Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*

Derya Mordoğan; Elif Şahin

Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*

Öz

Amaç: Kimyasal maddeler geçmişten günümüze birçok alanda kullanılmıştır. Bu kimyasalların bir kısmı az zararlı bir kısmı da çok zararlıdır. Çalışan sağlığını korumak, iş sağlığı ve güvenliği ve maruziyet azaltma çalışmalarıyla mümkün olmaktadır. Bu çalışmada, bir üniversite laboratuvarlarında kullanılan kimyasal maddelerin maruziyet riskinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bir üniversitenin laboratuvarlarında kullanılan zararlı kimyasal maddeler belirlenmiştir. Laboratuvar çalışmaları esnasında kimyasal madde maruziyet ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar ILO’nun ICCT (Uluslararası Kimyasal Kontrol Rehberi) yöntemine ve risk analizine göre değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmanın yapıldığı laboratuvarda 320 adet kimyasal kullanıldığı saptanmıştır. Bunların içinde sık kullanılan 38 zararlı kimyasalın ölçümleri yapılmıştır. Bu kimyasalların maruziyet ölçüm sonuçları sınır değerlerin altında çıkmıştır. Ancak bazı kimyasallar için sınır değere yakın sonuçlar saptanmıştır. Tartışma ve Sonuç: Maruziyet ölçüm değerlerinin sınırın altında çıkması, laboratuvarda alınan İSG risk kontrol önlemleri ile sağlanmıştır. Laboratuvarlarda çalışan sağlığını korumak için bu önlemlerin sürekliliğini sağlamak gerekmektedir. Ayrıca alınması gerekli ek önlemler de öneri olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

laboratuvar, kimyasal madde, maruziyet, iş sağlığı ve güvenliğ

Kaynakça

1. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu [internette]. 2012 [08.02.2019]. elektronik adresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
2. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu [internette]. 2012 [08.02.2019]. elektronik adresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
3. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu [internette]. 2012 [08.02.2019]. elektronik adresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
4. KimyasallarınGüvenliDepolanmasıRehberi[internette][19.02.2020] elektronikadresi:http://www.isgum.gov.tr/rsm/file/kimyasal%20depolama%20.pdf
5. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu [internette]. 2012 [08.02.2019]. elektronikadresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120630-1.htm
6. İş Hijyeni ölçüm, test ve analiz laboratuvarları hakkında yönetmelik [internette].2017 [15.02.2019]. elektronik adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/01/20170124-6.htm
7. Kansorejen veya mutajen maddelerle çalışmalarda sağlık ve güvenlik önlemleri hakkında yönetmelik [internette]. 2013 [15.02.2019]. elektronik adresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/08/20130806-4.htm
8. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirilmesi Yönetmeliği [internette]. 2012 [15.02.2019]. elektronik adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/12/20121229-13.htm
9. Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi, ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik [internette]. 2013. [15.02.2019]. elektronikadresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/12/20131211M1-1.htm
10. Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkkında Yönetmelik [internette].2008[15.02.2019].elektronikadresi:http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/12/20081226M1-3.htm

11. Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik [internette].2014 [15.02.2019]. elektronik adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/12/20141213-1.htm
12. Atık Yönetimi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik [internette].2017 [15.02.2019]. elektronik adresi: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/03/20170323-20.htm
13. Yale’de korkunç kaza [internette]. 2011 [11.04.2020]. elektronik adresi: http://www.gazetevatan.com/yale-de-korkunc-kaza-371157-dunya/
14. Okuldaki deney sırasında korkunç kaza [internette]. 2016 [11.04.2020]. elektronik adresi: https://www.yenisafak.com/video-galeri/dunya/okuldaki-deney-sirasinda-korkunc-kaza--2110959
15. Pekin’de laboratuvardaki deney sırasında patlama: 3 öğreci öldü [internette]. 2018 [11.04.2020] elektronik adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-46684509
16. TEKBIYIK A. TEPE M. Türkiye’de 2001-2017 Yılları Arasında Yaşanan Laboratuvar ve Deney Kazalarının Değerlendirilmesi IJIAPE; 2017
17. TEZ Z. Simya.1. Baskı.İstanbul:Hayygrup Yayıncılık;2017
18. Canel M, Canel E. Laboratuvar Güvenliği. 1. Baskı. Ankara: Gazi Kitabevi; 2016
19. International Chemical Control Toolkit [internette]. 2006 [28.01.2019]. elektronikadresi:http://www.ilo.org/legacy/english/protection/safework/ctrl_banding/toolkit/icct/
20. Uluslararası Kimyasal Kontrol Rehberi [internette] 2017 [02.12.2019]elektronikadresi:http://www.ttb.org.tr/ekler/kkr/index.php?icerik=ceviri_onsozu

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toksikoloji , Eczacılık ve İlaç Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Derya Mordoğan ^*
0000-0002-2333-5052
Türkiye

Elif Şahin
0000-0002-0027-6723
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

23 Ocak 2020

Kabul Tarihi

11 Ocak 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA92EJ67FA

APA

Mordoğan, D., & Şahin, E. (2021). Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 2(1), 30-40. https://izlik.org/JA92EJ67FA

AMA

1.Mordoğan D, Şahin E. Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*. JMS. 2021;2(1):30-40. https://izlik.org/JA92EJ67FA

Chicago

Mordoğan, Derya, ve Elif Şahin. 2021. “Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 (1): 30-40. https://izlik.org/JA92EJ67FA.

EndNote

Mordoğan D, Şahin E (01 Ocak 2021) Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2 1 30–40.

IEEE

[1]D. Mordoğan ve E. Şahin, “Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*”, JMS, c. 2, sy 1, ss. 30–40, Oca. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92EJ67FA

ISNAD

Mordoğan, Derya - Şahin, Elif. “Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences 2/1 (01 Ocak 2021): 30-40. https://izlik.org/JA92EJ67FA.

JAMA

1.Mordoğan D, Şahin E. Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*. JMS. 2021;2:30–40.

MLA

Mordoğan, Derya, ve Elif Şahin. “Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*”. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, c. 2, sy 1, Ocak 2021, ss. 30-40, https://izlik.org/JA92EJ67FA.

Vancouver

1.Derya Mordoğan, Elif Şahin. Bir Üniversitede Bulunan Laboratuvarlarda Kullanılan Kimyasal Maddelere Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi*. JMS [Internet]. 01 Ocak 2021;2(1):30-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92EJ67FA