Media Presentation and Rise of Artificial Intelligence: Possibilities, Limits and Dangers

Öz

This study has been carried out on the concept of "artificial intelligence", which has recently entered our lives, started to be used in many areas, and which is followed with increasing interest and curiosity, although it contains some unknowns and uncertainties. The history and progress of the concept of artificial intelligence was explained with a descriptive analysis by reviewing the literature, then the rise of artificial intelligence was tried to be analyzed on the scale of science and technology news. It has been tried to search on news texts what artificial intelligence is or not, what the possibilities or dangers awaiting humanity with artificial intelligence applications are. For this analysis, January 2023, when the subject started to appear frequently in science and technology news in our country, was taken as the beginning, and artificial intelligence news published within a six-month period from that date was scanned. The news texts selected according to the representative sampling method were analyzed with the content analysis method according to the categories created, and the indicators were included in the study in the context of contributing to this analysis. After the analysis of the news texts, the possibilities and the dangers of the rise and limits of artificial intelligence were determined and an evaluation was made about them. As a result, it has been seen that there is a construction in order to prepare humanity for this new world algorithm by developing a social awareness and consciousness about the dimensions of the possibilities and dangers waiting for humanity while the information and applications related to artificial intelligence are mentioned in the news. It can be said that the meaning created by the news focuses more on danger and threat areas.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• News
• Content Analysis
• Possibilities
• Dangers

Yapay Zekânın Medyada Sunumu ve Yükselişi: Olanaklar, Sınırlar ve Tehlikeler

Öz

Bu çalışma yakın bir geçmişte hayatımıza giren, pek çok alanda kullanılmaya başlanan, bazı bilinmezlik ve belirsizlikler içermekle birlikte her geçen gün artan bir ilgi ve merakla takip edilen “yapay zekâ” kavramı üzerine yapılmıştır. Yapay zekâ kavramının tarihi ve ilerlemesi literatür taraması yapılarak betimleyici bir analizle anlatılmış, ardından yapay zekanın yükselişi bilim ve teknoloji haberleri ölçeğinde analiz edilmeye çalışılmıştır. Yapay zekânın ne olduğu ya da olmadığı, yapay zekâ uygulamaları ile insanlığı bekleyen olanak ya da tehlikelerin neler olabileceği haber metinleri üzerinde aranmaya çalışılmıştır. Bu çözümleme için ülkemizde bilim ve teknoloji haberlerinde konunun sıklıkla görünür olmaya başladığı 2023 Ocak ayı başlangıç olarak alınmış, o tarihten itibaren altı aylık dönem içinde çıkmış yapay zekâ haberleri taranmıştır. Temsili örneklem yöntemine göre seçilmiş haber metinleri, oluşturulan kategorilere göre içerik analizi yönt emi ile çözümlenmiş, göstergeler ise bu çözümlemeye katkı getirmesi bağlamında çalışmaya dâhil edilmiştir. Haber metinlerinin çözümlenmesi sonrasında yapay zekânın yükselişine ve sınırlarına ilişkin olarak; sunduğu olanaklar ve içerdiği tehlikeler belirlenmiş ve bunlara ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak, haberlerde yapay zekâya ilişkin bilgi ve uygulamalardan söz edilirken insanlığı bekleyen olanak ve tehlikelerin boyutlarına ilişkin toplumsal bir farkındalık ve bilinç geliştirerek bu yenidünya algoritmasına insanlığı hazırlıklı kılmak yönünde bir inşanın söz konusu olduğu görülmüştür. Haberin yarattığı anlamın ise daha çok tehlike ve tehdit alanları üzerinde odaklandığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Haber
• İçerik Analizi
• Olanaklar
• Tehlikeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen bir kurum ya da kuruluş yoktur.

Etik Beyan

Çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Arf, C. (1959). Makine Düşünebilir mi ve Nasıl Düşünebilir? Atatürk Üniversitesi 1958- 1959 Öğretim Yılı Halk Konferansları (1), 91-103. https://mbkaya.com/hukuk/cahit-arf-makine-dusunebilir-mi-orjinal.pdf Ay, A. (2023). Gazetecilik 4.0: Yapay zekâ haberciliğinin güncel örneklerine yönelik bir inceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(38), 412-435.
2. Barrat, J. (2020). Son icadımız (L. Tayla Çev.). Pegasus.
3. BBC News Türkçe, (2023, Mayıs.) https://www.bbc.com/turkce/articles/cv2r40xdngdo
4. Bentley, P. J. (2022). Yapay zekâ ve robotik (E. C. Ercan Çev.). Kronik.
5. Bostrom, N. (2018). Süper zekâ (F. B. Aydar Çev.) Koç Üniversitesi Yayınları
6. Bozkurt, A. (2023). Yapay zekâ ile sohbetler. Hiper Yayınları.
7. CAO, (2019). Japonya Kabine Ofisi, Bilim ve Teknoloji İnovasyon Konseyi, İnsan Merkezli Yapay Zekanın Sosyal İlkeleri (Social, Principles of Human-Centric Artificial Intellengence_AI), https://www8.cao.go.jp/cstp/english/humancentricai.pdf.
8. Childs, M (2011) John McCarthy: Computer scientist known as the father of AI, Independent, https://perma.cc/HU3B-ADHN).

