MENA ÜLKELERİNDE SEKTÖREL KADIN İSTİHDAMI VE KALKINMA ARASINDAKİ İLİŞKİNİN AMPİRİK ANALİZİ

Öz

Ekonomik özgürlüğe sahip olma isteği insanlar için en temel haklardan biridir. Emek piyasasında kadınların istihdam konusunda ayrımcılıkla karşı karşıya kalması, toplum refahını olumsuz etkileyen bir unsurdur. Bu çalışmanın amacı, MENA (Orta Doğu ve Kuzey Afrika)  ülkelerine ait veriler yardımıyla sektörel kadın istihdamı ile kalkınma arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmanın ampirik analizi için 1991-2017 arası veriler ve panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, sanayi sektöründeki kadın istihdamı ile kalkınma arasında çift yönlü ve hizmet sektöründeki kadın istihdamından kalkınmaya doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.  Bu sonuca göre, MENA ülkelerinin kalkınma sürecinde sanayi ve hizmet sektöründe istihdam edilen kadınların rolü önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kadın İstihdamı,Sanayi Sektörü,Kalkınma,MENA Ülkeleri

EMPIRICAL ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP BETWEEN SECTORAL FEMALE EMPLOYMENT AND DEVELOPMENT IN MENA COUNTRIES

Öz

Desiring to obtain economic freedom is one of the most basic rights for all. Discrimination against women in the labour market is a factor that negatively affects the welfare of the society. The aim of this study is to investigate the relationship between sectoral female employment and development with the help of MENA (Middle East and North Africa) data. For the empirical analysis of the study, between 1991-2017 data and panel data analysis method are used. The findings of the study show that there is a unidirectional causality from female employment in industry and service sectors to development. In addition, there is a unidirectional causality relationship from development to employment of men working in agriculture and services. According to this result, the role of women employed in the industry and service sectors in the development process of the MENA countries is important.

Anahtar Kelimeler

• Female Employment,Industrial Sector,Development,MENA Countries

Kaynakça

1. Abdioğlu, Z. ve Albayrak, N. (2017). “İstihdam Yaratmayan Büyüme: Alt Sektörler Bazında Bir Araştırma”. KTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13): 2015-227.
2. Aksoy, E. (2013). “Relationships between Employment and Growth from Industrial Perspective by Considering Employment Incentives: The Case of Turkey”. International Journal of Economics and Financial Issues, 3(1): 74-86.
3. Alper, A. E. ve Oransay, G. (2015). “Cari Açık ve Finansal Gelişmişlik İlişkisinin Panel Nedensellik Analizi Ekseninde Değerlendirilmesi”. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 1(2): 73-85.
4. Altuntepe, N. ve Güner, T. (2013). “Türkiye’de İstihdam-Büyüme İlişkisinin Analizi (1988-2011)”. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 5(1): 73-84.
5. Aydın, F. F. ve Erdem, E. (2014). “The Effect Of Women’s Employment On Competitiveness And Economic Growth: A Comparison Of Turkey And The Most Competitive Countries”. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (44): 59-71.
6. Aydın, H. İ. (2016). “Sosyal Sermaye ve Kalkınma”. Ankara: Efil Yayınevi.
7. Aytaç, S. (2018). “Kadınlara Yönelik Sosyal Politikalar”. Tokol ve Alper (Ed.) Sosyal Politika, 9. Baskı, Bursa: Dora Yayınları.
8. Belke, M. ve Bolat, S. (2016). “The Panel Data Analysis Of Female Labor Participation And Economic Development Relationship In Developed And Developing Countries”. The Economic Research Guardian, 6(2): 67-73.

