Hyphenated Subjects, Hybrid Species, and Transplants: The Deroin Family’s Horticultural Network in Late Ottoman Istanbul and Beyond

Öz

Ottoman elites’ drive to assemble collections of exotic specimens in their gardens during the long nineteenth century led them to recruit horticultural experts from around the world. One was Pierre Gustave Deroin, a French immigrant who lived in Istanbul between the years 1861 and 1914. Deroin’s sons followed him in his vocation and benefited from his transnational networks, some of them tending to the gardens he planted in Istanbul. This paper looks at horticulture as a metaphor for the inseparability of the local and global in late Ottoman Istanbul’s modernization processes. It aims to unsettle notions of national purity and cultural authenticity by looking at the pluralism of late Ottoman urban society through the Deroin family’s life and work, setting up a comparison between their hyphenated subjecthood as French-Ottoman and Levantine Catholics and the diversity of plants they cultivated in Istanbul’s royal and public gardens. Just as the imported trees cultivated by some members of the Deroin family grew into localized fixtures of Istanbul, these hyphenated subjects might be viewed as transplants who rooted themselves in Istanbul and contributed to its place-making practices.

Anahtar Kelimeler

• Deroin
• horticulture
• Ottoman gardens
• parks
• landscape architecture

İkili Kimlikler, Hibrit Bitki Türkleri ve Nakilleri: Deroin Ailesi’nin Geç Osmanlı Dönemi ve Sonrasında Bahçecilik Bağlantıları

Öz

Uzun on dokuzuncu yüzyılda Osmanlı ileri gelenlerinin egzotik numunelere olan merakı dünyanın her tarafından bahçecilik uzmanları getirmelerine yol açmıştır. Bu uzmanlardan biri de 1861 ile 1914 arasında İstanbul’da yaşayan Fransız göçmeni Pierre Gustave Deroin’dır. Deroin’in oğulları babalarının izinden gitmiş, onun uluslararası bağlantılarından yararlanmış, ve bazıları da İstanbul’da babalarının düzenlediği bahçelerin bakımını üstlenmişlerdir. Bu makale, bahçeciliği geç Osmanlı İstanbul’unun modernleşme sürecinde küreselliğin ve yerelliğin iç içe olduğunu kanıtlayan bir metafor olarak ele alır. Geç Osmanlı dönemi kentsel toplumundaki çoğulcu kimlik kavramına, Deroin ailesinin ve onların bahçecilik konusundaki çalışmalarının perspektifinden bakarak milli safiyet (milliyetçilik) ve kültürel özgünlük (milli hars) kavramlarını sorunsallaştırmayı amaçlar. Ayrıca, Deroin ailesinin Fransız-Osmanlı ve Levanten-Katolik şeklindeki ikili kimlikleri ile İstanbul’un asilzadelerinin bahçelerinde ve umumi bahçelerde yetiştirdikleri bitkilerin çeşitliliği arasında bir kıyaslama yapar. Nasıl ki, Deroin ailesi tarafından İstanbul’a ithal edilen ve dikilen ağaçları yerelleştirilmiş nesneler olarak algılamak mümkünse, Deroin ailesinin bazı bireylerini de göç etmiş, kök salmış ve İstanbul’un kentsel çehresini şekillendirmekte önemli rol oynamış kişiler olarak algılamak mümkündür.

Anahtar Kelimeler

• Deroin
• bahçecilik
• Osmanlı bahçeleri
• parklar
• peyzaj mimarisi

Kaynakça

1. Archives départementales du Loiret
2. Registres Matricules Militaires, 1R 25379, Orléans, 1888
3. Bibliothèques du Muséum national d’histoire naturelle
4. Arch Cult 160, Correspondance Decaisne
5. Suna and İnan Kıraç Foundation, Istanbul Research Institute
6. FKA_000424
7. FKA_001482