Araştırma Makalesi

Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı

Sayı: 28 28 Temmuz 2022
PDF İndir
TR EN

Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı

Öz

Dijital tarihin akışına yön veren blok zinciri teknolojisi sanat tasarım ve ekonomi gibi birçok alanda yankı uyandırmıştır. Kripto ekonomi ağında geliştirilen NFT (Non-Fungible Tokens) varlık birimi ile tasarımcılar ve sanatçılar etki alanlarını genişletmişlerdir. Dijital eserlerin değer kazanması ve sahiplik haklarının lisanslanabilmesi, bilgi çağında sanat ve tasarımın dijital baskınlığının bir göstergesi olmuştur. Bu gelişmeler dijital sanata dair yeni tartışmaları gündeme getirmiştir. Eserin dijital varlığı ile fiziksel varlığı arasındaki kıyas bazı sanat eserlerinin sadece dijitalde var olabilmeleri adına fiziksel varlıklarının yakılarak yok edilmesi gibi durumlarla sonuçlanmıştır.
Teknolojinin doğru amaçlarla kullanılabilmesi için öncelikle altyapısının doğru anlaşılması gerektiği göz önünde bulundurularak, NFT teknolojisinin anlaşılabilmesi adına araştırmada blok zinciri teknolojisine ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Teknolojideki bu kritik gelişmelerin altyapısının anlaşılması kripto sanat alanında atılacak adımların daha nitelikli olması ve yeni kripto koşullara uyum sağlanabilmesi açısından önemlidir. Araştırma, dijital çağın sunduğu olanakların doğru kullanımı ve bu doğrultuda yaşanan gelişmelerin odağında biçimlendirilmiştir. Bu kapsamda kripto sanat eserlerinin anlamsal değeri Beeple’ın Everydays: The First 5000 days isimli eseri üzerinden sanat eleştirmenleri ve sanatçıların yorumları ışığında değerlendirilmiştir. Araştırmada, lisanslanarak eşsiz birer dijital varlığa dönüştürülen sanat eserleri fiziksel varlıkları üzerinden irdelenmiş, varlıkların dijital ve fiziksel varoluşları adına ortaya koyulan eserler ve projeler değerlendirilmiş, sonuç kısmında doküman ve metin analizi yapılmıştır. Bu şekilde bir dijital varlığın kendini gerçeklemesi için fiziksel varlığından kurtulunması düşüncesi ve vandallık arasındaki fark ortaya koyulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

Kripto sanat, dijital sanat, kripto tasarım, NFT, blokzinciri teknolojisi

Kaynakça

  1. Ateşler, H. (2021, Nisan 13). Dijital sanatçı Murat Pak, NFT yakarak alınabilen yeni bir token çıkardı. Uzmancoin. https://uzmancoin.com/murat-pak-nft-burn/
  2. Beard, Briar & Rose. (2013, Ocak 31). Fumeur V. https://beardbriarandrose.tumblr.com/image/41963857518
  3. Binance Academy. (2021, Nisan 29). Merke ağaçları ve Merkle kökleri. https://academy.binance.com/tr/articles/merkle-trees-and-merkle-roots-explained
  4. Bitlo (t.y.). Bitcoin (BTC) nedir? https://www.bitlo.com/rehber/bitcoin-nedir
  5. Braidotti, C. & Franceschet, M. (t.y.). Enhancing art with information: The case of blockchain art. Universita’Degli Studi di Udine. https://users.dimi.uniud.it/~massimo.franceschet/publications/jocch20.pdf
  6. Brennan, A. (2018, Ocak 18). You can only use cryptocurrency to buy art at this Mayfair exhibition. Evening Standard. https://www.standard.co.uk/culture/you-can-only-use-cryptocurrency-to-buy-art-at-this-mayfair-exhibition-a3736831.html
  7. Bolton, S. J. & Cora, J. R. (2021). Virtual equivalents of real objects (VEROs): A type of non-fungible token (NFT) that can help fund the 3d digitization of natural history collections. Megataxa Journal 6(2), 93-95. https://doi.org/10.11646/megataxa.6.2.2
  8. Chayka, K. (2021, Mart 22). How Beeple crashed the art world. Christie’s. https://www.newyorker.com/tech/annals-of-technology/how-beeple-crashed-the-art-world
  9. Christie’s (2021, Nisan 8). 10 things to know about CryptoPunks, the original NFTs. https://www.christies.com/features/10-things-to-know-about-CryptoPunks-11569-1.aspx?sc_lang=en#FID-11569
  10. Charlesworth, J. J. (2021, Mart 17). Why the artworld loves to hate nft art? Artreview. https://artreview.com/why-the-artworld-loves-to-hate-nft-art-beeple-christies-grimes/

Kaynak Göster

APA
Oduncu, S. (2022). Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı. Yedi, 28, 67-81. https://doi.org/10.17484/yedi.1039170
AMA
1.Oduncu S. Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı. yedi. 2022;(28):67-81. doi:10.17484/yedi.1039170
Chicago
Oduncu, Semih. 2022. “Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı”. Yedi, sy 28: 67-81. https://doi.org/10.17484/yedi.1039170.
EndNote
Oduncu S (01 Temmuz 2022) Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı. Yedi 28 67–81.
IEEE
[1]S. Oduncu, “Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı”, yedi, sy 28, ss. 67–81, Tem. 2022, doi: 10.17484/yedi.1039170.
ISNAD
Oduncu, Semih. “Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı”. Yedi. 28 (01 Temmuz 2022): 67-81. https://doi.org/10.17484/yedi.1039170.
JAMA
1.Oduncu S. Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı. yedi. 2022;:67–81.
MLA
Oduncu, Semih. “Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı”. Yedi, sy 28, Temmuz 2022, ss. 67-81, doi:10.17484/yedi.1039170.
Vancouver
1.Semih Oduncu. Kripto Sanat Eserleri Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme ve Vandalizmin Eşiğindeki NFT Yaklaşımı. yedi. 01 Temmuz 2022;(28):67-81. doi:10.17484/yedi.1039170