Moda tasarımı mezunlarının stüdyo derslerinde kazandıkları yeterliliklerin mesleki ihtiyaçlarını karşılama durumları

Öz

Moda tasarımı eğitiminin amacı, sektörün ihtiyaç, talep ve beklentilerine en iyi şekilde cevap verebilecek moda tasarımcıları yetiştirmektir. Bu amaç doğrultusunda moda tasarımı eğitimi verilen öğretim kurumları tarafından moda tasarımı eğitim programları şekillendirilmeye çalışılmakta, yapılacak program etkililiği ve yeterliliğine yönelik dönüt çalışmaları ise programların değerlendirilerek güncellenebilmesinde önem arz etmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın temel amacı, lisans düzeyinde moda tasarımı programı mezunu kişilerin stüdyo derslerinde (proje derslerinde) kazandıkları yeterliliklerin çalışma hayatlarındaki bilgi, beceri ve tutumları üzerinde ne derecede etkili olduğunun, bilişsel, duyuşsal ve psikomotor yeterlilikler bakımından karşılaştırılarak incelenmesi ve uygulanan programın genel bir değerlendirmesinin yapılmasıdır. Araştırmada nicel yöntem izlenmiş, araştırma modeli olarak ise tekil tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde araştırmacı tarafından geliştirilen 5’li likert tipi anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evreni Eskişehir Teknik Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı Bölümü mezunları olup, ölçüt örnekleme yöntemi ile ulaşılan 98 mezun araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde betimsel istatistik teknikleri kullanılmış olup araştırma bulguları doğrultusunda; mevcut eğitim programının bilişsel, psiko-motor ve duyuşsal yeterlilikler bakımından mezunların çalışma hayatlarındaki ihtiyaçlarına cevap verebildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Moda tasarımı
• lisans programı
• mesleki yeterlilik
• program değerlendirme

Etik Beyan

Bu makale, Eskişehir Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Endüstriyel Sanatlar Bilim Dalı Moda Tasarımı Programında hazırlanan “Eskişehir Teknik Üniversitesi Moda Tasarımı Bölümü Mezunlarının Stüdyo Derslerinde Kazandıkları Yeterliliklerin Çalışma Hayatındaki Mesleki İhtiyaçlarını Karşılama Durumuna Yönelik Görüşleri” başlıklı yayınlanmamış yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

The extent to which the competencies gained by fashion design graduates in studio courses meet professional needs

Öz

The aim of fashion design education is to train fashion designers who can best meet the needs, demands, and expectations of the industry. To this aim, educational institutions offering fashion design education strive to shape their programs, and feedback studies on the effectiveness and adequacy of these programs are crucial for evaluating and updating them. Accordingly, the main objective of this research is to examine the extent to which the competencies acquired by undergraduate fashion design program graduates in studio courses (project courses) affect their knowledge, skills, and attitudes in their working lives, by comparing them in terms of cognitive, affective, and psychmotor competencies, and conducting a general evaluation of the implemented program. The research followed a quantitative method, employing a single survey model. A 5-point Likert-type questionnaire developed by the researcher was used to collect data. The study sample consisted of graduates from the Textile and Fashion Design Department of the Faculty of Architecture and Design at Eskişehir Technical University, and the sample comprised 98 graduates reached through criterion sampling. Descriptive statistical techniques were used in the analysis of the obtained data, and in line with the research findings, it was concluded that the current education program meets the needs of graduates in their working lives in terms of cognitive, psychomotor, and affective competencies.

Anahtar Kelimeler

• Fashion design
• undergraduate program
• professional qualification
• program evaluation

Etik Beyan

This article is derived from an unpublished master's thesis entitled “Opinions of Eskişehir Technical University Fashion Design Department Graduates on The Case of The Competencies They Acquired in Studio Courses Meet Their Professional Needs in Working Life” prepared within the Industrial Arts Department, Fashion Design Program, Graduate Education Institute of Eskişehir Technical University.

