POLONYALI KADIN BESTECİ-KEMAN VİRTÜÖZÜ BACEWİCZ’İN HAYATI VE İKİ KEMAN İÇİN HALK MÜZİĞİ TEMALARI ÜZERİNE DÜETLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

ÖZ Grazyna Bacewicz hem konser kemancısı hem de besteci olarak ün kazanmış, özellikle keman ve yaylı çalgılar repertuarına birçok eser kazandırmış Polonyalı kadın sanatçıdır. Yaşadığı yıllara denk gelen II. Dünya Savaşı öncesi ve sonrası dönemdeki politik gerginlik, savaş ortamı ve ülkesindeki Sovyet hakimiyetine rağmen son derece üretken bir sanatçı olarak dünyanın birçok farklı yerinde önemli orkestralar eşliğinde konserler vermiş ve uluslararası keman yarışmalarına jüri olarak davet edilmiştir. Oldukça kısa süren yaşantısında bestelediği eserlerle yaşadığı dönemde uluslararası camiada ün kazanmış ve ödüller almış ilk Polonyalı kadın besteci olarak kabul edilmektedir. Eserleri Avrupa ve Amerika’da beğeni kazanan besteci 20. Yüzyıl Polonya Müziğinde de önemli rol oynamıştır. Henüz 13 yaşındayken başlayan bestecilik yaşamı, henüz 60 yaşında bile girmeden 1969 yılındaki ölümüyle son bulmuştur. Kısa süren yaşantısına rağmen içinde 40’a yakın keman eserinin, senfonilerin ve oda müziği eserlerinin bulunduğu iki yüzden fazla eser bestelemiştir. Bacewicz’in yaşadığı dönemde önemli başarılar kazanmasına ve eserlerinin sıklıkla seslendirilmesine rağmen ölümünden sonraki yıllardan günümüze kadar olan dönemde eserlerinin hakkettiği ilgiyi görmediğine dair genel görüş mevcuttur. Ayrıca ülkemizde Bacewicz adına yapılmış bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Dolayısıyla bu araştırmada bestecinin ve eserlerin tanınması adına önemli görülmektedir. Araştırmada Bacewicz’in hayatı kronolojik olarak ele alınmış ve keman eserleri genelinde ele alınan, bestecinin öğrencileri için bestelediği düşünülen İki Keman İçin Halk Müziği Temaları Üzerine Kolay Düetlerin incelenmiştir. Kitaptaki düetlerin her biri biçimsel ve teknik açıdan incelenmiş, düetlerden örneklerle sunulmuştur. Düetlerin temel sağ ve sol el tekniklerini içermesi bakımından keman eğitiminde kullanılması adına önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bacewicz
• keman
• yaylı çalgılar
• Polonya müziği
• 20.yüzyıl bestecileri.

THE LIFE OF POLISH FEMALE COMPOSER-VIOIN VIRTUOSO BACEWICZ AND ANALYSIS OF EASY DUETS ON FOLK THEMES FOR TWO VIOLINS

Öz

Grazyna Bacewicz was a Polish female artist renowned both as a concert violinist and a composer, particularly for her contributions to the violin and string repertoire. Despite the political tensions, wartime environment, and Soviet dominance in her country during the pre- and post-World War II era, she remained an exceptionally productive artist. She performed with prominent orchestras worldwide and was invited as a jury member for international violin competitions. Bacewicz is recognized as the first Polish female composer to gain international acclaim and receive awards during her lifetime, with her works earning distinction even within her relatively short life. Her compositions, celebrated in Europe and America, played a significant role in 20th-century Polish music. Her compositional career, which began at the age of 13, ended with her death in 1969, before she even turned 60. Despite her short life, she produced over 200 works, including nearly 40 violin pieces, symphonies, and chamber music compositions. While Bacewicz achieved significant success during her lifetime and her works were frequently performed, a general consensus exists that her compositions have not received the attention they deserve in the years following her death. Moreover, no significant studies on Bacewicz have been identified in Turkey. For this reason, this research aims to contribute to the recognition of the composer and her works. The study examines Bacewicz's life chronologically and focuses on her violin compositions, particularly analyzing her Easy Duets on Folk Themes for Two Violins, believed to have been composed for her students. Each duet in the book has been analyzed formally and technically, with examples provided. These duets are considered valuable for violin education due to their inclusion of fundamental right- and left-hand techniques.

Anahtar Kelimeler

• Bacewicz
• violin
• string instruments
• Polish music
• 20th century compositors.

