This article examines the century-long (1811-1911) institutional continuity and business model transformation of the Levantine firm C. Whittall & Co. in Ottoman İzmir (Smyrna) using a business history approach. It shows how the company transitioned from an import-led start to an export-oriented trade by the mid-nineteenth century, seeking lower risk and more predictable returns. In the late nineteenth and early twentieth centuries, it expanded into production and manufacturing in specific areas, including valonia tanning extracts, cottonseed oil, and dried-fruit operations, creating a hybrid trade-manufacturing model. Based on the firm’s 1912 centenary booklet and family/corporate archives, the study finds that continuity depended on more than generational succession: disciplined record-keeping, reputational capital, an expanding agency/branch network, and tighter control of logistics (transport and shipment) were central. Capitulations and consular protection are treated as an uncertainty-reducing institutional framework rather than simple privileges.
Whittall & Co. Levantines Ottoman Business History İzmir (Smyrna) Institutional Continuity Business Model Transformation Trade Networks Levant Company.
Bu makale, işletme tarihi yaklaşımını kullanarak, Osmanlı İzmir'inde (Smyrna) faaliyet gösteren Levanten bir şirket olan C. Whittall & Co.'nun yüzyıllık (1811-1911) kurumsal sürekliliğini ve iş modeli dönüşümünü incelemektedir. Makale, şirketin ithalat odaklı başlangıcından, on dokuzuncu yüzyılın ortalarına doğru daha düşük riskli ve daha öngörülebilir kazanç alanlarına yönelerek ihracat odaklı bir ticaret ve üretim modeline nasıl geçtiğini göstermektedir. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında ve yirminci yüzyılın başlarında, belirli alanlarda üretim ve imalat faaliyetleri, palamut özü tabaklama, pamuk tohumu yağı ve kuru meyve işletmeleri ekleyerek hibrit bir ticaret-üretim modeli oluşturmuştur. Firmanın 1912 tarihli yüzüncü yıl kitapçığına ve aile/kurumsal arşivlerine dayanarak yapılan çalışma, sürekliliğin nesiller arası mirasın ötesinde faktörlere bağlı olduğunu ortaya koymaktadır: disiplinli kayıt tutma, itibar sermayesi, genişleyen acente/şube ağı ve lojistiğin (taşımacılık ve sevkiyat) daha sıkı kontrolü merkezi önem taşımıştır. Kapitülasyonlar ve konsolosluk koruması, basit ayrıcalıklar yerine belirsizliği azaltan kurumsal bir çerçeve olarak ele alınmıştır.
158 Whittall & Co. Levantenler Osmanlı İşletme Tarihi İzmir (Smyrna) Kurumsal Süreklilik İş Modeli Dönüşümü Ticaret Ağları Levant Şirketi.
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Finans |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 3 Ocak 2026 |
| Kabul Tarihi | 22 Şubat 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 21 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.11611/yead.1855310 |
| IZ | https://izlik.org/JA25GY54GB |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1 |