POLITICAL CULTURE, DEMOCRACY AND DEVELOPMENT IN TÜRKİYE

Öz

Discussions regarding the problems experienced in the functioning of the administrative system in Türkiye largely stem from different approaches to “political culture, democracy, and development”. Problems related to the functioning of a democratic political system are associated with the implementation of the “separation of powers principle”. In Türkiye, the political power's effective presence in the political arena with a centralist approach has led to different debates regarding the democratization of political culture. This study aims to critically evaluate the relationship between political culture, democracy critically, and its development in Türkiye, drawing on relevant literature. Approaches to “political culture, democracy, and development” based on the example of Türkiye have been examined in this study. Within the framework of global developments and current political debates in Türkiye, the obstacles to establish a democratic political system and the problems stemming from the structure of political culture have been evaluated together. Although Türkiye's political culture has undergone a positive transformation, chronic problems in the functioning of the administrative system and polarizing and confrontational rhetoric in political culture persist. Problems stemming from the structure of political culture and obstacles encountered in the democratization process prevent the realization of expectations for development.

Anahtar Kelimeler

• Politcal Culture
• Democracy
• Development
• Türkiye

TÜRKİYE’DE SİYASAL KÜLTÜR, DEMOKRASİ ve KALKINMA

Öz

Türkiye’de yönetim sisteminin işleyişinde yaşanan sorunlar bağlamında yapılan tartışmaların önemli bir kısmı, ‘siyasal kültür, demokrasi ve kalkınma’ konusundaki farklı yaklaşımlardan kaynaklanmaktadır. Demokratik bir siyasal sistemin işleyişine ilişkin sorunlar; ‘kuvvetler ayrılığı ilkesinin’ uygulanmasıyla ilişkilendirilmektedir. Türkiye’de siyasal iktidarın merkeziyetçi bir yaklaşımla politik alanda etkin bir şekilde yer alması, siyasal kültürün demokratikleştirilmesi açısından farklı tartışmaların yaşanmasını beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada ilgili literatürden hareketle Türkiye’de ‘siyasal kültür, demokrasi ve kalkınma arasındaki ilişkinin eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmesi’ amaçlanmaktadır. Türkiye örneğinden hareketle, “siyasal kültür, demokrasi ve kalkınma” konusunda ileri sürülen yaklaşımlar bu çalışmada incelenmiştir. Küresel gelişmeler ve Türkiye’deki güncel siyasal tartışmalar çerçevesinde, demokratik bir siyasal sistemin kurulmasının önündeki engeller ile siyasal kültürün yapısından kaynaklanan sorunlar birlikte değerlendirilmiştir. Türkiye’nin siyasal kültüründe olumlu yönde bir dönüşüm yaşanmakla beraber yönetim sisteminin işleyişindeki kronik problemler, siyasal kültürdeki kutuplaştırıcı ve çatışmacı söylemler varlığını sürdürmektedir. Siyasal kültürün yapısından kaynaklanan problemler ve demokratikleşme sürecinde karşılaşılan engeller kalkınmaya ilişkin beklentilerin gerçekleştirilmesini engellemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Siyasal Kültür
• Demokrasi
• Kalkınma
• Türkiye

Kaynakça

1. Acemoğlu, D. ve Robinson, J. A. (2014) “Ulusların Düşüşü”, Çev: F. R. Velioğlu, İstanbul: Doğan Yayıncılık.
2. Almond, G.A., ve Verba, S. (1989) “The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations”, London, Sage Publications.
3. Aslan, A. (2018) “Ortadoğu’da Demokrasi ve Kalkınma İlişkisinin Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi”, The Journal of Academic Social Science. Yıl: 6, Sayı: 65, Şubat 2018, s. 219-227. DOI:10.16992/ASOS.13402.
4. Atalay Chiu, E.S. (2020) “Analysis Of Political Modernization And Democracy İn Turkey”, International Social Sciences Studies Journal, Vol:6, Issue: 54; pp:238-254. DOI: http://dx.doi.org/10.26449/sssj.2103
5. Başbakanlık (2013) “Sessiz Devrim: Türkiye’nin Demokratik Değişim ve Dönüşüm Envanteri”, Başbakanlık Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı Yayınları, Ankara.
6. Bayhan, V. (2005) “Türkiye’de Sivil Toplum Örgütleri, Demokrasi ve Patronaj”, Sivil Toplum ve Demokrasi içinde, Yayına Hazırlayan: L. Sunar, Kaknüs Yayınları.
7. Bektaş, A. (1996) “Kamuoyu, İletişim ve Demokrasi”, İstanbul: Bağlam Yayınları.
8. Berber, M. (2011) “İktisadi Büyüme ve Kalkınma: Büyüme Teorileri ve Kalkınma Ekonomisi”, Trabzon: Derya Kitabevi.

