ORGANİZASYONLARI AŞINDIRICI UNSURLAR OLARAK SOSYAL DIŞLANMA VE SANAL KAYTARMA İLİŞKİSİ VE BU İLİŞKİDE ETİK İKLİMİN ROLÜ

Öz

Son yıllarda işyerlerindeki olağan dışı davranışların gelişen teknoloji nedeniyle form değiştirdiği ve bu davranışlarla baş etmenin giderek karmaşıklaştığı gözlemlenmektedir. Bu durum araştırmacıları olağan dışı davranışları yakından incelemeye itmiştir. Bu bağlamda bu çalışmada iş yerindeki sosyal dışlanmanın sanal kaytarmaya olan etkisi ve bu ikisi arasındaki ilişkide etik iklimin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Malatya ilinde faaliyette bulunana hizmet sektörü işletmelerinin çalışanları ile anket tekniğine dayalı nicel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. 388 hizmet sektörü çalışanı ile online olarak elde edilen anket verilerine göre sosyal dışlanmanın sanal kaytarmayı artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca etik iklimin bu ilişkiye aracılık ettiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Dışlanma
• Sanal Kaytarma
• Etik İklim

RELATIONSHIP BETWEEN SOCIAL OSTRACISM AND CYBERLOAFING AS ABRASIVE ELEMENTS OF ORGANIZATIONS AND THE ROLE OF ETHICAL CLIMATE IN THIS RELATIONSHIP

Öz

In recent years, it has been observed that the unusual behaviors in the workplaces have changed form due to the developing technology, and it has become increasingly complex to deal with these behaviors. This situation led researchers to examine unusual behavior closely. In this context, in this study, it is aimed to investigate the effect of ostracism on cyberloafing in the workplace and the mediating role of ethical climate in the relationship between these two. For this purpose, a quantitative research based on the survey technique has been carried out with the employees of the service sector companies operating in Malatya province. According to the data obtained by online surveys from 388 service sector employees, it has been concluded that ostracism increases cyberloafing. It was also determined that the ethical climate mediates this relationship.

Anahtar Kelimeler

• Social Ostracism
• Cyberloafing
• Ethical Climate

Kaynakça

1. Aghaz, A. ve Sheikh, A. (2016) “Cyberloafing and Job Burnout: An Investigation in the Knowledge-Intensive Sector”, Computers in Human Behavior, 62: 51–60.
2. Akbaş, T. T. (2010) “Örgütsel Etik İklimin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi: Mobilya Sanayi Büyük Ölçekli İşletmelerinde Görgül Bir Araştırma”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2010(2): 21-137.
3. Andel, S. A., Kessler, S. R., Pindek, S., Kleinman, G. ve Spector, P. E. (2019) “Is Cyberloafing More Complex Than We Originally Thought? Cyberloafing as a Coping Response to Workplace Aggression Exposure”, Computers in Human Behavior, 101: 124-130.
4. Anderson, J. C. ve Gerbing, D. W. (1988) “Structural Equation Modeling in Practice: A Review and Recommended Two-Step Approach”, Psychological Bulletin, 103(3): 411-423.
5. Arslan, H. (2013) “Kentsel Dönüşüm ve Sosyal Dışlanma: Narlıdere Kentsel Yenileme Projesinin Sosyal Dışlanma Ekseninde İncelenmesi”, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 16(1): 1-45.
6. Babadağ, M., ve İşcan, Ö. F. (2017) “Dönüştürücü Li̇derli̇k ile İşe Yabancılaşma Arasındaki̇ İli̇şki̇de Algılanan Eti̇k İkli̇mi̇n Aracı Rolü”. MANAS Journal of Social Studies (MJSS), 6(4): 399-428
7. Bagozzi, R. P. ve Yi, Y. (1988) “On the Evaluation of Structural Equation Models”, Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1): 74-94.
8. Balanchard, A.L. ve Henle, C.A. (2008) “Correlates of Different Forms of Cyberloafing: The Role of Norms and External Locus of Control”. Computers in Human Behavior, 24: 1067-1084.

