Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü

Javid Sultanov; Elgun Ibrahimli

TR EN

Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü

Öz

Bu çalışma, tarihsel, kültürel ve siyasi bağlar temelinde gelişen Azerbaycan–Türkiye ilişkilerini kültürel diplomasi perspektifinden incelemekte ve bu bağlamda 1993 yılında kurulan Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı’nun iki ülke ilişkilerine katkısını analiz etmektedir. Araştırmada, Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ilişkilerin 1918–1920 yıllarındaki ilk diplomatik temaslardan başlayarak Sovyet dönemindeki sınırlı etkileşim sürecine ve 1991 sonrası stratejik ortaklık aşamasına uzanan tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, kültürel diplomasi ve yumuşak güç yaklaşımı üzerine inşa edilmiş olup, uluslararası örgütlerin devletlerarası işbirliğinin derinleşmesindeki rolü tartışılmıştır. Bulgular, TÜRKSOY’un yürüttüğü kültürel etkinlikler, ortak mirasın korunmasına yönelik girişimler ve kültürel entegrasyonu teşvik eden projeler aracılığıyla Azerbaycan–Türkiye ilişkilerinin toplumsal boyutunu güçlendirdiğini göstermektedir. Bu bağlamda TÜRKSOY’un, iki ülke arasındaki siyasi ve ekonomik işbirliğini tamamlayıcı bir unsur olarak işlev gördüğü ve Türk dünyası içinde kültürel yakınlaşmayı kurumsal bir zemine taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Azerbaycan, Türkiye, TÜRKSOY, Kültürel Diplomasi, Türk Dünyası

Azerbaijan-Türkiye Relations in the Context of Cultural Diplomacy and the Role of TÜRKSOY

Öz

This study examines Azerbaijan-Turkey relations, which have developed on the basis of historical, cultural, and political ties, from the perspective of cultural diplomacy, and analyzes the contribution of the International Organization of Turkic Culture (TURKSOY), established in 1993, to the relations between the two countries. The research addresses the historical development of relations between Azerbaijan and Turkey, starting from the first diplomatic contacts in 1918–1920, through the limited interaction period during the Soviet era, and culminating in the strategic partnership phase after 1991. The theoretical framework of the study is built upon cultural diplomacy and soft power approaches, and the role of international organizations in deepening interstate cooperation is discussed. The findings show that TURKSOY strengthens the social dimension of Azerbaijan-Turkey relations through its cultural activities, initiatives aimed at preserving shared heritage, and projects promoting cultural integration. In this context, it is concluded that TURKSOY functions as a complementary element to political and economic cooperation between the two countries and provides an institutional basis for cultural rapprochement within the Turkic world.

Anahtar Kelimeler

Azerbaijan, Türkiye, TURKSOY, Cultural Diplomacy, Turkic World

Kaynakça

Ağayev, M. (2008). Kurtuluş savaşı yıllarında Türkiye-Azerbaycan ilişkileri (1. bs.). İQ Kültür Sanat Yayıncılık.
Akıllı, E. (2019). TURKSOY, Turkic Council and cultural diplomacy: Transactionalism revisited. Bilig, 91, 1-25. https://doi.org/10.12995/bilig.9101
Aliyi, F., & Aydoğan, E. (2021). Yönetişim ilkelerine TÜRKSOY Genel Sekreterliği’nin uyumu: Nitel bir değerlendirme. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 2436-2451. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.11.1601
Altımışova, A. A., & Abdiyeva, R. (2020). 2019 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Oş. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 393-437). Nobel Akademik Yayıncılık.
Avanos, A. (2023, Şubat 9). Şuşa Beyannamesi 1 yaşında. TRT Haber. https://www.trthaber.com/haber/dunya/susabeyannamesi-1-yasinda-688036.html
Avşar, Z., Can, B., & Özdemir, M. (2022). Türkiye’nin yumuşak güç enstrümanı olarak kültürel diplomasi ve iletişim (1. bs.). Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları. https://yayinlar.iletisim.gov.tr/detay/kulturel-diplomasi-ve-iletisim
Bursa’da 742 bin kişinin yolu buraya düştü. (2023, Ocak 23). Bursa Haberdar. https://www.bursahaberdar.com/bursa-buyuksehir-belediyesi/bursa-da-742-bin-kisinin-yolu-buraya-dustu-h30819.html
Güder, S., & Mercan, M. H. (2012). 2000 sonrası Türk dış politikasının temel parametreleri ve Orta Doğu politikası. İnsan ve Toplum, 2(3), 57-92. https://izlik.org/JA37CC99ZZ
Hasanlı, V. (2017). Türkiye kamuoyunda Azerbaycan’ın bağımsızlığı (1991 senesinde yayınlanan Cumhuriyet, Hürriyet ve Tercüman gazeteleri örneğinde). Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 4(12), 54-72. https://izlik.org/JA36DE93WR
Ibrahimli, E. (2024). Türk Konseyi üyesi ülkelerin ürün bazında dış ticaret uzmanlaşma analizi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İskenderun Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.

