Bir ‘Kültürel Aracı’ Olarak Muzaffer Sarısözen ve Erken Cumhuriyet Döneminde ‘Türk Halk Müziği’nin Yeniden İnşasındaki Rolü
Öz
Erken Cumhuriyet dönemi müzik politikalarının üç temel amaç etrafında şekillendikleri görülür. Bunlardan birincisi,
‘Ulusal Türk Musikisi’ni, sözde ‘hasta’, ‘gayri milli’ ve ‘Bizans kırması’ olarak tanımlanan Osmanlı dönemi ‘Sanat
Musikisi’nin etkilerinden kurtarmak; ikincisi, Anadolu halkının toplumsal etkinliklerinde, ritüellerinde işitilebilecek olan
‘saf’ ve ‘milli’ olarak kabul edilen müziklere ait örnekleri toplamak; üçüncüsü ise, Batılı/modern toplumlarla ulusötesi
kültürel bağları kuracak çağdaş çoksesli, ancak ‘milli’ bir sanat müziği yaratmak. Bununla birlikte her iki karşıt taraftaki
(yerel-ulusal, geleneksel-modern, doğulu-batılı, folklorik-sanatsal vb.) kültürel referans noktalarını bilen ve söz konusu
inşa sürecinde ‘aracılık’ (mediator) görevlerini üstlenecek uzmanlara ihtiyaç vardı. Bu makale, Muzaffer Sarısözen’i
ve çalışmalarını kültürel aracılık (cultural mediation) ekseninde analiz etmenin yanı sıra Cumhuriyet dönemi müzik
politikalarını eleştirel bir bakış açısıyla ele almayı da amaçlar.
Anahtar Sözcükler: Muzaffer Sarısözen, Kültürel Aracılık, Türk Halk Müziği, Erken Cumhuriyet Dönemi, Müzik ve Politika.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altınay, F. Reyhan (1993). Muzaffer Sarısözen’in Hayatı ve Türk Halk Müziğine Katkıları, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel Bilimler Anabilim Dalı, İzmir.
- Aşkun, V. Cem (1943). Sivas Folkloru, Cilt II, Sivas: Kamil Matbaası.
- Balkılıç, Özgür (2009). Cumhuriyet, Halk ve Müzik: Türkiye’de Müzik Reformu 1922-1952, Ankara: Tan Kitabevi Yayınları.
- Bochner, Stephen (1981). “The Social Psychology of Cultural Mediation”, The Mediating Person: Bridges Between Cultures, Ed: Stephen Bochner, G K Hall & Co, pp:6-36.
- Çeren, Şerif Sait (1944). “Bir Konuşma”, Radyo, 3(31): 9.
- Debrix, François (2003). “Introduction: Rituals of Mediation”, Rituals of Mediation: International Politics and Social Meaning, Ed: François Debrix and Cynthia Weber, Minneapolis: University of Minnesota Press, pp: xxi-xlii.
- Ediboğlu, Baki S. (1947). “Yurttan Sesler”, Radyo, 6(65): 10.
- Elçi, Armağan C. (1997). Muzaffer Sarısözen: Hayatı, Eserleri ve Çalışmaları, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Gökalp, Ziya (1972). Türkçülüğün Esasları, Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
- Hasgül, Necdet. 1996. Cumhuriyet Dönemi Müzik Politikaları”, Folklora Doğru: Dans, Müzik, Kültür, 62: 27-48.