9. Balcı, O. (2016) “İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmen ve Yöneticilerin Örgütsel Sinizm, Kendini İşe Verememe (Presenteizm) ve Sosyal Kaytarma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Arnavutköy İlçesi Örneği)”, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
10. Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986) “The Moderator–Mediator Variable Distinction in Social Psychological Research: Conceptual, Strategic, and Statistical Considerations”, Journal of Personality and Social Psychology, 51(6): 1173-1182.
11. Bartels, K. K., Harrick, E., Martell, K., ve Strickland, D. (1998) “The Relationship Between Ethical Climate and Ethical Problems Within Human Resource Management”, Journal Of Business Ethics, 17(7): 799-804.
12. Bennett, R.J. ve Robinson, S.L. (2000) “Development of A Measure of Workplace Deviance”, Journal of Applied Psychology, 85(3): 349-360.
13. Büte, M. (2011) “Etik İklim, Örgütsel Güven ve Bireysel Performans Arasındaki İlişki”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1): 171-192.
14. Cılga, İ. (2009) “Sosyal Dışlanmanın Di̇nami̇ği̇, Bi̇li̇mi̇n, Mesleği̇n Dışlanması ve Öngörüler”, Journal of Society & Social Work, 20(2): 7-26.
15. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2013) “Research Methods in Education”, London, Routledge.
16. Craney, T. A. ve Surles, J. G. (2002) “Model-Dependent Variance Inflation Factor Cutoff Values”, Quality Engineering, 14(3): 391-403.
17. Çakır, Ö. (2002) “Sosyal Dışlanma”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3): 83-104.
18. Çalışkan, A., ve Pekkan, N. Ü. (2017) “Örgütsel Sessi̇zli̇ği̇n İş Performansına Etki̇si̇: Eti̇k İkli̇mi̇ni̇n Aracılık Rolü”, Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(1): 1-19.
19. Çetin, A., Güleç, R., ve Kayasandık, A. E. (2015) “Eti̇k İkli̇m Algısının Çalışanların İşten Ayrılma Ni̇yeti̇ne Etki̇si̇: Tükenmi̇şli̇ği̇n Aracı Deği̇şken Rolü”, Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 5(2): 18-31.
20. Çiçek, B. (2016) “Değer Merkezli Liderliğin Çalışan Sesi Üzerindeki Etkisi” Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
21. Çiçek, B. ve Deniz, M. (2017) “Liderlere ve Organizasyonlara Değer Temelli Yaklaşım: Değer Merkezli Liderlik ve Etik İklim İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(2): 150-168.
22. Ferris, D. L., Brown, D. J., Berry, J. W. ve Lian, H. (2008) “The Development and Validation of the Workplace Ostracism Scale”, Journal of Applied Psychology, 93(6): 1348-1366.
23. Fornell, C. ve Larcker, D. F. (1981) “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error”, Journal of Marketing Research, 39-50.
24. Gowrisankar, M. ve Vimala, K. (2019) “Antecedents of Cyberloafing in Automobile Parts Manufacturing Industry: A Descriptive Study”, Cikitusi Journal for Multidisciplinary Research, 6(4): 416-419.
25. Hitlan, R. T., Kelly, K. M., Schepman, S., Schneider, K. T. ve Zárate, M. A. (2006) “Language Exclusion and the Consequences of Perceived Ostracism in the Workplace”, Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 10(1): 56-70.
26. Hsieh, H. ve Karatepe, O. M. (2019) “Outcomes of Workplace Ostracism Among Restaurant Employees”, Tourism Management Perspectives, 30: 129-137.
27. Hu, L. T. ve Bentler, P. M. (1999) “Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives”, Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1): 1-55.
28. Huma, Z. E., Hussain, S., Thurasamy R. ve Malik, M. I. (2017) “Determinants of Cyberloafing: A Comparative Study of a Public and Private Sector Organization”, Internet Research, 27(1): 97–117.
29. Iacobucci, D., Saldanha, N. ve Deng, X. (2007) “A Meditation on Mediation: Evidence That Structural Equations Models Perform Better Than Regressions”, Journal of Consumer Psychology, 17(2): 139-153.
30. Jiang, H., Jiang, X., Sun, P. ve Li, X. (2020) “Coping with Workplace Ostracism: The Roles of Emotional Exhaustion and Resilience in Deviant Behavior”, Management Decision.
31. Kaplan, M., ve Çetinkaya, A. Ş. (2014) “Sanal Kaytarma ve Demografik Özellikler Açısından Farklılıklar”, Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1): 26-34.
