BİLİM KURGU FİLMLERİNDE BEDEN VE MEKÂN OKUMASI

Mekân, soyut ve somut varlığı, temsil gücü ve etkileşimli karakteri ile sinema alanı için başından bu yana önemli olmuş kavramlardan biridir. Mekânın filmler için hikâyeyi, fikri, durumu anlatmaktaki temsil gücü, onu aracı konuma getirirken, aynı zamanda sinemanın diğer sanat alanlarından farklı olarak zaman boyutu ile mekâna ve mekânın temsiliyetine ilişkin farklı deneyimler sunuyor olması da bu iki sanat alanı için önemli bir diğer bağlayıcı unsur olmuştur. Görsel sanatlarda “inşa edilen” mekân, yalnızca ana hikâyeyi tanımlamak için bir araç değil, aynı zamanda biçimi, unsurları ve diğer birçok anlamsal nesnesiyle temsilin kendisidir. Kuşkusuz hem beden hem de mekân ilişkilerinde etkileşimlidir. Mimari mekân gerek hikâyenin oluşturulması gerekse bireylerin birbirleriyle ve çevreyle ilişkilenme biçimlerini aktarmasıyla sinematografinin temsil bakımından önemli araçlarından biridir. Sinema filmlerinde beden ve mekân, hikâyenin canlanmasını, izleyicinin gören ve hayal eden olarak söz konusu kurguya dahil olmasına aracı olmaktadır. Çalışma için çerçeve olarak seçilen bilim-kurgu filmleri ise geleceğe, teknolojiye ve yaşam biçimlerine yönelik hayal, yorum ve öngörüler dünyası sunup eğlenceyi ve felsefeyi birlikte barındıran niteliğiyle sinema alanında yaratıcı, ilgi çekici ve düşündürücü bir alan yaratmaktadır. Makale, bilim kurgu filmleriyle bedenin ve mekânın etkileşimini, özellikle kentsel mekânlar bağlamında sorgulamakta ve gelecek kurgularındaki mekân ve beden arasındaki farklı ilişkilere odaklanmaktadır. Son elli yılın kentsel mekân ve yapılı çevrenin bilim kurgu filmlerinde nasıl kurgulandığını ve bedenin bu mekânlar içinde nasıl konumlandırıldığına bir bakış sunan bu çalışma mekân tasarımcıları için gelecekteki beden-mekân ilişkisini sorgulatmayı hedeflemektedir. Mekânın hayallerde veya sanal gerçeklikte nasıl inşa edildiği ve yaşandığı, gelecek şehirlerde sosyal ve kültürel koşulların mekânsal organizasyonu seçilen filmler üzerinden incelenmektedir. Bu çerçevede, yaklaşık son elli yıldaki filmler üzerinden, kent mekânlarının kurgu dahilinde kullanılmış olduğu bir bilim kurgu filmleri seçkisi oluşturulmuş, bu seçki genelinde beden - (kentsel) mekân ve ilişkileri bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bağlamda, gelecekte beden ve mekan arasındaki yeni ilişkilerin bir perspektifini çizmek için farklı kentsel mekânlar ortaya koyan son elli yılın bilim kurgu filmlerinden bir seçki üzerinde okuma yapılmaktadır.