TR
EN
26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi
Öz
Orta Marmara’da gerçekleşen iki orta büyüklükteki deprem (26 Eylül 2019 M5.8 ve 23 Nisan 2025 M6.2), dünyanın en önemli sismik boşluklarından biri olarak bilinen Marmara’da sismik tehlikenin yeniden tartışılmasına neden olmuştur. Bu çalışmada 2025 depremi sonrası bilim insanları arasında çokça gündeme gelen 5 tartışma maddesi üzerinden bir beyin fırtınası çalışması yapılmış ve elde edilen görüşler değerlendirilmiştir. Her iki depremin de Marmara’daki genel deprem tehlikesini değiştirecek ölçüde olmadığı düşünülmekle birlikte, gelecekte kırılması beklenen komşu fay segmentleri üzerinde oluşturdukları gerilme değişimlerinin göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. Ana Marmara Fayı gerilme birikimi, depremsellik örüntüleri, gerilme eksen yönelimleri, odak mekanizmasındaki değişimler, fay geometrisi, kabuksal sismik hız yapısı gibi çeşitli faktörlerden etkilenen parçalı bir yapı sergilemekteyken, tarihsel büyük depremler yeterli gerilme birikimine sahip parçalı fay sistemlerinin M7 ve üzeri büyüklükte deprem üretebilme potansiyeline sahip olabileceğini göstermektedir. Artan sayılardaki kara ve deniz tabanı gözlem istasyonları, üç boyutlu kabuk hız yapısı araştırmaları ve makine öğrenmesine dayalı deprem algılama eşik değerlerinin düşürülmesi, Marmara’daki veri katkısı açısından oldukça kıymetli olduğu değerlendirilmiştir. Depremselliğin izlenmesi, depremler arası gerilme etkileşimlerinin anlaşılması ve açığa çıkan sismik enerjinin nicel olarak takibi, güncel deprem tehlikesinin değerlendirilmesi açısından son derece kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksoy, M.E., Meghraoui, M., Vallée, M., Çakır, Z. 2010. Rupture characteristics of the AD 1912 Mürefte (Ganos) earthquake segment of the North Anatolian fault (western Turkey), Geology 38(11), 991-994. https://doi.org/10.1130/G31447.1
- Ambraseys, N. 2002. The seismic activity of the Marmara Sea region over the last 2000 years, Bulletin of the Seismological Society of America 92, 1–18. https://doi.org/10.1785/0120000843
- Armijo, R., Pondard, N., Meyer, B., Uçarkus, G., de Lépinay, B.M., Malavieille, J., Dominguez, S., ve diğ. 2005. Submarine fault scarps in the Sea of Marmara pull‐apart (north Anatolian fault): Implications for seismic hazard in Istanbul, Geochemistry, Geophysics, Geosystems 6, Q06009. https://doi.org/10.1029/2004GC000896
- Bakun, W.H., Lindh, A.G. 1985. The Parkfield, California, Earthquake Prediction Experiment, Science, 229, 619-624. https://doi.org/10.1126/science.229.4714.619
- Barka, A. 1996. Slip distribution along the North Anatolian Fault associated with large earthquakes of the period 1939–1967, Bulletin of the Seismological Society of America 86, 1238–1254. https://doi.org/10.1785/BSSA0860051238
- Bécel, A., Laigle, M., Voogd, B., Hirn, A., Taymaz, T., Galvé, A., Shimamura, H., Murai, Y., Lépine, J.C, Sapin, M., Özalaybey, S. 2009. Moho, crustal architecture and deep deformation under the North Marmara Trough, from the SEISMARMARA Leg 1 offshore–onshore reflection–refraction survey, Tectonophysics 467(1–4) 1-21, https://doi.org/10.1016/j.tecto.2008.10.022.
- Becker, D., Martínez-Garzón, P., Wollin, C., Kılıç, T., Bohnhoff, M. 2023. Variation of fault creep along the overdue Istanbul-Marmara seismic gap in NW Türkiye, Geophysical Research Letters, 50, e2022GL101471. https://doi.org/10.1029/2022GL101471.
- Bohnhoff, M., Bulut, F., Dresen, G., Malin, P.E., Eken, T., Aktar, M. 2013. An earthquake gap south of Istanbul, Nat. Commun., 4. https://doi.org/10.1038/ncomms2999
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sismoloji
Bölüm
Diğer
Yayımlanma Tarihi
2 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
16 Ekim 2025
Kabul Tarihi
25 Şubat 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 47 Sayı: 1
APA
Yalçınkaya, E., Utkucu, M., Görgün, E., & Aykurt Vardar, H. (2026). 26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi. Yerbilimleri, 47(1), 35-52. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1804662
AMA
1.Yalçınkaya E, Utkucu M, Görgün E, Aykurt Vardar H. 26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi. Yerbilimleri. 2026;47(1):35-52. doi:10.17824/yerbilimleri.1804662
Chicago
Yalçınkaya, Eşref, Murat Utkucu, Ethem Görgün, ve Hande Aykurt Vardar. 2026. “26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi”. Yerbilimleri 47 (1): 35-52. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1804662.
EndNote
Yalçınkaya E, Utkucu M, Görgün E, Aykurt Vardar H (01 Mayıs 2026) 26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi. Yerbilimleri 47 1 35–52.
IEEE
[1]E. Yalçınkaya, M. Utkucu, E. Görgün, ve H. Aykurt Vardar, “26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi”, Yerbilimleri, c. 47, sy 1, ss. 35–52, May. 2026, doi: 10.17824/yerbilimleri.1804662.
ISNAD
Yalçınkaya, Eşref - Utkucu, Murat - Görgün, Ethem - Aykurt Vardar, Hande. “26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi”. Yerbilimleri 47/1 (01 Mayıs 2026): 35-52. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1804662.
JAMA
1.Yalçınkaya E, Utkucu M, Görgün E, Aykurt Vardar H. 26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi. Yerbilimleri. 2026;47:35–52.
MLA
Yalçınkaya, Eşref, vd. “26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi”. Yerbilimleri, c. 47, sy 1, Mayıs 2026, ss. 35-52, doi:10.17824/yerbilimleri.1804662.
Vancouver
1.Eşref Yalçınkaya, Murat Utkucu, Ethem Görgün, Hande Aykurt Vardar. 26 Eylül 2019 (M5.8) ve 23 Nisan 2025 (M6.2) depremleri sonrasında Ana Marmara Fayı’nın sismik tehlikesinin yeniden değerlendirilmesi. Yerbilimleri. 01 Mayıs 2026;47(1):35-52. doi:10.17824/yerbilimleri.1804662