısa süreli belleğe dayanacak biçimde öngörü becerisini değerlendirmek üzere, bir nesne seçim görevi geliştirmek ve zamansal oluş sırası ile süre tahminini ölçmek üzere de görevler geliştirmek hedeflenmiştir. Çalışmaya katılacak çocukların belirlenmesi için Ankara Gelişim Tarama Envanteri, Türkçe ifade edici ve alıcı dil testleri ile Bay Patates Testi kullanılmıştır. Çalışmaya, 36-41 aylık, 33; 42-59 aylık, 36 ve 60-71 aylık 30 olmak üzere 50’si kız toplam 99 çocuk katılmıştır. Öngörü değerlendirmek amacıyla, çocuk tarafından kullanılan bilginin kaynağına bağlı olarak hem uzun hem de kısa süreli belleğe dayalı öngörü performansını değerlendiren ve iki bölümden oluşan oyuncak yıkama görevi kullanılmıştır. Zaman kavrayışını değerlendirmek için iki olayın oluş süresini karşılaştırmaya dayanan süre tayini ve bir olayı oluş sırasına göre kavrayabilmeye dayanan zamansal oluş sırası görevleri verilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre hem öngörü hem de süre tayini ile zamansal oluş sırası performansı yaşla birlikte anlamlı olarak artmaktadır. Yaş grupları içinde uzun süreli ve kısa süreli belleğe dayalı öngörü performanslarının birbirinden bağımsız olduğu gözlenmiştir. Zaman kavrayışlarında ise her yaş grubunun süre tayini lehine anlamlı olarak farklılaştığı gözlenmiştir. Uzun süreli belleğe dayalı öngörü performansının, yaş ve zamansal oluş sırası tarafından; kısa süreli belleğe dayalı öngörü performansının ise zamansal oluş sırası ve çalışma belleği tarafından yordandığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Actis-Grosso, R., Zavagno, R. (2008). The representation of time course events in visual arts and the development of the concept of time in children: A preliminary study. Spatial Vision, 21(3-5), 315-316.
- Anderson, M.L. (2003). Embodied cognition: A field guide. Artificial Intelligence, 149, 91-130.
- Atance, C.M., (2008). Future thinking in young children. Current Directions in Psychological Science, 17(4), 295-298.
- Atance, C.M., Berstein, D.M., Meltzoff, A.M. (2011). Thinking about false belief: It’s just not what children say, but how long it takes them to say it. Cognition, 116, 297-301.
- Atance, C.M., Jackson, L.K. (2009). The development and coherence of future oriented behaviours during the preschool years. Journal of Experimental Child Psychology, 102, 379-391.
- Atance, C.M., Meltzoff, A.N. (2005). My future self: Young childrens’ ability to anticipate and explain future states. Cognitive Development, 20, 341-361.
- Atance, C.M., Meltzoff, A.N. (2006). Preschoolers’ currents desires warp their choices for the future. Psycholocical Science, 17, 583-587.
- Atance, C.M., O’Neill, D.K. (2005). The emergence of episodic future thinking in humans. Learning and Motivation, 36, 126-144.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Sema Karakelle
0000-0002-3899-6670
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
10 Eylül 2019
Kabul Tarihi
18 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 6