Tasarruf Yıllarında Moda ve Sümerbank

Moda tarihinde 1920'lerden İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar, tasarruf yılları sebebiyle başlayan zorunluluktan dolayı yeni giysiler ortaya çıkmıştır. Cumhuriyet döneminde “çağdaş” (asri) bir toplum yaratma kavramı resmî ideoloji olarak benimsenmiştir. Özellikle de 11 Temmuz 1933 tarihinde Sümerbank'ın Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmasıyla birlikte Türkiye'de daha rasyonel bir moda ve maddi kültür yaratılmıştır. Ülkeyi kalkındırmak, halkı çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak gibi ulusal hedeflerin etkisinde yerli olana talebi arttıran Sümerbank kurumu bu süreçte önemli görevler üstlenmiştir. Türkiye’nin kalkınma döneminin bir göstergesi olarak bir dönemin modasını başlatan Sümerbank, Cumhuriyetin kuruluşunun ardından başlatılan sanayileşme hamlesinin sembol isimlerinden biri olmuştur. Sümerbank yaklaşık 2000’li yılların başlarına kadar üretimine devam etmiş olup özelleştirme süreciyle beraber ülkenin her yerinde tüm fabrikalarını ve mağazalarını kapatarak Türkiye moda ve tekstil tarihine dair kendi özgün desenlerini yaratan bir Türk markası olarak tarihe adını yazdırmıştır. Bu analizde Cumhuriyet’in ilk yıllarında, Türk kadınının modernleşme hikâyesi tasarruf yıllarında yayınlanan dergilerdeki yazı ve aile arşivlerinde yer alan görseller aracılığı ile aktarılmaya çalışılmıştır. Sümerbank kumaşları ve bu kumaşlardan yaratılan giysiler üzerinden de değişen topluma rol modeli oluşturacak ideal modern vatandaşın görsel olarak nasıl temsil edildiğine dair analizlere yer verilecektir

In the history of fashion, from the 1920s until the end of the Second World War, new clothes emerged out of necessity due to the utility years. During the Republican era, the concept of creating a civilized society was adopted as the official ideology. Especially with the establishment of Sümerbank by Mustafa Kemal Atatürk in the 1933, July 11th, a more rational fashion and material culture was created in Turkey. Under the influence of national goals such as developing the country and creating a modern civilization, the Sümerbank institution, which increased the demand for domestic goods, played an important role in this process. Sümerbank, which initiated the fashion of an era as an indicator of Turkey's development period, became one of the symbolic names of the industrialization move initiated after the establishment of the Republic. Sümerbank continued its production until the early 2000s, and with the privatization process, it closed all its factories and stores all over the country and left its name in history as a Turkish brand that created its own unique patterns in Turkish fashion and textile history. In this study, the modernization story of Turkish women in the early years of the Republic is conveyed through articles published in magazines during the years of savings and visuals in family archives. Through Sümerbank fabrics and the garments created from these fabrics, it will be analysed how the ideal modern citizen as a role model for the changing society is visually represented.