9. Berber, M. (2016). “Makro İktisat”. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
10. Berber, M. (2017). “İktisadi Büyüme ve Kalkınma”. 6.Baskı, Trabzon: Celepler Matbaacılık.
11. Bocutoğlu, E. (2012). “Karşılaştırmalı Makro İktisat”. 5. Baskı, Trabzon: Murathan Yayınevi.
12. Bocutoğlu, E. (2015). “İktisadi Konjonktür Teorileri”. Eroğlu vd. (Ed.) İktisadi Krizler ve Türkiye Ekonomisi, Ankara: Orion Yayınevi.
13. Boz, F. Ç., Çınar, Ö. ve Temelli, F. (2017). “Enerji Tüketimi, Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: ASEAN Ülkeleri Üzerine Bir Analiz”. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12): 36-52.
14. Breush, T. S. and Pagan, A. R. (1980). “The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics”, The Review of Economic Studies, 47(1): 239-253.
15. Chenery, H. B. (1960). “Patterns of Industrial Growth”. The American Economic Review, 50(4): 624-654.
16. Clark, C. (1940). “The Conditions of Economic Progress”. London: Macmillan.
17. Doğan, B. ve Akyüz, M. (2017). “Female Labor Force Participation Rate And Economic Growth In The Framework Of Kuznets Curve: Evidence From Turkey”. Review of Economic and Business Studies, 10(1): 33-54.
18. Dumitrescu, E.-I. and Hurlin, C. (2012). “Testing for Granger non-causality in Heterogeneous Panels”. Economic Modelling 29: 1450-1460.
19. Eastin, J. and Prakash, A. (2013). “Economic Development and Gender Equality: Is There a Gender Kuznets Curve?”. World Politics, 65(1): 156-186.
20. Egbulonu, K. G. and Eleonu, I. S. (2018). “Gender Inequality and Economic Growth in Nigeria (1990–2016)”. International Journal of Gender and Women‟s Studies, 6(1): 159-167.
21. Erataş, F., Nur, H. B. ve Çınar, S. (2015). “Para Arzının Post Keynesyen Yorumu: Gelişmiş Ülkeler Örneği”. The Journal of Academic Social Science, 3(15): 398-409.
22. Erdem, E., Yücel, A. G. ve Köseoğlu, A. (2016). “Female Labour Force Participation and Economic Growth: Theoretical and Empirical Evidence”. The Empirical Economics Letters, 15(10): 985-991.
23. Eren, M. V. (2018). “Genç İşsizlik ile Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: G7 Ülkeleri Üzerine Bir Analiz”. Erdem ve Başoğlu (Ed.) İktisat Seçme Yazılar, Trabzon: Celepler Matbaacılık, ss.1-27.
24. Ersin, İ. ve Ergeç, E. H. (2018). “Harcama Bileşenleri Ve Sektörel İstihdam Arasındaki Nedensellik İlişkisi”. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(Özel Sayı): 161-180.
25. Fisher, A. G. B. (1939). “Production, Primary, Secondary and Tertiary”. The Economic Record, 15(1): 24-38.
26. Garcia, L. C., Brio, E. B. D. and Victorio, L. O. (2018). “Gender Factors and Inclusive Economic Growth: The Silent Revolution”. Sustainability, 10(121), pp.1-14.
27. Gökdemir, L. ve Ergun, S. (2012). “Kırsal Kalkınmada Kadının Rolü”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1): 67-80.
28. Gönel, F. D. (2013). “Kalkınma Ekonomisi”. 2. Baskı, Ankara: Efil Yayınevi.
29. Han, E. ve Kaya, A. A. (2013). “Kalkınma Ekonomisi”. 8. Baskı, Ankara: Nobel Yayınları.
30. Kalaycı, İ. (2011). “Afrika’nın Melez Yüzü, ‘MENA’: Makro İktisadi Göstergelere ve Küresel Endekslere Göre ‘Manası’”. T.C. Türk İşbirliği ve Koordinasyon İdaresi Başkanlığı, Avrasya Etüdleri 40(2): 175-199.
31. Kapusuzoğlu, A. ve Karan, M. B. (2010), “Gelişmekte Olan Ülkelerde Elektrik Tüketimi ile Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) Arasındaki Eş-Bütünleşme ve Nedensellik İlişkisinin Analizi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Çalışma”, İşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, (3): 57-68.
32. Kaynak, M. (2011). “Kalkınma İktisadı”. 4. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
33. Khaliq, A., Khan, D., Akbar, S. and Ullah, B. (2017). “Female Labor Market Participation and Economic Growth: The Case of Pakistan”. Journal of Social Science Studies, 4(2): 217-230.
