Türkiye’de Satılan Göz Farı Ve Ruj Kozmetik Ürünlerinin İçerisinde Bulunan Kurşun Ve Kadmiyum Ağır Metallerinin Varlığının Ve Miktarlarının Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi (AAS) İle Belirlenmesi

Yıl 2026, Cilt: 7 Sayı: 1, 44 - 53, 29.01.2026

Aysel Yaren Şivetoğlu , Elif Özdemir , Tuğçe Aydın

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, piyasada satışa sunulan çeşitli kozmetik ürünlerinde (göz farı ve ruj) ağır metal safsızlıklarının düzeylerini incelemek, özellikle kurşun (Pb) ve kadmiyumun (Cd) varlığını, miktarlarını belirlemek ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Kozmetik Ürünlerde Ağır Metal Safsızlıklarına İlişkin Kılavuzu’na göre değerlendirmektir. Kozmetik ürünlerde ağır metal birikiminin potansiyel sağlık riskleri dikkate alındığında, elde edilen sonuçların halk sağlığının korunmasına katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Yöntem: Çalışma kapsamında farklı markalara ait göz farı ve ruj örnekleri piyasa üzerinden temin edilmiştir. Ürünlerden uygun örnek hazırlama prosedürleri doğrultusunda çözeltiler hazırlanmış, stok çözeltilerden standart çözeltiler elde edilmiştir. Kurşun ve kadmiyum analizleri, yüksek duyarlılığı ve düşük tayin limitleri sayesinde Grafit Fırınlı Atomik Absorpsiyon Spektroskopisi (GF-AAS) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçümler her metal için uygun dalga boylarında yapılmış, standart çözeltilerle oluşturulan ölçü eğrileri doğrultusunda örneklerdeki ağır metal konsantrasyonları hesaplanmıştır.
Bulgular: Analiz edilen kozmetik ürünlerinin tamamında kurşun ve kadmiyumun eser miktarlarda bulunduğu tespit edilmiştir. GF-AAS ile elde edilen sonuçlar, örneklerin bir kısmında ağır metal düzeylerinin doğal safsızlık olarak kabul edilebilecek seviyelerde olduğunu, ancak bazı ürünlerde bu miktarların belirli aralıklarda değişiklik gösterdiğini ortaya koymuştur. Ölçümlerde elde edilen veriler güvenilirlik kriterlerini sağlamış ve oluşturulan kalibrasyon eğrileri yüksek doğruluk göstermiştir.
Sonuç: Çalışma sonucunda incelenen göz farı ve ruj ürünlerinde eser miktarda kurşun (Pb) ve kadmiyum (Cd) bulunduğu belirlenmiştir. Bu metal konsantrasyonları genel olarak kabul edilen sınır değerlerin altında olmakla birlikte, ağır metallerin kümülatif etkileri ve sürekli kullanım sonucu oluşabilecek maruziyet göz önünde bulundurulduğunda, kozmetik ürünlerin içerik kontrollerinin düzenli olarak yapılmasının önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Elde edilen veriler, kozmetik ürünlerdeki ağır metal safsızlıklarının hem tüketici sağlığı hem de sektörel denetimler açısından önem taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

kurşun , kadmiyum , ağır metal , AAS , grafit fırın

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209-A

Determination Of The Presence And Amounts Of Lead And Cadmium Heavy Metals İn Eyeshadow And Lipstick Cosmetic Products Sold İn Turkey By Atomic Absorption Spectrophotometry (AAS)

Öz

Aim: The aim of this study is to examine the levels of heavy metal impurities in various commercially available cosmetic products (eyeshadow and lipstick), specifically to determine the presence and quantities of lead (Pb) and cadmium (Cd), and to evaluate the results in accordance with the Turkish Medicines and Medical Devices Agency Guideline on Heavy Metal Impurities in Cosmetic Products. Considering the potential health risks associated with heavy metal accumulation in cosmetics, the study aims to contribute to the protection of public health.
Method: Cosmetic samples from various commercially available brands were obtained and subjected to standard sample preparation procedures. Calibration standards were prepared from certified stock solutions. The quantitative determination of Pb and Cd was performed using Graphite Furnace Atomic Absorption Spectroscopy (GF-AAS) due to its high sensitivity and suitability for trace-level analysis. Analytical measurements were conducted at element specific wavelengths, and calibration curves with appropriate correlation coefficients were constructed to ensure method accuracy and reliability.
Results: Trace levels of Pb and Cd were detected in all analyzed samples. While the concentrations generally remained within ranges considered to represent unavoidable impurities, notable variation among different brands and product types was observed. The analytical method demonstrated acceptable precision and accuracy, as reflected by the performance of the calibration curves and instrumental parameters.
Conclusion: The study confirmed the presence of trace amounts of Pb and Cd in both eyeshadow and lipstick samples. Although the detected concentrations were largely below internationally accepted limit values, the potential for cumulative exposure through prolonged or frequent cosmetic use underscores the need for continuous monitoring and stricter quality control measures in the cosmetic industry. These findings highlight the relevance of routine surveillance to ensure consumer safety and regulatory compliance.

Anahtar Kelimeler

lead , cadmium , heavy metals , Graphite Furnace , Atomic Absorption Spectroscopy

Proje Numarası

TÜBİTAK 2209-A

Kaynakça

• 1. Gülgün B. Güzelliğin tarihçesi ve kozmetik. TTOB. 2017;17:70-2.
• 2. Milliyet. Kozmetik ürünlerde ağır metal tehlikesi. Available from: http://www.milliyet.com.tr/ kozmetik-urunlerde-agir-metal-tehlikesi--pembenardetay- makyaj-1399133/. Accessed 2025 Nov 10.
• 3. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Kozmetik ürünlerde ağır metal safsızlıklarına ilişkin kılavuz.
• 4. World Health Organization. Fact sheet 379. Available from: http://www.who.int/mediacentre/ factsheets/fs379/en/. Accessed 2025 Nov 10.
• 5. Järup L. Hazards of heavy metal contamination. Br Med Bull. 2003;68:167-82.
• 6. Volpe MG, Nazzaro M, Coppola R, Rapuano F, Aquino RP. Determination and assessment of selected heavy metals in eye shadow cosmetics from China, Italy, and USA. Microchim J. 2012;101:65-9. doi:10.1016/j.microc.2011.10.008.