Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler

Kıvanç Zorlu; Saffet Yağız

Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler

Öz

Ekonomik değere sahip karbonatlı kayaların bozunmaya karşı duraylılıkları, kullanılabilir olmaları bakımından oldukça önemlidir. Bu tür kayaların, bozunmaya karşı dirençleri laboratuvar koşullarında suda dağılmaya karşı duraylılık indeksi (SDI) ile belirlenebilmektedir. SDI deneyleri iki çevrim olarak yürütülmekle birlikte, literatürde çoklu çevrim deneylerine de rastlanmaktadır. Bu çalışmada, SDI çevrim sayısının, kaya tane şekli üzerindeki etkisinin fraktal geometri yaklaşımı kullanılarak araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada, kökenleri, yapısal ve dokusal özellikleri birbirinden farklı yedi çeşit kaya örneği kullanılmıştır. SDI deneyleri toplam 10 çevrim olarak yürütülmüş ve her çevrim sonrasında tanelerin geometrik değişimleri fraktal boyut değerleri (D) ile ortaya konmuştur. Sonuç olarak, her çevrim sonunda SDI değeri azalırken, tanelerin ortalama, D, değeri de azalmaktadır. Fraktal boyutlardaki en belirgin değişim 4. çevrim sonuna kadar elde edilmiş olup, diğer çevrim sonlarındaki değişim ihmal edilebilir düzeydedir.

Anahtar Kelimeler

Fraktal boyut,kireçtaşı,suda dağılmaya karşı duraylılık indeksi (SDI),traverten

Kaynakça

ANON, 1995. The description and classification of weathered rocks for engineering purposes.Quarterly Journal of Engineering Geology , 28, 207-242.
ASTM (D4373-02)., 2004. Standard test method for rapid determination of carbonate content of soils
Bernal J.L., P Lopez MAB., 2000. The fractal dimension of stone pore surface as weathering descriptor. Applied Surface Surface, 161, 47-53.
Czerewko M.A., Cripps J.C., 2001, Assessing the durability of mudrocks using the modified jar slake index test. Quarterly Journal of Engineering Geology and Hydrogeology, 34(2):153–163.
Develi K., Babadağlı T., 1998. Quantification of natural fracture surface using fractal geometry. Mathematical Geology, 30(8), 971-998.
Erguer Z.A., Ulusay R., 2009. Assessment of physical disintegration characteristics of claybearing rocks: disintegration index test and a new durability classification chart. Engineering Geolology, 105:11–19.
Franklin J.A., Chandra R., 1972. The slake durability test. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 9,325–341.
Gökçeoğlu C., Aksoy H., 2000. New approaches to the characterization of clay-bearing, densely jointed and weak rock masses. Engineering Geology, 58, 1–38.

