EKOLOJİK FARKINDALIK ÜRETEN SANAT PRATİKLERİNDE ŞİDDETSİZ İLETİŞİM YANSIMALARI

Öz

Ekolojik sanat ve şiddetsiz iletişim (NVC), ilk bakışta farklı disiplinlere ait kavramlar gibi görünse de derinlemesine incelendiğinde bu iki alanın ortak etik temeller üzerine kurulu olduğu görülmektedir. Şiddetsiz iletişim, empati, özgünlük ve karşılıklı anlayışa dayalı bir iletişim biçimi sunarken; ekolojik sanat, toplumsal farkındalık yaratmayı ve sürdürülebilir çevre politikalarının gelişmesini teşvik eden bir ifade alanıdır. Her iki yaklaşım da insanın çevresiyle olan ilişkisini dönüştürmeyi ve şiddetsiz, sorumlu bir yaşam anlayışını desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, şiddetsiz iletişim kuramının ekolojik sanat pratikleri üzerindeki dönüştürücü etkilerini çözümlemek ve bu iki alan arasındaki etik, duygusal ve iletişimsel ortaklıkları ortaya koymaktır. Ekolojik farkındalık üreten çağdaş sanat pratikleri, şiddetsiz iletişim kuramı bağlamında incelenmiş; bu sanat üretimlerinde empati, doğaya yönelik etik tutum ve barışçıl ifade biçimlerinin nasıl yansıtıldığı analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, şiddetsiz iletişim ilkeleri ve bu ilkelerin sanat yoluyla nasıl temsil edilebildiği tartışılmış; sanatın sadece estetik bir üretim biçimi değil, aynı zamanda etik ve iletişimsel bir araç olabileceği savunulmuştur. Amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen Türkiye’den ve dünyadan ekolojik sanat yapıtları üzerinden gerçekleştirilen nitel analizde, özellikle empatiye dayalı görsel anlatım tekniklerinin, izleyiciyle şiddetsiz bir etkileşim kurma potansiyeline sahip olduğu ortaya konmuştur. Sanatın bir iletişim aracı olarak doğa ile insan arasındaki bağları yeniden kurma gücü, şiddetsiz iletişim kuramının teorik çerçevesiyle örtüşmektedir. Bu bağlamda, sanatçıların üretim süreçlerinde ve anlatılarında empatiye, ihtiyaç farkındalığına ve çatışmasız mesaj iletimine odaklanmaları, ekolojik sanatın dönüştürücü etkisini artırmaktadır. Güncel literatürde şiddetsiz iletişim yaklaşımı çoğunlukla bireyler arası ilişkiler bağlamında ele alınmış, sanat ve özellikle ekolojik sanatla ilişkisi yeterince araştırılmamıştır. Bu eksiklik, sanatın hem estetik hem de etik bir iletişim biçimi olarak yeniden değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda sanatın etik ve iletişimsel boyutlarının yeniden değerlendirilmesine de alan açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekolojik sanat
• Şiddetsiz iletişim
• Sürdürülebilirlik
• Eco-art
• Farkındalık.

REFLECTIONS OF NONVIOLENT COMMUNICATION IN ART PRACTICES THAT GENERATE ECOLOGICAL AWARENESS

Öz

Ecological art and Nonviolent Communication (NVC), although they may initially appear to belong to different disciplines, share common ethical foundations when examined in depth. Nonviolent Communication offers a mode of interaction grounded in empathy, authenticity, and mutual understanding, while ecological art functions as a field of expression that promotes social awareness and encourages the development of sustainable environmental policies. Both approaches aim to transform the relationship between humans and their environment, advocating for a nonviolent and responsible mode of existence. The main purpose of this study is to analyze the transformative influence of Nonviolent Communication theory on ecological art practices and to reveal the ethical, emotional, and communicative intersections between these two domains. Contemporary ecological art practices that generate environmental awareness have been examined through the lens of Nonviolent Communication theory, analyzing how empathy, ethical attitudes toward nature, and peaceful modes of expression are reflected in artistic production. Within this scope, the principles of Nonviolent Communication and their possible representations through art have been discussed, arguing that art should be understood not only as an aesthetic practice but also as an ethical and communicative medium. Through qualitative analysis conducted on purposefully selected ecological artworks from both Turkey and around the world, the study demonstrates that visual narrative techniques based on empathy possess the potential to establish nonviolent forms of interaction with the viewer. The capacity of art to rebuild the connection between humans and nature as a communicative tool aligns closely with the theoretical framework of Nonviolent Communication. In this context, artists’ focus on empathy, awareness of needs, and conflict-free message transmission within their creative processes and narratives enhances the transformative potential of ecological art. In the current literature, the Nonviolent Communication approach has predominantly been examined within the context of interpersonal relationships, and its connection with art—particularly ecological art—has remained largely unexplored. This gap highlights the necessity of reconsidering art as both an aesthetic and ethical form of communication, opening new pathways for reevaluating the moral and dialogical dimensions of artistic practice.

Anahtar Kelimeler

• Ecological art
• Nonviolent communication
• Sustainability
• Eco-art
• Awareness.