32. Kaplan, M., ve Öğüt, A. (2012) “Algılanan Örgütsel Adalet ile Sanal Kaytarma Arasındaki İlişkinin Analizi: Hastane Çalışanları Örneği”, Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 13(1): 1-13.
33. Khansa, L., Kuem, J., Siponen, M., ve Kim, S. S. (2017) “To Cyberloaf or not to Cyberloaf: The Impact of the Announcement of Formal Organizational Controls”, Journal of Management Information Systems, 34(1): 141-176.
34. Koay, K. Y. (2018) “Workplace Ostracism and Cyberloafing: A Moderated–Mediation Model”, Internet Research, 28(4): 1122-1141.
35. Leung, A. S., Wu, L. Z., Chen, Y. Y. ve Young, M. N. (2011) “The Impact of Workplace Ostracism in Service Organizations”, International Journal of Hospitality Management, 30(4): 836-844.
36. Lim, V. K. (2002) “The IT Way of Loafing on the Job: Cyberloafing, Neutralizing and Organizational Justice”, Journal of Organizational Behavior, 23(5): 675-694.
37. Mallinckrodt, B., Abraham, W. T., Wei, M. ve Russell, D. W. (2006) “Advances in Testing the Statistical Significance of Mediation Effects”, Journal of Counseling Psychology, 53(3): 372-378.
38. Mao, Y., Liu, Y., Jiang, C. ve Zhang, I. D. (2017) “Why am I Ostracized and How Would I React? A review of workplace ostracism research”, Asia Pacific Journal of Management, 35(3): 1–23.
39. Martens, M. P. (2005) “The Use of Structural Equation Modeling in Counseling Psychology Research”, The Counseling Psychologist, 33(3): 269-298.
40. Martin, K. D. ve Cullen, J. B. (2006) “Continuities and Extensions of Ethical Climate Theory: A meta-Analytic Review”, Journal of Business Ethics, 69(2): 175-194.
41. Mayer, D. M., Kuenzi, M., ve Greenbaum, R. L. (2010) “Examining the Link Between Ethical Leadership and Employee Misconduct: The Mediating Role of Ethical Climate”. Journal of Business Ethics, 95(1): 7-16.
42. Mayers, A. (2013) “Introduction to Statistics and SPSS in Psychology”, Harlow: Pearson Education Limited.
43. Moody, G.D. ve Siponen, M. (2013) “Using the Theory of Interpersonal Behaviour to Explain Non-Work-Related Personal Use of the Internet at Work”, Information and Management, 50(6): 322-335.
44. Mumcu, A., ve Döven, M. S. (2016) “Ethical Climate and its Relationship with Perceived Organizational Justice: A Field Study in the Banking Sector of the City of Tokat”, Turkish Journal of Business Ethics, 9(1): 131-152.
45. Muthén, L. K. ve Muthén, B. (2017) “Mplus User's Guide: Statistical Analysis with Latent Variables, User's Guide”.
46. Örücü, E. ve Yildiz, H. (2014) “İşyerinde Kişisel İnternet ve Teknoloji Kullanımı: Sanal Kaytarma”, Ege Academic Review, 14(1): 99-114.
47. Ouwerkerk, J. W., Kerr, N. L., Gallucci, M. ve van Lange, P. A. M. (2005) “Avoiding the Social Death Penalty: Ostracism and Cooperation In Social Dilemmas”, K. D. Williams, J. P. Forgas, & W. von Hippel (eds.), The Social Outcast: Ostracism, Social Exclusion, Rejection, and Bullying (321– 323), New York: Psychology Press.
48. Özkalp, E., Aydın, U., ve Tekeli, S. (2012) “Sapkın Örgütsel Davranışlar ve Çalışma Yaşamında Yeni Bir Olgu: Sanal Kaytarma (Cyberloafing) ve İş İlişkilerine Etkileri”, Çimento İşveren Sendikası Dergisi, 26(2): 18-33.
49. Peterson, D.K. (2002) “Deviant Workplace Behavior and the Organization's Ethical Climate”, Journal of Business and Psychology, 17(1): 47-61.
50. Pindek, S., Krajcevska, A. ve Spector, P. E. (2018) “Cyberloafing as a Coping Mechanism: Dealing with Workplace Boredom” Computers in Human Behavior 86: 147–152.
51. Quintana, S. M. ve Maxwell, S. E. (1999) “Implications of Recent Developments In Structural Equation Modeling for Counseling Psychology”, The Counseling Psychologist, 27(4): 485-527.
52. Robinson, S.L. ve Bennett, R.J. (1995) “A Typology of Deviant Workplace Behaviors: A Multidimensional Scalling Study”, Academy of Management Journal, 38(2): 555-572.
53. Robinson, S.L., O’Reilly, J. ve Wang, W. (2013) “Invisible at Work: An Integrated Model of Workplace Ostracism”, Journal of Management, 39(1): 203–231.
