PİLOTLARDA EKİP KAYNAK YÖNETİMİ ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışma, Pilotlar Vakfı üyesi olarak aktif çalışma hayatını sürdüren 654 kişiye sosyal ve kültürel imkanlar, yönetim sistemi ve arşiv ve dış paydaşların kullanımı gibi faktörleri arttırmaya yönelik hazırlanan Pilotlarda Ekip Kaynak Yönetimi Ölçeği’nin (PEKYÖ) geçerlilik ve güvenilirliğinin sağlanması amacıyla yapılmıştır. Gerçekleştirilen açıklayıcı ve doğrulayıcı analizler sonucunda, anketin 5’li likert tipi, 3 alt boyutlu (sosyal ve kültürel imkanlar, yönetim sistemi ve arşiv, dış paydaşlar), 20 sorudan oluşan yapısı belirlenmiştir. Ölçeğin faktör yükleri 0,524 ile 0,797 arasında değişmektedir. Ölçeğin 3 faktörlü yapısının doğrulanması amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizinde en çok olabilirlik kestirim yöntemi ile elde edilen Ki-Kare değeri 508,273 (sd=149, p<0,001) olarak bulunmuştur. Uyum indeksleri (GFI=0,927, AGFI=0,897, CFI=0,947, RMSEA=0,061, RMR=0,069) kabul edilebilir olup, ölçeğin yapısal geçerliliği sağlanmıştır. Ölçeğin güvenilirliliğini ölçmek amacıyla kullanılan Cronbach’s Alpha katsayısı 20 soru için 0,923 değeri belirlenmiştir. Analizler ölçeğin pilotların ekip kaynak yönetimi çerçevesinde belirlenen faktörlerin kullanımını arttırmaya yönelik olarak geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ekip Kaynak Yönetimi,Sosyal ve Kültürel İmkanlar,Yönetim Sistemi ve Arşiv,Dış Paydaşlar,Geçerlilik ve Güvenilirlik

PILOTS CREW RESOURCE MANAGEMENT SCALE: VALIDITY AND RELIABILITY STUDY

Öz

This study has been prepared for the members of Pilots Foundation with asking a sample of 654 people about social and cultural opportunities, management system and archive and factors to increase the use of external stakeholders determined for Pilots Crew Resource Management Scale (PCRMS) for ensuring validity and reliability. As a result of the analysis of explanatory and validated results, the questionnaire consisted of 3 sub-dimensions (social and cultural facilities, management system and archive, external stakeholders), 20 questions to constitute a structure. The factor loadings of scale ranged from 0.524 to 0.797. In the confirmatory factor analysis conducted to confirm 3-factor structure of scale, chi-square value obtained with the most likelihood estimation method was found to be 508,273 (SD = 149, P <0,001). Conformity indexes (GFI = 0.927, AGFI = 0.897, CFI = 0.947, RMSEA = 0.061, RMR = 0.069) are acceptable and structural validity of scale is ensured. The Cronbachs’ Alpha coefficient which was used to measure the reliability of  scale, was determined as 0,923 for 20 questions. The analysis shows that scale is valid and reliable for increasing use of factors determined by the pilots in crew resource management framework.

Anahtar Kelimeler

• Crew Resource Management,Social and Cultural Facilities,Management System and Archive,External Stakeholders,Validity and Reliability

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı İstatistik, Araştırma Deseni SPSS Uygulamaları ve Yorum (22. bs.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
2. Creswell, J. W. (2003). Research design: qualitative, quantitative and mixed methods approaches. California: Sage Publications.
3. Capik C. ve Gozum S. (2011) Development and Validation of Health Beliefs Model Scale for Prostate Cancer Screenings (HBM-PCS): Evidence from Exploratory and Confirmatory Factor Analyses. Eur J Oncol Nurs. 15(5), 478-485.
4. Çokluk Ö, Şekercioğlu G. ve Büyüköztürk Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem.Net., 275-285.
5. Guba, E. G. ve Lincoln, Y. S. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Communication & Technology Journal, 30(4), 233-252.
6. Hinkle D. E., Wiersma W. ve Jurs S. G. (2003). Applied Statistics for the Behavioral Sciences. 5th ed. Boston: Houghton Mifflin.
7. Houser, J. (2015). Nursing research: reading, using, and creating evidence. (3rd ed.). Burlington: Jones ve Bartlett Learning. http://www.kokpit.aero/crm-asagi-crm-yukari?writer=15. (Erişim Tarihi: 25.03.2019).
8. Hu, L. T. ve Bentler, P. M., (1999). Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural equation modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.

9. Krefting, L. (1991). Rigor in qualitative research: the assessment of trustworthiness. The American Journal of Occupational Therapy, 45(3), 214-222.
10. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Turan, S.). Ankara: Nobel Yayıncılık (Özgün çalışma, 2009).
11. Özdamar K. (2004). Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi. 5. Baskı. Eskişehir. Kaan Kitabevi, 345-500, 379-412.
12. Portney L. G. ve Watkins M. P. (1993). Foundation of Clinical Research, 42-44, 56-57, 72-73. http://merttr.blogspot.com/2007/06/faktor-analizigecerlilikguvenilirlik.html. [Erişim Tarihi: 09.09.2018].
13. Robson C. (1998). Real World Research. 6. Edt. Oxford UK. Blackwell Publishers Ltd., 66-75, 220- 250.
14. Schreiber J. B., Nora A., Stage F. K., Barlow E. A. ve King J. (2016) Reporting Structural Equation Modeling and Confirmatory Factor Analysis Results: A Review. The Journal of Educational Research. 99(6), 323-338.
15. Steiger, J. H., (2007). Understanding the Limitations of Global Fit Assessment in Structural Equation Modeling. Personality and Individual Differences, 42(5), 893-898.
16. Streubert, H. J. ve Carpenter, D. R. (2011). Qualitative research in nursing. (5th ed.). Philadelphia: Lippincott Williams ve Wilkins.
17. Şencan H. (2005). Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Geçerlilik ve Güvenilirlik. 1.Basım. Ankara. Seçkin Yayıncılık, 50-420.
18. Şenocak M. Ş. (1998). "Fate Of Abstracts Presented At The Annual Scientific Meeting Of The Undersea ... JOURNAL OF CLINICAL NEUROPHYSIOLOGY, 28, 51-55.
19. Wheaton, B., Muthen, B., Alwin, D. F. ve Summers, G. F. (1977). Assessing reliability and stability in panel models. San Francisco: Jossey-Bass, 84-136.
20. Whittemore, R., Chase, S. K. ve Mandle, C. L. (2001). Validity in qualitative research. Qualitative Health Research, 11(4), 522-537.
21. Yıldırım A. ve Şimşek H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 6. Baskı. Ankara. Seçkin Yayıncılık, 255-273.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 9. Baskı. Ankara, Seçkin Yayıncılık.