İzzetgil, E. (2020). 2016 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Şeki. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 249-291). Nobel Akademik Yayıncılık.
Kaskarbayeva, S. G. (2019). Türk kültürünün gelişimi bağlamında Türk dünyasının entegrasyonu. Bulletin of L. N. Gumilyov Eurasian National University, 3(128), 125-131.
Khusnitdinova, E. (2020). TÜRKSOY gençlik korosu. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 485-501). Nobel Akademik Yayıncılık.
Kişi, E. (2022). Bir tarafta pandemi, diğer tarafta savaş: Tarihi ve siyasi yönleri ile "2020 Dağlık Karabağ Savaşı". Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 1-8. https://doi.org/10.54614/OJFHSS.2022.933177
Myrtside, V. (2019). Pan-Turanism and TÜRKSOY: The common Turkic cultural identity as a political tool. Eastern Mediterranean Policy Note, 36, 1-7. https://www.unic.ac.cy/wp-content/uploads/sites/41/EMPN_36.pdf
Nogayeva, A. (2020). 2012 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Astana. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 73-127). Nobel Akademik Yayıncılık.
Özdaşlı, E. (2021). Bağımsızlığını yeniden kazanışının 30. yılında Azerbaycan. Türk Dünyası Araştırmaları, 129(255), 335-362. https://izlik.org/JA86XH95JG
Purtaş, F. (2013). Türk dış politikasının yükselen değeri: Kültürel diplomasi. Akademik Bakış, 7(13), 1-14. https://izlik.org/JA67KW68AM Purtaş, F., & Yaldız, F. (2020). Türk dünyası kültür başkentleri. İnceleme Araştırma Dizisi, Yayın No: 63.
Sağlam, S., & Sarıyev, B. (2020). 2015 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Merv. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 215-249). Nobel Akademik Yayıncılık.
Sadykova, G. (2020). 2014 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Kazan. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 175-215). Nobel Akademik Yayıncılık.
Sultanov, J. (2023). Azerbaycan-Türkiye ilişkileri bağlamında Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatının etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Süleymanov, E., & Hasanov, F. (2013, Haziran 19-21). Azerbaycan’ın Türkiye’nin enerji sektörüne yatırımlarının Azerbaycan-Türkiye ekonomik ilişkilerindeki rolü. Bildiri sunulduğu Econ Anadolu 2013: Anadolu International Conference in Economics III, Eskişehir, Türkiye.
Şimşir, B. N. (2016). Azerbaycan: Kızılordunun Azerbaycan’ı işgali ve Türkiye’nin tepkisi (Ocak 1990). Atatürk Dergisi, 1(1), 57-93. https://izlik.org/JA64LC38HN
Tan, N. (2010). Uluslararası Nevruz bilgi şöleni / Türk dünyası ilişkilerinde yeni bir adım: Nahçıvan ruhu sempozyumu. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 29, 79-84. https://izlik.org/JA38BK76AZ
Temir, E. (2020). Türk dünyası kültür başkentleri ve iletişim stratejileri. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 49-73). Nobel Akademik Yayıncılık.
Topal, M. (2020). 2013 yılı Türk dünyası kültür başkenti: Eskişehir. In F. Yaldız (Ed.), Türk dünyası kültür başkentleri içinde (ss. 127-175). Nobel Akademik Yayıncılık.
TÜRKSOY. (2023, Mayıs 12). 2023 Türk Dünyası Kültür Başkenti Şuşa düzenlenen Açılış Töreni ile bayrağı devraldı. https://www.turksoy.org/haberler/2023-turk-dunyasi-kultur-baskenti-susa-duzenlenen-acilis-toreni-ile-bayragi-devraldi
TÜRKSOY. (2024, Mart 26). Anev 2024 Türk Dünyası Kültür Başkenti etkinlikleri başlıyor. https://www.turksoy.org/haberler/anev-2024-turk-dunyasi-kultur-baskenti-etkinlikleri-basliyor
TÜRKSOY. (2025, Mart 22). TÜRKSOY’un "2025 Türk Dünyası Kültür Başkenti" ilan ettiği Aktau’da Guinness rekoru kırıldı. https://www.turksoy.org/haberler/turksoyun-2025-turk-dunyasi-kultur-baskenti-ilan-ettigi-aktauda-guinness-rekoru-kirildi
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. (2022). Türkiye-Azerbaycan siyasi ilişkileri. https://www.mfa.gov.tr/turkiye-azerbaycan-siyasi-iliskileri.tr.mfa
Yel, S. (1999). Azerbaycan Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşunda Türkiye’nin yardımları ilhak amacına mı yönelikti? Atatürk Yolu Dergisi, 6(24), 563-578. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000134