34. Lahotti, R. and Swaminathan, H. (2015). “Economic Development and Female Labor Force Participation in India (June 28, 2013)”. IIM Bangalore Research Paper No. 414.
35. Lechman, E. and Kaur, H. (2015). “Economic Growth And Female Labor Force Participation – Verifying The U-Feminization Hypothesis. New evidence for 162 countries over the period 1990-2012”. Economics and Sociology, 8(1): 246-257.
36. Lewis, W. A. (1954). “Economic Development with Unlimited Supplies of Labour”. The Manchester School, 22(2): 139-191.
37. Muyoyeta, L. (2004). “Women, Gender and Development”. Women for Change, Zambia and 80:20 Educating and Acting for a Better World, Ireland, https://www.developmenteducation.ie/ media/documents/women_gender_dev.pdf (13.03.2019).
38. Pesaran, M. H. (2004). “General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels”. CWPE 0435.
39. Pesaran, M. H. (2006). “Estimation and Inference in Large Heterogeneous Panels with A Multifactor Error Structure”. Econometrica, 74(4): 967-1012.
40. Pesaran, M. H. (2007), “A Simple Panel Unit Root Test in the Presence of Crosssection Dependence”. Journal of Applied Economics, 22(2): 265-312.
41. Pesaran, M. H., Shin, Y. and Smith, R. J. (1999). “Pooled Mean Group Estimation of Dynamic Heterogeneous Panels”. Journal of American Statistical Association 94(446): 621–634.
42. Pesaran, M. H., Ullah, A. and Yamagata, T. (2008). “A Bias-Adjusted LM Test of Error Cross-Section Independence”. Econometrics Journal 11: 105-127.
43. Rena, R. ve Narayana, N. (2007). “Gender Empowerment in Africa: An Analysis of Women Participation in Eritrean Economy”. International Journal of Women, Social Justice and Human Rights, 2(2): 221-237.
44. Rosenstein-Rodan, P. N. (1943). “Problems of Industrialisation of Eastern and South-Eastern Europe”. The Economic Journal, 53(210/211): 202-211.
45. Rostow, W.W. (1960). “The Stages of Economic Growth”. Cambridge University Press.
46. Taban, S. ve Kar, M. (2016). “Kalkınma Ekonomisi”. 3. Baskı. Bursa: Ekin Yayınevi.
47. Topal, M. H. (2017). “Vergi Yapısının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: OECD Ülkelerinden Ampirik Bir Kanıt”. Research Journal of Politics, Economics and Management, 5(3): 183-206.
48. UNDP. (2018). “Human Development Indices and Indicators 2018 Statistical Update”, http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf (06.02.2019).
49. UNDP. Human Development Data (1990-2017). http://hdr.undp.org/en/data (22.10.2018).
50. Ümit, A. Ö. ve Alkan, H. I. (2016). “The Effects of Foreign Direct Investments and Economic Growth on Employment and Female Employment: A Time Series Analysis With Structural Breaks For Turkey”. International Journal of Business and Economic Sciences Applied Research, 9(3): 43-49.
51. Ünsal, Erdal M. (2017). “Makro İktisat”. 11. Baskı, Ankara: Murat Yayınları.
52. Vijayamohanan, P. N., Asalatha, B. P. ve Ponnuswamy, B. (2009). “Women in Development – Dissecting the Discourse”. MPRA Paper No. 13119.
53. Wamboye, E. F., Adekola, A. F. & Sergi, B. S. (2015). “Sectoral Shifts and Women’s Employment: A Study of Thirty-Nine Least Developed Countries”. Journal of Economic Issues, 49(4): 1045-1076.
54. World Bank. World Development Database, http://databank.worldbank.org/data/reports.aspx? source=world-development-indicators (14.11.2018)
55. Yıldırım, K., Karaman, D. ve Taşdemir, M. (2010). “Makro Ekonomi”. 9. Baskı, Ankara: Seçkin Yayınevi.
56. Yıldırım, K., Mercan, M. ve Kostakoğlu, S. F. (2013). “Satın Alma Gücü Paritesinin Geçerliliğinin Test Edilmesi: Zaman Serisi ve Panel Veri Analizi”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(3): 75-95.
57. Zeren, F. ve Savrul, B. K. (2017). “Kadınların İşgücüne Katılım Oranı, Ekonomik Büyüme, İşsizlik Oranı ve Kentleşme Oranı Arasındaki Saklı Koentegrasyon İlişkisinin Araştırılması”. Yönetim Bilimleri Dergisi, 15(30): 87-103.