9. Cem, İ. (2017) “Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
10. Çaha, Ö. (2008) “Sivil Toplum, Aydınlar ve Demokrasi”, İstanbul: Plato Film Yayınları.
11. Çeçen, A. (2020) “Kültür ve Politika”, Ankara: Astana Yayınları.
12. Ercins, G. (2012) “Türkiye’nin Demokratikleşmesinde Toplumsal Sorun Alanları”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14/1, Sayfa: 79-102.
13. Erden, Ö. O. (2023) “Türkiye’de Siyasal Kültür: Temel Bir Demokrasi Meselesi”, Memleket Siyaset Yönetim, 18(39), 166-193. https://doi.org/10.56524/msydergi.1257062.
14. Gencer, B. (2003) “Türk Siyasi Kültürü: Analitik Bir Çerçeveye Doğru”, Liberal Düşünce Dergisi, 32, s. 97-118.
15. Güven, S. (2016) “Türkiye’de Siyasal Hayatta Dönüşüm ve Lider Odaklı Siyaset”, Selçuk İletişim, 9(3), 90-118. DOI: https://doi.org/10.18094/si.80705
16. Heper, M. (2006) “Türkiye’de Devlet Geleneği”, Çev: N. Soyarık, İstanbul: Doğu Batı Yayınları
17. Huntington, S. (1991) “Democracy's Third Wave, Journal of Democracy”, Vol.2. No.2, Spring 1991. https://www.ned.org/docs/Samuel-P-Huntington-Democracy-Third-Wave.pdf
18. Huntington, S. (1973) “Political Order in Changing Societies New Haven and London”, Yale University Press. İnsel, A. (1999) “Otoritarizmin Sürekliliği”, Birikim Dergisi, Eylül-Ekim 1999, İstanbul.
19. Kalaycıoğlu, E. (1998) “Karşılaştırmalı Siyasal Katılma, Karşılaştırmalı Siyasal Katılma, Siyasal Eylemlerin Kökenleri Üzerine Bir İnceleme”, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Yayınları.
20. Kapani, M. (1998) “Politika Bilimine Giriş”, Ankara: Bilgi Yayınevi.
21. Karpat, K. H. (1996) “Türk Demokrasi Tarihi”, İstanbul: AFA Yayıncılık.
22. Karpat, K.H. (1959) “Turkey’s Politics”, Princeton University Press.
23. Keane, J. (2004) “Sivil Toplum ve Devlet: Avrupa’da Yeni Yaklaşımlar”, Çev: L. Köker, A. Çiğdem, M. Küçük, E. Akın, A. Bora, A. Nur, Ankara:Yedi Kıta Yayınları.
24. Keyman, F. (2005) “Kamusal Alan Sivil Toplum ve Demokrasi”, Sivil Toplum ve Demokrasi içinde, Yayına Hazırlayan: L. Sunar, İstanbul: Kaknüs Yayınları.
25. Keyman, F. (2012) “Türkiye’de Demokrasinin Sorunları”, Demokrasi ve Siyasal Katılım içinde, Editör: Nihal Boztekin, İstanbul: Ezgi Ofset.
26. Kongar, E. (2015) “21. Yüzyılda Türkiye”, İstanbul: Remzi Kitabevi.
27. Locke, J. (2016) “Yönetim Üzerine İkinci İnceleme”, Çev: F. Bakırcı, Ankara: Eksi Kitaplar Yayınları.
28. Mardin, Ş. (1973) “Center-Periphery Relations: A Key to Turkish Politics?”, Daedalus, Vol. 102, No. 1, Post-Traditional Societies (Winter, 1973), pp. 169-190. https://www.jstor.org/stable/20024114?seq=1
29. Mardin, Ş. (2008) “Jön Türklerin Siyasî Fikirleri 1895-1908”, İstanbul: İletişim Yayınları.
30. Mardin, Ş. (2018) “Türkiye’de Muhalefet ve Kontrol”, Türk Modernleşmesi Makaleler 4 içinde, Der: M. Türköne ve T. Önder, Çev: M. Özden, İstanbul: İletişim Yayınları.
31. Milbrath, L.W.; Goel, M. L. (1977) “Political Participation ; How and Why Do People, Get Involved in Politics ?”, Rand Mc Nally College Publishing Company, Chicago.
32. Muş, M. (2017) “Ekonomik Kalkınma ve Demokrasi İlişkisi”, İşaret Yayınları, İstanbul.
33. Özbudun, E. (2008) “Çağdaş Türk Politikası”, Çev: A. R. Usul, İstanbul: Doğan Kitap.
34. Pamuk, Ş. (2021) “Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme İktisat Politikaları ve Büyüme Seçme Eserleri II”, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
35. Sarıbay, A. Y. (1996) “Siyasal Sosyoloji”, Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları.
36. Sen, A. (2004) “Özgürlükle Kalkınma”, Çev: Yavuz Alogan, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
37. Sezen, S. (1994) “Seçim ve Demokrasi”, Ankara: Gündoğan Yayınları.
38. Touraine, A. (2018) “Modernliğin Eleştirisi”, Çev: H. Tufan, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
39. Turan, İ. (1986) “Siyasal Sistem ve Siyasal Davranış”, İstanbul: Der Yayınları.
40. UNDP. (2025) “İnsani Gelişme Raporu”, New York. https://hdr.undp.org/data-center/specific-country-data#/countries/TUR.
41. Uygun, O. (2012) “Merkeziyetçilik, Federalizm ve Katılımcılık”, Demokrasi ve Siyasal Katılım içinde, Editör: Nihal Boztekin, İstanbul: Ezgi Ofset.
42. Zihnioğlu, Ö. (2020) “EU–Turkey Relations: Civil Society and Depoliticization”, by Routledge, New York.
43. Zürcher, E. J. (2015) “Modernleşen Türkiye’nin Tarihi”, Çev: Y. Saner, İstanbul: İletişim Yayınları.