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Siyasal Hayatı, Uluslararası Kurumlar, Uluslararası Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Javid Sultanov
0000-0001-7983-0434
Azerbaijan

Elgun Ibrahimli ^*
0000-0001-8845-0599
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2026

Kabul Tarihi

1 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA84UR79AL

APA

Sultanov, J., & Ibrahimli, E. (2026). Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü. Yönetim, Ekonomi ve Finans Araştırmaları Dergisi, 3(1). https://izlik.org/JA84UR79AL

AMA

1.Sultanov J, Ibrahimli E. Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü. YEFA. 2026;3(1). https://izlik.org/JA84UR79AL

Chicago

Sultanov, Javid, ve Elgun Ibrahimli. 2026. “Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü”. Yönetim, Ekonomi ve Finans Araştırmaları Dergisi 3 (1). https://izlik.org/JA84UR79AL.

EndNote

Sultanov J, Ibrahimli E (01 Haziran 2026) Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü. Yönetim, Ekonomi ve Finans Araştırmaları Dergisi 3 1

IEEE

[1]J. Sultanov ve E. Ibrahimli, “Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü”, YEFA, c. 3, sy 1, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84UR79AL

ISNAD

Sultanov, Javid - Ibrahimli, Elgun. “Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü”. Yönetim, Ekonomi ve Finans Araştırmaları Dergisi 3/1 (01 Haziran 2026). https://izlik.org/JA84UR79AL.

JAMA

1.Sultanov J, Ibrahimli E. Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü. YEFA. 2026;3. Available at https://izlik.org/JA84UR79AL.

MLA

Sultanov, Javid, ve Elgun Ibrahimli. “Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü”. Yönetim, Ekonomi ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2026, https://izlik.org/JA84UR79AL.

Vancouver

1.Javid Sultanov, Elgun Ibrahimli. Kültürel Diplomasi Bağlamında Azerbaycan-Türkiye İlişkileri ve TÜRKSOY’un Rolü. YEFA [Internet]. 01 Haziran 2026;3(1). Erişim adresi: https://izlik.org/JA84UR79AL

