Hobyar Mescidi Çinileri için Koruma Önerisi
Öz
Roma, Bizans ve Osmanlı imparatorluğuna başkentlik yapan İstanbul, kültürel zenginliği ile dünyayı her zaman cezbeden önemli bir metropoldür. Bu şehrin sahip olduğu nice esere ev sahipliği yapan en eski yerleşim yerlerinden biri Tarihi Yarımada bölgesi, tarihten bu yana biriktirdiği kültür varlıklarıyla UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’ne girmiştir. Tarihi Yarımada; Topkapı Sarayı, Ayasofya, Sultan Ahmet Cami gibi büyük anıtlarla çevrili, ticari ve kültürel turizmin yoğun olarak yaşandığı bir bölgedir. Tarihi Yarımada’da Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemine ait birçok çinili yapı vardır.
Bu çalışmada Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’ne ait 20. yüzyıl başlarında Vedat Tek tarafından yapılan Hobyar Mescidinin süslemesinde kullanılan çiniler incelenmiştir. Mescidin iç ve dış cephe bezemesinde kullanılan tarihi çiniler, o dönem Kütahyalı Hafız Mehmed Emin Efendi’nin atölyesinde üretilmiştir. Hobyar Mescidinin cephelerini süsleyen tarihi çinilerin belgelemesi yapılarak kayıt altına alınması sağlanmıştır. Belgelemenin esas amaçlarını kapsayacak şekilde çiniler ile ilgili detaylı araştırmalar yapılmış ve fotoğraflar çekilmiştir. Yerinde birebir gözlem yapılarak çinilerin mevcut durumu değerlendirilmiş, bozulmalar lejantlara işlenmiştir. Çinilerin hasar tespit planları ve desenleri çizildikten sonra, onarımı ve korunması durumuyla ilgili öneriler getirilmiştir.
Bu çalışmada Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi’ne ait 20. yüzyıl başlarında Vedat Tek tarafından yapılan Hobyar Mescidinin süslemesinde kullanılan çiniler incelenmiştir. Mescidin iç ve dış cephe bezemesinde kullanılan tarihi çiniler, o dönem Kütahyalı Hafız Mehmed Emin Efendi’nin atölyesinde üretilmiştir. Hobyar Mescidinin cephelerini süsleyen tarihi çinilerin belgelemesi yapılarak kayıt altına alınması sağlanmıştır. Belgelemenin esas amaçlarını kapsayacak şekilde çiniler ile ilgili detaylı araştırmalar yapılmış ve fotoğraflar çekilmiştir. Yerinde birebir gözlem yapılarak çinilerin mevcut durumu değerlendirilmiş, bozulmalar lejantlara işlenmiştir. Çinilerin hasar tespit planları ve desenleri çizildikten sonra, onarımı ve korunması durumuyla ilgili öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahunbay, Z. (2004). Tarihi çevre koruma ve restorasyon. Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
- Alkan, N., Ersen, A., Güleç, A. ve Kudde, E. (2009). Konservasyon raporunun önemi, içeriği ve hazırlanma adımları. Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları Dergisi, 1 (2). 3-17.
- Aydın, B, N. (2017) Tarihi yarımada Hanlar Bölgesi’nde kültürel rota tanımlanması. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Ayverdi, E. H. (1953). Fatih devri mimarisi. İstanbul Matbaası.
- Batur, A. (2003). Vedat Tek: Kimliğinin izinde bir mimar. Yapı Kredi Yayınları.
- Belli, V. E. (2009). Van Hüsrev Paşa camisindeki taş, çini ve kalemişi süslemelerin bozulma nedenleri, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kadir Has Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Lisans Programı.
- Buys, S. & Oakley. V. (1998). The conservation and restoration of ceramic, Oxford.
- Cezar, M. (1971). Sanatta Batı’ya açılış ve Osman Hamdi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Dinçer, İ., Enlil, Z. ve Evren, Y. (2009). İstanbul’un koruma alanlarının değerlendirilmesi. Megaron YTÜ Mim. Fak. E-Dergisi, 3 (3). 310-324.
- Eryazıcıoğlu, M. E. (2018). Kültürel miras ve insan hakları bağlamında Türkiye’de koruma sisteminin ince-lenmesi: İstanbul tarihi yarımada örneği. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.