9. Chives, T. (2023). Yapay zekâ senden nefret etmiyor (A. Turan Çev.). Mundi.
10. Çaylan, Ö. D. ve Çaylan, T. (2021). İnsan merkezli yapay zekâ ve geleceğin işletmelerinde insan kaynakları yönetimi. İçinde, Ö. İyigün ve M. K. Yılmaz (Editörler). Yapay zekâ: Güncel yaklaşımlar ve uygulamalar. (ss. 213-242). Beta Kitap.
11. Ercan F. (2020). Turizm pazarlamasında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı ve uygulama örnekleri. AHBVÜ Turizm Fakültesi Dergisi, 23 (2), 394-410.
12. Erdoğan, İ. (2007). Türkiye’de gazetecilik ve bilim iletişimi. İletişim, Kırkıncı Yıl Kitaplığı.
13. Erdoğan, İ. (2012). Pozitivist metodoloji ve ötesi. Erk.
14. Eren F. (2022). Yapay zekânın sağlık alanında kullanımı: Nitel bir araştırma, CBU-SBED, 2022, 9(4): 509-519.
15. Etike, Ş. (2023). Yapay zekâ ve haber üretim süreci: Tanımlar ve uygulamalar. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, 3(6), 588-609.
16. Frey, C.B. ve Osborne, M.A. (2013). The Future of Employment: How Susceptible Are Jobs To Computerisation? www.oxfordmartin.ox.ac.uk/downloads/academic/ The Future_of_Employ ment.pdf. (Erişim Tarihi: 22.12.2019).
17. Graf, A. (2023). Yapay zekâ: Dijital hayalet (G. İnce Çev.). Gece Kitaplığı.
18. Greenfield, A. (2022). Radikal teknolojiler: Gündelik hayatın tasarımı (M. Kutun ve E. Çamuroğlu Çığ Çev.). Epos.
19. Kaku, M. (2011). Geleceğin fiziği. ODTÜ Yayıncılık.
20. Köse, U. (2022). Yapay zekâ felsefesi. Doğu Kitabevi.
21. Jamıeson, H. (1996). İletişim ve ikna (N.Atabek ve B. Dağtaş Çev.). Anadolu Üniversitesi ESBAÇ. Makridakis, S. (2017). The Forthcoming Artificial Intelligence (AI) Revolution: Its Impact on Society and Firms, Futures, 90, 46-60.
22. Marr, B. (2022), Yapay zekâ devrimi (Ü. Şensoy Çev.). Akbank Yayınları.
23. McQuaıl, D. (1994). Kitle iletişim kuramı (A.H.Yüksel Çev.). Anadolu Üniversitesi Yayınları.
24. Narain, K, Swami, A., Srivastava, A. & Swani, S. (2019). Evolution and control of artificial superintelligence (ASI): a management perspective. Journal of Advences in Management Research. Rouhıainen, L. (2020). Yapay zekâ (T. D. Odabaşı, Çev.). Pegasus.
25. Say, C. (1998). Akla doğru, Cogito, (13) 67-75.
26. Say, C. (2022a). Yeni dünya yeni ağ. Destek Yayınları.
27. Say, C, (2022b). Yapay zekâ. Bilim ve Gelecek Kitaplığı.
28. Tsaih, R.-H. ve Hsu, C. C. (2018). Artificial intelligence in smart tourism: a conceptual framework. The 18th International Conference on Electronic Business. Guilin, China, 124-133.
29. Virillo, P. (2021). Enformasyon bombası (K. Şahin, Çev.). Metis.
30. Wooldridge, M. (2022). Bilinçli makinelere giden yol: Yapay zekanın dünü, bugünü, yarını. Metis.
31. Yeniceler Kortak, İ. (2022). Yapay zekâ ve haber ilişkisine kullanıcı gözünden bakmak: Sosyal medyada robot haber spikerlerine gelen yorumların incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 699-710. Zlatanov, S. ve Popesku, J. (2019). Current applications of artificial intelligence in tourism and hospitality. International Scientific Conference on Information Technology and Data Related Research. Belgrade, Serbia, 84-90.
32. https://www.ibm.com/topics/blockchain-ai
33. https://bctr.org/blockchain-hakkinda-5-soru-5-cevap-26606/