KURUMSAL İTİBARIN İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNE ETKİSİ

Yıl 2025, Cilt: 23 Sayı: 2, 26 - 48, 07.07.2025

Yavuz Tansoy Yıldırım , Gülşah Uçar

https://doi.org/10.11611/yead.1699893

Öz

Bu çalışmanın amacı, algılanan kurumsal itibar ile çalışanların işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin etki düzeyini incelemektir. Bu amaçla, Türkiye'nin Balıkesir ili Bandırma ilçesinde teneke kutu/ambalaj sektöründe faaliyet gösteren özel bir fabrikada araştırma yapılmıştır. Çalışma, işçi ve yönetici kadrosundan bulunan 125 çalışandan oluşan bir örneklem ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan anket formu kişisel bilgiler, kurumsal itibar ölçeği ve işten ayrılma niyeti ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bulgular, algılanan kurumsal itibar ile çalışanların işten ayrılma niyeti arasında pozitif bir ilişki olduğunu ve kurumsal itibar algısının çalışanların işten ayrılma niyetlerini etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, iki değişken arasındaki davranışsal farklılıkların demografik faktörlere bağlı olarak anlamlı bir şekilde değişmediği görülmüştür. Sonuç olarak, çalışma, algılanan kurumsal itibarın çalışanların işten ayrılma niyeti üzerinde etkili olduğunu doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

kURUMSAL iTİBAR , KURUMSAL KİMLİK , İŞTEN AYRILMA NİYETİ

THE EFFECT OF PERCEİVED CORPORATE REPUTATİON ON EMPLOYEES' INTENTİON TO LEAVE

Öz

This study aims to examine the relationship between perceived corporate reputation and employees' intention to leave, as well as the impact level of this relationship. For this purpose, research was conducted at a private factory operating in the tin can/packaging sector in the Bandirma district of Balikesir, Turkey. The study was carried out with a sample of 125 employees, including both workers and managerial staff. The survey used in the study consists of three sections: personal information, corporate reputation scale, and intention to leave scale. The findings indicate a positive relationship between perceived corporate reputation and employees' intention to leave and suggest that corporate reputation perception influences employees' turnover intentions. Additionally, it was observed that behavioral differences between the two variables did not significantly vary based on demographic factors. In conclusion, the study confirms that perceived corporate reputation has an impact on employees' intention to leave.

