Dokuz Eylül’ün Poetik Mirası: Serdar Kökçeoğlu’nun Belgesel Sinemasında Anlatı, Ses ve Bellek

This interview focuses on Serdar Kökçeoğlu’s thoughts on sound, archive, and memory in documentary cinema, shaped by his student years at the Faculty of Fine Arts, Dokuz Eylül University, and the connections he established in the period that followed. Serdar Kökçeoğlu began his cinematic journey at the Faculty of Fine Arts, Dokuz Eylül University. His artistic formation was grounded in the education he received there and shaped by İzmir’s multicultural and intellectually rich environment. His engagement with the city’s alternative creative spaces and independent art circles had a direct impact on his documentary storytelling. With his first feature-length documentary, Mimaroğlu: The Robinson of Manhattan Island (2020), Kökçeoğlu achieved significant success both nationally and internationally. Thanks to his distinctive cinematic language and the creative contributions he has brought to documentary cinema, he has become one of the most prominent figures in contemporary documentary filmmaking in Türkiye. Kökçeoğlu has developed a documentary approach that focuses on the use of sound and archival material. In his films, sound emerges not merely as a supporting element but as an autonomous component that also shaped the image. The archival materials he employs do more than offer references to the past; they are re-edited within the narrative to produce multilayered meanings. Through an eclectic and episodic narrative structure, the director creates works that engage with both personal and collective memory.

Bu söyleşi, Serdar Kökçeoğlu’nun Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ndeki öğrencilik dönemi ve sonrasında kurduğu bağlardan yola çıkarak, belgesel sinemada ses, arşiv ve bellek üzerine düşüncelerini odağına almaktadır. Serdar Kökçeoğlu, sinema yolculuğuna 1990’lı yılların sonunda, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-Televizyon Bölümü’nde başlamıştır. Kökçeoğlu’nun sanatsal birikimi burada aldığı eğitimle temellenmiş, İzmir’in çokkültürlü ve zengin entelektüel ortamının etkisiyle şekillenmiştir. Şehrin alternatif üretim alanları ve bağımsız sanat çevreleri ile kurduğu ilişki, sanatçının belgesel anlatısına doğrudan yansımıştır. İlk uzun metraj belgeseli Mimaroğlu: The Robinson of Manhattan Island (2020) ile hem ulusal hem de uluslararası birçok başarıya imza atan yönetmen, özgün sinema dili ve belgesel sinemaya getirdiği yaratıcı katkılar sayesinde Türkiye’de çağdaş belgesel sinemanın dikkat çeken isimlerinden biri hâline gelmiştir. Ses ve arşiv kullanımına odaklanan bir anlatı geliştiren Kökçeoğlu’nun sinemasında ses, yalnızca destekçi bir unsur olmanın ötesinde, görüntüyü de şekillendiren bağımsız bir öğe olarak ön plana çıkar. Filmlerinde kullandığı arşiv materyalleri ise sadece geçmişe dair izler sunmakla kalmayıp, hikâye içinde yeniden kurgulanarak çok katmanlı bir anlam kazanır. Yönetmen, belgesellerinde eklektik ve epizodik anlatı yapıları kullanarak hem kişisel hem de toplumsal belleğe dokunan eserler ortaya koyar.