DECISION MAKING ACT IN THE LIGHT OF “RATIONAL” PERSPECTIVE: A QUALITATIVE ANALYSIS

Öz

When the studies held in Turkey are analyzed, it is seen that there is no research providing basis for perspectives of decision makers regarding rationality in the organizational context. However, the researchers, who start to study on decision making,mostly and primarily evaluate decisionmaking in the light of rationality and rational paradigm. Then they direct their attention to other perspectives. Thus, we analyzed the views of decision makers regarding rational decisions and decision making process in the context of this study. Besides we found out which steps, mentioned in rational decision making process, are ctually applied by decisionmakers. In this context, we conducted in-depth interviews with 37 decision makers. The data, gained via semi-structured interview questions, are anlyzed by content analysis via QSR NVivo 8 program. When the findings are evaluated in general, it is seen that decision makers attribute positive meanings rational decision concept. Besides, it is found out that all of the stages,mentioned in rational decision making process, are not carried out in real life, and there a sonsunderlying that finding are specified in details.

Anahtar Kelimeler

• Rationality, Rational Decision, Rational Decision MakingProcess, Content Analysis.

“RASYONEL” PERSPEKTİF IŞIĞINDA KARAR VERME EYLEMİ: NİTEL BİR ANALİZ

Öz

Türkiye’deki çalışmalar irdelendiğinde “Örgütsel bağlamda karar verici olan bireylerin rasyonaliteye ilişkin bakış açılarını” anlamaya yönelik bir araştırmaya rastlanamamaktadır. Halbuki karar verme üzerine çalışmaya başlayan araştırmacıların büyük çoğunluğu kavramı ve kavrama ilişkin gelişmeleri rasyonalite ve rasyonel paradigma bağlamında değerlendirmekte, daha sonra diğer bakış açılarına yönelebilmektedir. Nitekim bu çalışma ile karar vericilerin rasyonel karar ve karar verme sürecine ilişkin görüşleriaçığa çıkarılmıştır. Buna paralel olarak rasyonalist görüşe göre karar verme sürecinde var olan temel adımlardan hangilerinin karar vericiler tarafından gerçekten uygulandığı tespit edilmiştir. Görüşme tekniğinden yararlanılan çalışmada yarı yapılandırılmış sorular aracılığı ile örgütsel bağlamda bilfiil karar verici konumunda olan 37kişi ile görüşülmüş ve elde edilen veriler QSR NVivo 8 programı içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde; karar vericilerin rasyonel karar kavramına olumlu özellikler atfettikleri tespit edilmiştir. Rasyonel karar verme sürecinde ifade edilen tüm adımların gerçek yaşamda uygulama alanı bulamadığı ortaya konmuş ve bunun altında yatan nedenler detayları ile açığa çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Rasyonalite, Rasyonel Karar, Rasyonel Karar Verme Süreci, İçerik Analizi.