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

1. Biçimlendirme:
• Microsoft Word kullanılmalıdır.
• Times New Roman fontu ve 11 punto kullanılmalıdır.
• Metin iki yana yaslı ve 1,15 satır aralığı ile yazılmalıdır.
• Paragraflarda 1 cm girinti yapılmalı, paragraflardan önce “6 nk” aralık bırakılmalıdır.
• Sayfa kenar boşlukları (sağ, sol, üst ve alt) 3 cm olmalıdır.
• Giriş bölümü 2. sayfadan başlamalıdır.
2. Başlıklar:
• Makalenin başlığı 13 punto Times New Roman fontu, bold ve ortalanarak büyük harflerle yazılmalıdır.
• Ana ve alt başlıklar 11 punto ve bold, numaralandırılmış ve ilk harfleri büyük olmalıdır.
• Başlıklardan önce 1 satır boşluk bırakılmalıdır.
3. Özet ve Anahtar Kelimeler:
• Türkçe ve İngilizce özetler tek satır aralığında 10 punto ile yazılmalıdır (150-200 kelime).
• "Öz" ve "Abstract" başlıkları 11 punto ile yazılmalıdır.
• En az üç Türkçe ve İngilizce anahtar kelime belirlenmeli ve JEL sınıflama numaraları verilmelidir.
4. Yazar Bilgileri:
• Yazar (lar)ın soyadları sonunda dipnot verilerek, sırasıyla unvan, kurum, e-posta ve ORCID bilgileri verilmelidir.
• İletişimden sorumlu yazar belirtilebilir.
5. Dipnotlar:
• Times New Roman, 10 punto ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.
6. Denklemler ve Formüller:
• Sayfaya ortalanarak verilmeli ve numaralandırılmalıdır.
• Numaralar parantez içinde ve sağa dayalı olarak yazılmalıdır.
7. Tablo, Grafik ve Şekiller:
• Metin içerisinde yer almalı, numaralandırılmalı ve sayfaya ortalanarak yerleştirilmelidir.
• Başlıklar bold, 10 punto ve ilk harfleri büyük olmalıdır.
• Kaynaklar tablo, grafik ve şekillerin altında belirtilmelidir.
• Tablolar kesinlikle resim formatında olmamalıdır.
• Tablolardaki olasılık notları için “a” “b” “c” veya * ** *** simgeleri kullanılmalıdır. Örnek: 0.000a
• Grafik ve şekiller, yüksek çözünürlükte (en az 300 DPI) olmalıdır.
8. Graphical Abstract (isteğe bağlı):
• Grafiksel özet, makalenin ana bulgularını görsel olarak temsil eder.
• Basit ve etkileyici bir şekilde sunulmalıdır.
9. Metin İçi Atıflar (APA 7 Style):
• Atıflar metin içinde gösterilmeli ve metin içi atıf kurallarına APA 7 Style'a uygun olarak düzenlenmelidir. Örnek: Gazzaniga vd. (2019)
• https://apastyle.apa.org/ kaynakça ve metin içi atıflar için ilgili web sitesine bakılmalıdır.
10. Kaynakça (APA 7 Style):
• Kaynaklar yazarların soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalıdır. Örnek: Gazzaniga, M. S., Ivry, R. B., & Mangun, G. R. (2019). Cognitive neuroscience: The biology of the mind (Fifth edition). W. W. Norton & Company. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.11.1217
• 10 punto, tek satır aralığı kullanılmalıdır.
11. Genişletilmiş Özet (Sadece Türkçe Çalışmalar İçin):
• 500-750 kelime arasında İngilizce genişletilmiş özet yazılmalıdır.
12. Ek Belgeler:
• Kapak Sayfası, Araştırmacı Katkı Oranı ve Çıkar Çatışması Beyan Formu ve Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu (etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin gereken bir çalışma ise ilgili izne ilişkin belge) yüklenmediği takdirde hakem değerlendirme süreci başlatılmamaktadır. Çalışma tek yazarlı olsa bile Araştırmacı Katkı Oranı ve Çıkar Çatışması Beyan formunun yüklenmesi gerekmektedir.
• Makalenin sonunda bu beyanlar yer almalıdır.

Dergimizin yayın ilkeleri gereğince başvuru sırasında DergiPark Sistemi üzerinden “Makale
gönder” sayfasından gerçekleştirilecek başvuru sırasında makaleye ilişkin benzerlik (intihal) raporu yüklenmesi gerekmektedir. Yüklenecek intihal raporu, Akademik İntihal yada Turnitin Software web sayfası çıkışlı olmalıdır

- Araştırmacı Katkı Oranı ve Çıkar Çatışması Beyan Formu

- Etik Kurulu İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu

- Telif Hakkı

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dergi Kurulları

Baş Editör/Editör

Erdal YILMAZ

Finansal Muhasebe, Mali Tablo Analizi, Uluslararası Muhasebe

Yardımcı Editör

Cumali MARANGOZ

Uygulamalı Makro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi, Büyüme, Enflasyon, Kalkınma Ekonomisi - Makro, Gelişme Ekonomisi

Muhasbe ve Finansman Alan Editörleri

BG

Bekir GEREKAN

Maliyet Muhasebesi

Utku ŞENDURUR

Denetim ve Mali Sorumluluk, Finansal Muhasebe, Mali Tablo Analizi, Sürdürülebilirlik Muhasebesi ve Raporlama

Emre BULUT

Panel Veri Analizi , Ekolojik İktisat, Finansal Ekonomi, Sanayi Ekonomisi

MH

Mariem HASNI

Finans, Endüstriyel Pazarlama, Tüketici Davranışı

Ekonomi Alan Editörleri

Erhan AKKAŞ

İslam Ekonomisi, Bölgesel Ekonomi, Uluslararası İktisat, Uluslararası İktisadi Kuruluşlar, Uluslararası İktisatta Bölgesel Gelişme ve Küreselleşme, İslam Finansı