Gökçeoğlu C., Ulusay R., Sönmez H., 2000. Factors affecting the durability of selected weak and clay-bearing rocks from Turkey, with particular emphasis on the influence of the number of drying and wetting cycles. Engineering Geology, 57:215–237
Gulbin Y.L., Evangulova E.B., 2003. Morphometry of quartz aggregates in granites: fractal images referring to nucleation and groth processes. Mathematical Geology, 35 (7), 819-833.
ISRM, 1979. Suggested methods for determining water content, porosity, density absorption and related properties and swelling and slake-durability index properties. International Journal of Rock Mechanics and Minining Science Geomechanical Abstract 16:141– 156.
ISRM. 1981. ISRM Suggested Methods: Rock Characterization, Testing and Monitoring. E. T. Brown (ed.), Pergamon Press, London.
Kayabali K,, Beyaz T., Kolay E., 2006. The effect of the pH of the testing liquid on the slake durability of gypsum. Bulletin of Engineering Geology and Environment, 65:65–71.
Kahraman S., Fener M., Gunaydin O., 2016. Estimating the uniaxial compressive strength of pyroclastic rocks from the slake durability index. Bulletin of Engineering Geology and Environment, DOI 10.1007/s10064-016-0893-3.
Kolay E., Kayabali K., 2006. Investigation of the effect of aggregate shape and surface roughness on the slake durability index using the fractal dimension approach. Engineering Geology, 86, 271-294.
Klimkenberg B., 1994. A review of methods used to determine the fractal dimension of linear feature. Mathematical Geology, 36 (1), 23-46.
Koncagul E.C., Santi P.M., 1999. Predicting the unconfined compressive strength of the Breathitt shale using slake durability, Shore hardness and rock structural properties. International Journal of Rock Mechanics and Minining Science, 36:139–153.
Kruhl J.H., Nega M., 1996. The fractal shape of sutured quartz grain boundaries: application as a geothermometer. Geologische Rundschau, 85, 38-43.
Mandelbrot B.B., 1967. How long is the coast of Great Britain? Statical self similarity and the fractional dimension. Science, 156, 636- 638.
Martin R.P,. 1986. Use of index tests for engineering assessment of weathered rocks. In: Proc. 5th. Int. Cong. of IAEG, Buenos Aires, 433– 460.
Miscevic P and Vlastelica G., 2011. Durability Characterization of Marls from the Region of Dalmatia, Croatia. Geotechnical Geological Engineering, 29:771–781.
Navarre-Sitchler A., Brandley S., 2007. Basalt weathering across scales. Earth and Planetary Science Letters, 261, 1–2, 321-334.
Price D.G., 1995. Weathering and weathering processes. Quarterly Journal of Engineering Geology, 28, 243-252.
Santi P.M., 1998. Improving the jar slake, slake index, and slake durability tests for shales. Environmental and Engineering eoscience, 4(3):385–396.
Sezer E., 2007. FRACEK: A computer program for fractal analysis, Version 1.0. Hacettepe University, Department of Computer Engineering.
Singh T.N., Verma A.K., Singh V., Sahu A., 2005. Slake durability study of shaly rock and its predictions. Environmental Geolology, 47:246–253.
Ulusay R., Arikan F., Yoleri M.F., Çağlayan D., 1995. Engineering geological characterization of coal mine waste material and evaluation in the context of back analysis of spoil pile instabilities in a strip mine SW Turkey. Engineering Geology, 40, 77–101.
Vallejo L.E., 1994. Fractal analysis of the slake durability test. Canadian Geotechnical Journal, 31:1003–1008.
Yağız S., 2011. Correlation between slake durability and rock properties for some carbonate rocks. Bulletin of Engineering Geology and Environment, 70,377–383.
Yılmaz I., Karacan E., 2005. Slaking durability and its effect on the doline occurrence in the gypsum. Environmental Geology, 47(7):1010–1016.
Zorlu K., 2008. Description of the weathering states of building stones by fractal geometry and fuzzy inference system in the Olba ancient city (Southern Turkey). Engineering Geology, 101 (3-4), 124-133.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kıvanç Zorlu ^*
Türkiye

Saffet Yağız Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2018

Gönderilme Tarihi

25 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 39 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA44LS39FM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Zorlu, K., & Yağız, S. (2018). Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler. Yerbilimleri, 39(2), 89-102. https://izlik.org/JA44LS39FM

AMA

1.Zorlu K, Yağız S. Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler. Yerbilimleri. 2018;39(2):89-102. https://izlik.org/JA44LS39FM

Chicago

Zorlu, Kıvanç, ve Saffet Yağız. 2018. “Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler”. Yerbilimleri 39 (2): 89-102. https://izlik.org/JA44LS39FM.

EndNote

Zorlu K, Yağız S (01 Eylül 2018) Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler. Yerbilimleri 39 2 89–102.

IEEE

[1]K. Zorlu ve S. Yağız, “Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler”, Yerbilimleri, c. 39, sy 2, ss. 89–102, Eyl. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44LS39FM

ISNAD

Zorlu, Kıvanç - Yağız, Saffet. “Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler”. Yerbilimleri 39/2 (01 Eylül 2018): 89-102. https://izlik.org/JA44LS39FM.

JAMA

1.Zorlu K, Yağız S. Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler. Yerbilimleri. 2018;39:89–102.

MLA

Zorlu, Kıvanç, ve Saffet Yağız. “Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler”. Yerbilimleri, c. 39, sy 2, Eylül 2018, ss. 89-102, https://izlik.org/JA44LS39FM.

Vancouver

1.Kıvanç Zorlu, Saffet Yağız. Suda dağılmaya karşı duraylılık deney sonuçları ile agregaların fraktal boyutu arasındaki ilişkiler. Yerbilimleri [Internet]. 01 Eylül 2018;39(2):89-102. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44LS39FM