54. Şahin, T. (2010) "Sosyal Dışlanma ve Yoksulluk İlişkisi", Yardım ve Dayanışma Dergisi, 71-80.
55. Sapancalı, F. (2005) “Sosyal Dışlanma”, İzmir: Dokuz Eylül Yayınları.
56. Savran, G. (2007) “Etik İklim ve Tükenmişlik Sendromunun Kalite Yönetim Sistemleri Üzerine Etkileri: Bir Laboratuar Uygulaması”, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
57. Schwepker Jr, C. H. (2001) “Ethical Climate's Relationship to Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Turnover Intention in the Salesforce” Journal of Business Research, 54(1): 39-52.
58. Silver, H. (1994) “Social Exclusion and Social Solidarity. Three Paradigms”, International Labour Review, 133(5-6): 531-578.
59. Sivo, S. A., Fan, X., Witta, E. L. ve Willse, J. T. (2006) “The Search for "Optimal" Cutoff Properties: Fit Index Criteria in Structural Equation Modeling”, The Journal of Experimental Education, 74(3): 267-288
60. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. ve Ullman, J. B. (2007) “Using Multivariate Statistics” Vol. 5, Boston, MA: Pearson.
61. Usman, M., Javed, U., Shoukat, A., ve Bashir, N. A. (2019) “Does Meaningful Work Reduce Cyberloafing? Important Roles of Affective Commitment and Leader-Member Exchange”. Behaviour & Information Technology, (In Press): 1-15.
62. Uysal, H. (2019) “Örgütsel Dışlanmanın Çalışanlarda Sinizm Gelişimine Etkisi”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1): 319-326.
63. Victor B. ve Cullen, J.B. (1988) “The Organizational Bases of Ethical Work Climates”, Administrative Science Quaterly, 33: 101-125.
64. Vui-Yee, K. ve Yen-Hwa, T. (2019) “When Does Ostracism Lead to Turnover Intention? The Moderated Mediation Model of Job Stress and Job Autonomy”. IIMB Management Review, (In Press): 1-34.
65. Walker, A. ve Walker, C. (1997) “Britain Divided: The Growth of Social Exclusion in the 1980s and 1990s”, London: Child Poverty Action Group.
66. Wallace, P. (2004) “The Internet in the Workplace: How New Technology is Transforming Work” Cambridge University Press.
67. Weston, R. ve Gore Jr., P. A. (2006) “SEM 101: A Brief Guide to Structural Equation Modeling”, The Counseling Psychologist, 34: 719-751.
68. Williams, K. D. ve Sommer, K. L. (1997) “Social Ostracism by Coworkers: Does Rejection Lead to Loafing or Compensation?”, Personality and Social Psychology Bulletin, 23(7): 693-706.
69. Wimbush, J. C. ve Shepard, J. M. (1994). “Toward an Understanding of Ethical Climate: Its Relationship to Ethical Behavior and Supervisory Influence”. Journal of Business Ethics, 13(8): 637-647.
70. Wu, C. H., Liu, J., Kwan, H. K. ve Lee, C. (2016) “Why and When Workplace Ostracism Inhibits Organizational Citizenship Behaviors: An Organizational Identification Perspective”, Journal of Applied Psychology, 101(3): 362.
71. Wu, J., Mei, W., Liu, L. ve Ugrin, J. C. (2020) “The Bright and Dark Sides of Social Cyberloafing: Effects on Employee Mental Health in China” Journal of Business Research, 112: 56-64.
72. Yang, Q. ve Wei, H. (2018) “The Impact of Ethical Leadership on Organizational Citizenship Behavior: The Moderating Role of Workplace Ostracism” Leadership & Organization Development Journal, 39(1): 100-113.
73. Yang, J. ve Treadway, D. C. (2018) “A Social Influence Interpretation of Workplace Ostracism and Counterproductive Work Behavior”, Journal of Business Ethics, 148(4): 879-891.
74. Yıldırım, E. (2016) “Örgütlerde Dışlanma, Sinizm ve Pozitif-Negatif Duygusallık Arasındaki İlişkiler: Pozitif-Negatif Duygusallığın Aracılık Rolü”, Yüksek Lisans Tezi, Bozok Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yozgat.
75. Zakrzewski, C. (2016) “The Key to Getting Workers to Stop Wasting Time Online”, www.wsj.com/articles/the-key-to-getting-workers-to-stop-wasting-time-online-1457921545 (Erişim Tarihi: 28 Mayıs 2020).
76. Zhao, H., Peng, Z. ve Sheard, G. (2013) “Workplace Ostracism and Hospitality Employees’ Counterproductive Work Behaviors: The Joint Moderating Effects of Proactive Personality and Political Skill”, International Journal of Hospitality Management, 33: 219-227.