Kaynakça

1. Arslan, K. (2009). Moda tasarımı. MÜSİAD Araştırma Raporları: 60. İstanbul: Mavi Ofset Yayıncılık.
2. Aydın, F. & Müjde, D.D. (2020). Ortaokul öğretmenlerinin tasarım anlayışının tasarımcı bağlamında incelenmesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 97-116.
3. Çeğindir, N.Y. (2017). 100 soruda giysi mimarisi. Ankara: Gazi Kitabevi.
4. Çetin, Z. M. (2019). Tasarım eğitiminde transdisipliner yaklaşım. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi.
5. Çırpıcı, A. (2025). Tekstil ve moda tasarımı lisans programında Adobe Illustrator eğitimi: Sektör beklentilerine uyumlu ders planı önerisi. Turkish Journal of Fashion Design and Management, 7(2), 115-136, https://doi.org/10.54976/tjfdm.1712091
6. Çivitçi, Ş. (2013). Moda Pazarlama. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
7. Er Bıyıklı, N. (2021). Teksti̇l ve moda tasarımı eği̇ti̇mi̇nde sektör i̇ş bi̇rli̇ği̇yle yürütülen tasarım projeleri̇ni̇n taraflar açısından önemi̇. Yıldız Journal of Art and Design, 8(1), 23-32.
8. Erbay, M., Zorlu, T., Akgül, B., Onur, D. & Aras, A. (2013). Sanat ve mimarlık arakesitinde tasarım stüdyoları resimden mekâna: Kandinsky. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

9. Ertürk, N. & Erdoğan, D.İ. (2012). Bir moda tasarımcısının koleksiyon hazırlama süreci ve Simay Bülbül örneği. Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E- Dergisi, 29, 1.-15.
10. Gömceli, G. (2009). Moda tasarımı eğitiminde bilgisayar destekli öğretime yönelik öğretim elemanı ve öğrenci görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
11. İşgören, N., Bayburtlu, Ç., Öznaz, D. & Acar Büyükpehlivan, G. (2018). Moda Tasarımcılarının Takı Tasarımı Yaklaşımları. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 4 (1), 48-69.
12. İşözen, O.Ö. (2009). Giyim tasarım eğitiminin yurtiçi ve yurtdışındaki okullar, programları, öğrenci profillerinin ve sektöre uyumlarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
13. Jones, S. J. (2009). Moda tasarımı. (Çev. H. Kılıç). İstanbul: Güncel Yayıncılık.
14. Kabukcu, E. (2020). Öğrencilerin program tercihleri üzerine analitik bir değerlendirme: moda tasarımı programı örneği. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(25), 285-301.
15. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar ilkeler tekniker. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
16. Kawamura, Y. (2005). Moda-loji: moda çalışmalarına giriş. (Ş. Özüdoğru Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.,
17. Kılınç, N. & Gürsoy, F. (2015). Moda tasarımı eğitiminde Bologna süreci: Türkiye’de kullanılan uygulamalar. Global Journal on Humanites & Social Sciences, 3, 638-647.
18. Kurak Açıcı, F. (2017). Tasarım eğitim süreci: yaratıcılık. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(52), 103-112.
19. Lafçı, S. & Köprülü, F. (2016). Başlarken, moda tasarımcısı için rehber. İstanbul: İstanbul Moda Akademisi (İMA).
20. Molla, A. (2007). Giysi tasarımı aşamalarının incelenmesi ve hazır giyim işletmelerindeki tasarımcı performansının değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.,
21. Mozota, B.B.D. (2005). Tasarım yönetimi. İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş. Yayıncılık.
22. Odabaşı, S. & Şahin, Y. (2019). Moda tasarımı eğitiminde sürdürülebilirlik üzerine yaklaşımlar. SDU ART-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, 12 (23), 1-25.
23. Onur, N. (2004). Moda bulaşıcıdır. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
24. Özyıldız, P. K. (2018). Tasarım stüdyosu eğitiminde bilişsel yetkinlik ve yaratıcılık süreçleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
25. Tok Dereci, V. (2017). Giysi tasarım alanında moda eğilim öngörülerini anlama üzerine. Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi, 59, 73-89.
26. Uyar, Ş. (2006). Ankara ilinde bulunan üniversitelerde moda tasarımı eğitimi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
27. Varol, E. (2010). Moda tasarımı eğitiminde tasarımların değerlendirilmesine yönelik bir ölçme aracı geliştirme. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
28. Yalçınkaya, B. (2017). Mesleki eğitimde uygulamalı derslerin önemi (giyim üretim teknolojisi ve moda tasarımı eğitimi uygulamaları örneği). UMTEB-I International Congress on Vocational and Technical Sciences, April 8-10, Batumi – Georgia.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.