Geleneksel Türk Seramiğinin Seramik Eğitimindeki Yeri
Öz
‘Geleneksel Türk seramiği’ adlandırması günümüzde güzel sanatlar eğitiminde yaygın olarak kullanılmayan ancak ‘çini’
olarak literatürde yer almış geleneksel üretim biçiminin bir karşılığıdır. ‘Geleneksel Türk seramiği’ yerine ‘çini’ teriminin
kullanılıyor olmasının sektör ve eğitim alanlarında kavram kargaşasına neden olduğu konusunda görüşler bulunmaktadır.
Üretim yöntemleri ve kullanılan malzemelerin benzer olması öğrencilerin algısında bir yanılgı oluşturmaktadır. Bu yanılgı
seramik ve çini üretimlerinin farklı uygulama ve tasarım alanları olarak algılanmasıdır. Çamur, sır, boya çeşitleri ve pişme
dereceleri farklılık gösterse de ortaya çıkarılan ürünler/eserler aynı aileye aittir. Çini ürünlerin ‘geleneksel seramik’ olarak
tanımlanması, bu kavramın daha doğru anlaşılmasını sağlar. Üretim serüveni ve şekillendirme aşamaları birbirinden
farklı olmayan seramik ve çini eğitiminde her iki alanın birbirinden nasıl faydalanabileceği üzerine öneriler getirmek bu
çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmada, genel olarak ‘çini’ sanatı olarak kabul gören geleneksel Türk seramik
üretim biçiminin ve bu üretim kapsamında kullanılan geleneksel form ve malzemelerin Seramik Bölümlerinde ne şekilde
yer alması gerektiği üzerinde durulmuş, çağdaş Türk seramiği ile geleneksel Türk seramiğinin kimlik sorunu tartışılmıştır.
Bu yolla günümüz seramik eğitiminde çağdaş ve geleneksel Türk seramiğinin hangi noktalarda birleşebileceği hakkında
önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağatekin, M. (2012). Dünyada ve Türkiye’de Çağdaş Seramik Sanatının Oluşum Süreci, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
- Arcasoy, A. (1983). Seramik Teknolojisi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayın No:2, Güzel Sanatlar Fakültesi Yayın No: 2.
- Arlı, M. (1994). “El Sanatlarında Yozlaşma Örnekleri”, Kamu ve Özel Kuruluşlarla Orta Öğretimde, Üniversitelerde El Sanatlarına Yaklaşım ve Sorunları Sempozyumu, Kültür Bakanlığı Yayınları: 201, Maddi Kültür Dizisi: 11, Türk Tarih Kurumu Basımevi. Ankara, 19-20.
- Barışta, H. Ö. (1996). “Yaygın Eğitim Kurumları Programlarındaki Geleneksel Türk EI Sanatları Üzerine”, Türkiye’de El Sanatları Geleneği ve Çağdaş Sanatlar İçindeki Yeri Sempozyumu, Kültür Bakanlığı Yayınları: 18, 198-202.
- Birol, İ. (1996). “Geleneksel Sanatların Eğitimdeki Yeri ve Önemi”, Türkiye’de El Sanatları Geleneği ve Çağdaş Sanatlar İçindeki Yeri Sempozyumu, Kültür Bakanlığı Yayınları, 195-197.
- Çakı, M. & Kacar, V. (1999). “Geleneksel Türk Çini Sanatı ve Tasarım Sorunları”,2000’li Yıllarda Türkiye’de Geleneksel Türk El Sanatlarının Sanatsal Tasarımsal ve Ekonomik Boyutu Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 96-98.
- Çalışıcı Pala, İ. (2014). “Bazı Belge ve Tanımlarla ‘Çini’ Kelimesinin Değerlendirilmesi”, Yedi: Sanat Tasarım ve Bilim Dergisi (13), 11-24.
- Genç, M. (2013). “Gelenek ve Modernite Arasında Geleneksel Türk Sanatları”, Sakarya Üniversitesi GSF 1. Uluslararası Sanat Sempozyumu, 21-23 Kasım 2013.
- Hacızade, F. (2014). “Seramik Alanında Kullanılan Terim ve Kavramlarda Türkçenin Durumu”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (35), 39-54.
- Kahveci, M. (1998). “21. Yüzyıla Girerken Geleneksel Türk Sanatları”, Folkloristik Pars Yılı, Prof. Dr. Dursun Yıldırım Armağanı, Ankara, 389-392.