Anahtar Kelimeler

Corporate Reputation , Corporate Identity , Intention to Leave

Kaynakça

• Abratt, R. and Kleyn, N. (2012) ‘‘Corporate Identity, Corporate Randing and Corporate Reputations: Reconciliation and Integration’’, European Journal Of Marketing, 46 (7/8): 1048-1063.
• Aksakallı, Z. (2016). ‘‘Kurumsal İtibar Algısının İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkileri: Türkiye Turizm Stratejisi 2023 Kış Turizmi Gelişim Koridoru’nda Yer Alan İllerdeki Dört ve Beş Yıldızlı Oteller Üzerine Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
• Aktaş, H. ve Şimşek, E. (2015) ‘‘Bireylerin Örgütsel Sessizlik Tutumlarında İş Doyumu ve Duygusal Tükenmişlik Algılarının Rolü”, Uluslararası Yönetim, İktisat ve İşletme Dergisi, 11 (24): 205-230.
• Bartlett, K. R. (1999) “The Relationship Between Training and Organizational Commitment in the Health Care Field”, The University Of Illınois, Urbana: Bell & Howell Information and Learning Company
• Başaran, R. (2016) ‘‘Çalışanların Örgütsel Tutum ve Davranışlarının İş Performansı Ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisi: Psikolojik Sözleşmelerin Aracılık Rolü” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Beykent Üniversitesi SBE, İstanbul.
• Bauer, T.N. and Green, S.G. (1996) “Development of Leader- Member Exchange: A Longitudinal Test”. Academy Of Management Journal, 39(6): 1538-1567.
• Bilir, B. Ö., ve Yaman, Ü. T. (2018) “İşe İlişkin Duyguların İşten Ayrılma Niyetine Etkisinin Yapısal Eşitlik Modeli ile İncelenmesi” İş, Güç” Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 20 (3): 53-66.
• Birecikli, B. (2010) ‘‘The Moderating Effects of Perceived Procedural and Distributive Justice of the Performance Appraisal on the Relationship between Entrepreneurial Characteristics, Organizational Commitment and Turnover Intention”, Master's Thesis, Doğuş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Breevaart, K., Bakker, A. B., Hetland, J., Demerouti, E., Olsen, O.K. and Espevik, R. (2013) “Daily Transactional and Transformational Leadership and Daily Employee Engagement”, Journal of Occupational and Organizational Psychology, 87(1): 138-157.
• Cammann, C, Fichman, M., Jenkins, G. D., Jr„ and Klesh, J. R. (1983) ‘‘Assessing The Attitudes and Perceptions of Organizational Members”, In S. E. Seashore, E. E. Lawler Iıı, P. H. Mirvis, & C. Cammann (Eds.), Assessing Organizational Change: A Guide To Methods, Measures, And Practices, New York: John Wiley & Sons.
• Chun, R., (2005) “Corporate Reputation: Meaning and Measurement”, International Journal of Management Reviews, 7(2): 91-109.
• Cotton, John And Tuttle, Jeffrey (1986) “Employee Turnover: A Meta-Analysis and Review with Implications for Research”, Academic Management Review, 11: 55-157.
• Çiftçioğlu, A. (2009) “Organizational Reputation Management”, Bursa: Dora Publications. Dunbar, R. L. and Schwalbach, J. (2000) “Corporate Reputation and Performance in Germany”, Corporate Reputation Review, 3(2): 115-123.
• Duxbury, L. and Halinski, M. (2014) “Dealing with the “Grumpy Boomers: Re-Engaging the Disengaged and Retaining Talent”, Journal of Organizational Change Management, 27(4): 660-676.
• Ergenç, E. (2010) “Kurumsal İtibar Yönetiminde Liderliğin Rolü Üzerine Bir Araştırma”, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Universitesi, SBE., İstanbul.
• Eryılmaz, M.E. (2008) “Örgüt İtibarı Kavramı ve Yönetimi ile İlgili Bazı Sorunlar”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:8 (1):155-174
• Fombrun, C. J., and Van Riel, C. B. M. (2003) “Fame and Fortune: How The World’s Top Companies Develop Winning Reputations”, New York, Ny: Pearson.
• Fombrun, Charles and Shanley, Mark (1990) “What’s in A Name? Reputation Building and Corporate Strategy”, Academy of Management Journal, 33(2): 233-258.
• Gerstner, C.R. Ve Day, D.V. (1997) “Meta-Analytic Review of Leader-Member Exchange Itieory: Correlates and Construct Isues”, Journal Of Applied Psychology, 82(6): 827-844.
• Güllüce, D. Ö. Ü. A. Ç. (2018) “Kurumsal İtibar ile Kurumdan Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkinin Yapısal Eşitlik Modeli ile Analizi Hizmet Sektöründe Bir Uygulama” (Doctoral Dissertation).
• Gümüş, M and Öksüz, B. (2009) “İtibar Sürecinde Kilit Rol: Kurumsal Sosyal Sorumluluk İletişimi”, Journal of Yaşar University, 4 (16): 2129-2150.
• Gürbüz, S.; Şahin, F. (2017) “Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri”, 4.Bs Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Güzel, D. ve Küçükoğlu, U. (2019) “Toplam Kalite Uygulamalarının Akademisyenlerin İş Tatmini ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinin İncelenmesi: Atatürk Üniversitesi Örneği”, Journal of Graduate School of Social Sciences, 23 (4): 1707-1736.
• Gürpınar, Gülce. (2006) “An Emprical Study Of Relationships Among Organizational Justice, Organizational Commitment, Leader-Member Exchange And Turnover Intention” Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Helm, M. L., Stewart, M. P., Bullock, R. M., Rakowski Dubois, M. and Dubois, D. L. (2011) “A Synthetic Nickel Electrocatalyst with A Turnover Frequency Above 100” ,000 S−1 For H2 Production”, Science, 333: 863–866.
