Farklı Kültürlerdeki Rezerve Boya/Baskı Teknikleri Üzerine Kavram ve Terimler

The interaction of textile art with plastic arts has brought new expansions to the agenda since the 1960s. These new approaches cover a broad perspective from materials to form and from new technologies to traditional techniques. Within the scope of these studies, resist dyeing techniques have gained popularity and have made important contributions to the development of textile art with different interpretations. However, due to the application of these techniques in a wide geography and cultural interactions since ancient times, different terms and concepts have emerged. In this study, resist dye techniques were collected under three main headings as physical, mechanical and chemical categories. And it is aimed to create a whole set of concepts considering to geographic regions (Far East and Asia, Africa, Europe, America), resist application stages (yarn, fabric, product), paint application techniques (brush, immerse), types of fabrics used, reserve materials (thread, bead, pipe, stencil, wax, clay, etc.) the tools used (tijanting, clamp, etc.) 

Tekstil sanatının plastik sanatlarla olan etkileşimi 1960’lı yıllardan itibaren lif sanatı kapsamında yeni açılımları gündeme getirmiştir. Bu yeni yaklaşımlar malzemeden forma, yeni teknolojilerden geleneksel tekniklere kadar geniş bir perspektifi içinde barındırmaktadır. Bu çalışmalar kapsamında rezerve boyama teknikleri ise gittikçe popülerlik kazanmış ve değişik yorumlarla tekstil sanatının gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Ancak bu tekniklerin çok eski dönemlerden itibaren geniş bir coğrafyada uygulanması ve kültürel etkileşimlerin olması nedenleriyle farklı terim ve kavramların ortaya çıkışı gündeme gelmiştir.

Bu çalışmada; rezerve teknikleri; fiziksel, mekanik ve kimyasal olmak üzere üç ana başlık altında toplanarak, coğrafi bölgeler (Uzak Doğu ve Asya, Afrika, Avrupa, Amerika), rezerve uygulama aşamaları (iplik, kumaş, ürün), boya uygulama teknikleri (fırça, daldırma), kullanılan kumaş türleri, rezerve malzemeleri (iplik, boncuk, boru, şablon, mum, kil vb.) kullanılan araçlar (Tijanting, klamp vb) dikkate alınarak bir sınıflandırma yapılmaya çalışılmış ve bir kavramlar bütünü oluşturulması amaçlanmıştır.