Kaynakça

1. Aydın, A. (2012). Land Art Project. Behance Web sitesi: https://www.behance.net/gallery/12843661/LAND-ART-PROJECT adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 01.07.2025)
2. Beuys, J. (1990). What is Art: Conversations with Joseph Beuys. (Çev. V. Harlan). Forest Row: Clairview Books.
3. Brunner, C., Nigro, R., & Raunig, G. (2013). Post-Media Activism, Social Ecology and Eco-Art. Third Text, 27(1), 10-16. doi:10.1080/09528822.2013.752200
4. Curtis, D. J., Reid, N., & Ballard, G. (2012, Haziran). Communicating Ecology Through Art: What Scientists Think. Ecology and Society, 17(2). https://www.jstor.org/stable/26269030 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 20.07.2023)
5. Elfenbein, H. A., & Ambady, N. (2003). Universals and Cultural Differences in Recognizing Emotions. Current Directions in Psychological Science, 12(5), s. 159–164. https://doi.org/10.1111/1467-8721.0125 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 12.08.2023)
6. Frohardt, R. (2020). The Plastic Bag Store. Robin Frohardt Web sitesi: http://www.robinfrohardt.com/plastic-bag-store-1 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 23.09.2023)
7. Gablik, S. (1993). The Reenchantment of Art. New York: Thames and Hudson.
8. Glot. (2018). Selected for Ingram Prize. https://fionacampbellart.co.uk/blog/tag/eco+art+workshop adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 01.09.2023)

9. Hanson, D. T. (1984). Moma Web sitesi: https://www.moma.org/collection/works/46304 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 06.05.2024)
10. Hanson, D. T. (1997). Late Twentıeth-Century Landscapes. David T. Hanson Web sitesi: https://www.davidthanson.net/late-twentieth-century-landscapes.html adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 09.09.2023)
11. Hargie, O., & Dickson, D. (2004). Skilled Interpersonal Communication: Research, Theory and Practice (4. b.). London: Routledge.
12. Kansky, R., & Barter, D. (2021). Pre-Congress Sessions. Conbio Web sitesi: https://conbio.org/mini-sites/iccb-2023/program/short-courses-1/ adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 02.10.2023)
13. Kansky, R., & Maassarani, T. (2022, Ocak 6). Teaching nonviolent communication to increase empathy between people and toward wildlife to promote human–wildlife coexistence. Society for Conservation Biology, 15(1).
14. Lauwrens, J. (2019, Ocak). Take a Hike: Fostering Environmental Values by Walking with Ecological Art. de arte, 54(1). doi:10.1080/00043389.2019.1611023
15. Leu, L. (2003). Nonviolent Communication Companion Workbook: A Practical Guide for Individual. Puddledancer Press.
16. Leu, L. (2015). Nonviolent Communication Companion Workbook. Puddledancer Press.
17. Marks, M., Chandler, L., & Baldwin, C. (2016, Ağustos). Environmental art as an innovative medium for environmental education in Biosphere Reserves. Environmental Education Research, 29(9), s. 1-15. doi:10.1080/13504622.2016.1214864
18. Mehrabian, A. (1981). Silent Messages: Implicit Communication of Emotions and Attitudes. Wadsworth: Belmont.
19. Mutlu, E. (1998). İletişim Sözlüğü. Ankara: Ark Yayınları.
20. Northouse, L., & Northouse, P. (1998). Health Communication-Strategies for Health Professionals. Stamford: Appleton & Lange.
21. NYC Tourism & Conventions. (2020). The Climate Museum. NYC The Official Guide Web sitesi: https://www.nycgo.com/museums-galleries/the-climate-museum/ adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 09.09.2023)
22. Rose, L. (2006, Ocak). Nonviolent Communication: A Tool for Working with Children Who Have Emotional or Behavioral Challenges.: General Music Today, 19(2), s. 35-36. doi:10.1177/10483713060190020110
23. Rosenberg, M. (1999). Nonviolent communication: A language of compassion. Encinitas: Puddle Dancer Press.
24. Rosenberg, M. B. (2019). Şiddetsiz İletişim Bir Yaşam Dili (18. b.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
25. Sitzman, K. (2004, Haziran). Anger and the Use of Nonviolent Communication. Home Healthcare Nurse, 429.
26. Sullivan, D. (2007, Mart). Nonviolence Begins With Speech: An Interview with Emily Gaarder on the Practice of Nonviolent Communication. Contemporary Justice Review, 10(1), s. 131–142.
27. The Center for Nonviolent Communication. (2020). CNVC Web sitesi: https://www.cnvc.org/ adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 03.11.2023)
28. Tomsuk, E. E. (2022, Eylül). Beuys ve Doğa İlişkisi Bağlamında Sanatın İyileştirici Gücü. Ulak Bilge, 76, s. 907–. doi:10.7816/ulakbilge-10-76-01
29. Tutar, H., Yılmaz, M. K., & Erdönmez, C. (2003). Genel ve Teknik İletişim. Ankara: Nobel.
30. Ukeles, M. L. (1980). Touch Sanitation. Ronald Feldman Gallery Web sitesi: https://feldmangallery.com/exhibition/096-touch-sanitation-ukeles-9-9-10-5-1984 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 03.11.2023)
31. Ukeles, M. L. (2021, Ekim). Touch Sanitation. WEAD Magazine, Women Eco Artists Dialogue Web sitesi: https://directory.weadartists.org/touch-sanitation adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 06.11.2023)
32. Vater, R. (1992). Art and Ecology || The Poetic and Mythologic Crossroads of Ecological Art. Art Journal, 51(2).
33. Wallen, R. (2012). Ecological Art: A Call for Visionary Intervention in a Time of Crisis. Leonardo, 45(3), s. 234–242. https://doi.org/10.1162/leon_a_00365 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 21.06.2023)
34. Weintraub, L. (2012). To life! eco art in pursuit of a sustainable planet. California: University of California Press.
35. Wright, A. (2019). Emotional Intelligence: How To Use Nonviolent Communication To Skyrocket Your EQ: For Stress Relief, Effective Communication, Empathy, Overcoming Challenges, and Conflict Resolution. Independently published.