Kaynakça

1. Ambache, D. (2022). Grazyna Bacewicz, The 'First Lady of Polish Music'. Cambridge University Press.
2. Aktulum, K. (2020). Sanatsal Bir Biçim Olarak Grotesk Nedir?. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi, 2(1), 1-35.
3. Bennett, Roy. (1995). Music Dictionary. New York: Cambridge University Press.
4. Billing, S. (2006). Bacewicz: the violin concertos (Doctoral dissertation, City University London).
5. Chung, H. Y. (2011). Grażyna Bacewicz and Her Violin Compositions: From a Perspective of Music Performance. (Doktora tezi). https://repository.lib.fsu.edu/islandora/object/fsu:182808
6. Gąsiorowska, M. (2019). Grażyna Bacewicz–The Polish Sappho. Musicology Today, 16(1), 65-102. https://sciendo.com/downloadpdf/journals/muso/16/1/article-p65.pdf
7. Goldberg, H. (2016). Nationalizing the Kujawiak and Constructions of Nostalgia in Chopin’s Mazurkas. 19th-Century Music, 39(3), 223–247. https://www.jstor.org/stable/26348863
8. Greive, T. (1997). Grazyna Bacewicz's String Teaching Repertoire. American String Teacher, 47(4), 67-73.

9. Dickson, L. D. (1992). Violin timbre as a structural element in the music of Grazyna Bacewicz (1909-1969). (Doktora tezi). The University of Texas at Austin.
10. Hökelek, T., & Tuğcular, E. (2023). Ahmet Adnan Saygun’un “Gençliğe Şarkılar” Kitabındaki Eserlerin Form Yapıları. Online Journal of Music Sciences, 8(1), 7-24. https://dergipark.org.tr/en/pub/ojomus/article/1220094
11. Jarosz, K. (2020). Grażyna Bacewicz and Her Contributions to the Cello Repertoire (Doctoral dissertation, The University of Nebraska-Lincoln). https://www.proquest.com/docview/2399760213?pqorigsite=gscholar&fromopenview=true&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
12. Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
13. Lee, S. (2010). Musical borrowing in four twentieth-century works for viola by Hindemith, Bloch, Bacewicz, and Shostakovich. University of Cincinnati. (Doktora Tezi). https://www.proquest.com/docview/751926534?pqorigsite=gscholar&fromopenview=true&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
14. Mills, C. R. (1986). Grazyna Bacewıcz: A Stylıstıc Analysıs And Evaluatıon Of Selected Keyboard Works (Poland) (Doctoral Dissertation, University Of Northern Colorado).
15. Özçelik, S. (2002). Batı müziği yazısında süslemeler. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3). https://dergipark.org.tr/en/pub/gefad/issue/6764/90999
16. Rosen, J. (1984). Grażyna Bacewicz, her life and works (No. 2). Los Angeles: Friends of Polish Music, University of Southern California School of Music.
17. Say, A. (2002). Müzik Sözlüğü. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
18. Shafer, S. G. (1992). The Contribution of Grażyna Bacewicz (1909-1969) to Polish Music. Edwin Mellen Press.
19. Sözer, V. (2005). Müzik Ansiklopedik Sözlük. İstanbul: Remzi Kitabevi
20. Temperley, N. (1975). John Field and the first nocturne. Music &Letters, 56(3/4), 335–340.
21. Thomas, A. (1985). Bacewicz: Chamber and Orchestral Music. Los Angeles: Polish Music Reference Center.
22. Uçan, A. (2005). Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri İçin Keman Ders Kitabı Lise 1 (1. Baskı). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
23. http1 University of South California Polish Music Center, Grazyna Bacewicz: Her Life and Works by Judith Rosen. (Erişim Adresi: https://polishmusic.usc.edu/research/publications/polish-music-journal/vol5no1/grazyna-bacewicz-life-and-works/), (Erişim Tarihi, 11.12.2024).
24. http2 Scribd Dijital Belge Kütüphanesi. (1997). Easy Duets on Folk Themes by Grazyna Bacewicz. (Erişim adresi: https://es.scribd.com/document/253269399/Bacewicz-Folk-Dances-Duets-Violin), (Erişim Tarihi, 01.09.2024).
25. http3 University of South California Polish Music Center, Essay by Maja Trochimczyk. (Erişim Adresi: https://polishmusic.usc.edu/research/dances/krakowiak/), (Erişim Tarihi, 04.10.2024).
26. http4 Erişim adresi: https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english-polish/song), (Erişim Tarihi, 04.10.2024).
27. http5 (Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/, (Erişim Tarihi: 10.10.2024).