• Hwang, I., and Kou, J. (2006) “Effects of Job Satisfaction and Perceived Alternative Employment Opportunities on Turnover Intention: An Examination of Public Sector Organizations”, Journal of American Academy of Business, 8(2): 254-259.
• Kamaşak, R. (2011) “The Influence of Perceived External Prestige on Job Satisfaction and Turnover Intentions”, Journal of Business and Economics, 2(3): 209-221.
• Kaynak, T. (1990) “Organizasyonel Davranış ve Yönlendirilmesi”, 2. Basım, İstanbul: Alfa Basım Yayın Dağıtım. Keser, A. (2005) “Çalışma Yaşamı ile Yaşam Doyumu İlişkisine Teorik Bakış”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 55 (1): 897-913.
• Mcguire, B., Pizzuto, T., and Getz, L. L. (1990) “Patterns of Visitation in Prairie Voles (Microtus Ochrogaster) Reveal A Role for Males in Population Regulation”, In Social Systems And Population Cycles İn Voles (Pp. 98-99).
• Meyer, J. P., Stanley, D. J., Herscovitch, L., and Topolnytsky, L., (2001) “Affective Continvance and Normative Commitment to the Organization: Meta Analysis of Antecedents Correlates and Consequences”, Journal of Vocational Behavior, 61(1): 20-52.
• Öz, E.Ü. ve Bulutlar, F. (2009) “Algılanan Kurumsal İtibar ve Kurumdan Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkide Bir Ara Değişken Olarak Özdeşleşmenin Rolü” Yönetim Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9(1): 35-52
• Özgüleş, B. (2017) “Algılanan Kurumsal İtibar ve İşe Bağlılığın Duygusal Emek Davranışı Üzerine Etkisi: Sağlık Çalışanları Örneği”, Doktora Tezi, Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Özkan, S. (2017) “Özgün (Authentic) Liderliğin Duygusal Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisinde İşyerindeki Esenlik, Kolektif Yeterlik ve Kurumsal İtibar Değişkenlerinin Rolü”, Doktora Tezi, Gebze Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
• Porter, Lyman. Richard M. Steers. (1973) “Organizational, Work, And Personal Factors İn Employee Turnover And Absenteeism”, Psychological Bulletin, 80: 151-176.
• Rusbult, C. E., Farrell, D., Rogers, G. and Mainous Iıı, A. G. (1988) “Impact of Exchange Variables on Exit, Voice, Loyalty and Neglect: An Integrative Model of Responses to Declining Job Satisfaction” Academy of Management Journal, 31(3), 599-627.
• Samgnanakkan, S. (2010) “Mediating Role of Organizational Commitment On Hr Practices and Turnover Intention Among Ict Professionals”, Journal of Management Research, 10 (1): 39-61.
• Schwepker, C.H. (2001) “Ethical Climate’s Relationship to Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Turnover Intention in the Salesforce”, Journal of Business Research, 54: 39-52.
• Scott, C.R, Connaughton, S.L. Diaz-Saenz, H.R., Maguire, K., Ramirez, R., Richardson, B., Shaw, S.P. and Morgan, D. (1999) “The Impacts of Communication and Multiple Identifications on Intent to Leave”, Management Communication Quarterly, 12(3): 400.
• Soylu, A. (2019) “Psikolojik Sermayenin İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Birey-Örgüt Uyumunun Aracılık Rolü”, Yüksek Lisans Tezi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, İstanbul.
• Steers, R. M. (1977) “Antecedents and Outcomes of Organizational Commitment”, Administrative science quarterly, 46-56.
• Sümer, H. C. and van de Ven, M. C. (2007) “A Proposed Model of Military Turnover”, NATO Research & Technology Organisation, OTAN, 107: 1-18.
• Tett, R.P. and Meyer, J.P. (1993) “Job Satisfaction, Organizational Commitment, Turnover Intention and Turnover: Path Analysis Based on Meta-Analytic Findings”, Personal Psychology, 46: 259-291.
• Tnay, E., Othman, A. E. A., Siong, H. C. and Sheilla, L. O. L. (2013) “The Influences of Job Satisfaction and Organizational Commitment on Turnover Intention”, Procedia- Social and Behavioral Sciences, 97: 201-208.
• Tokmak, İ., Staub, S., ve Turgut, H. (2013) “Algılanan Kurumsal İtibarın Çalışanların İş Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine, Etkisi. https://acikerisim.baskent.edu.tr/bitstreams/385de591-3d26-4011-b3a2-9de91c6fed75/download
• Topçu, M. K. ve Basım, H. N. (2015) “Kobilerde Çalışanların Kişilik Özelliklerinin Örgütsel Özdeşleşme ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Psikolojik Sözleşme Algısının Rolü”, International Periodical For The Languages, Literature and History Of Turkish Studies, (10): 861-886.
• Tuckey, M. R., Bakker, A. B. and Dollard, M. F. (2012) “Empowering Leaders Optimize Working Conditions for Engagement: A Multilevel Study”, Journal of Occupational Health Psychology, 17: 15-27.
• Turban, D.B. and Cable, D.M. (2003) “Firm Reputation and Applicant Pool Characteristics”, Journal Of Organizational Behavior, 24: 733-751.
• Zopiatis, A., Constanti, P., and Theocharous, A. (2014) “Job Involvement, Commitment, Satisfaction and Turnover: Evidence “, Tourism Management, 41: 129-140.